Έκρηξη στη ΒΙ.ΠΕ. Πατρών: Τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία - Η καθυστέρηση του πορίσματος

Η τραγωδία που σηµειώθηκε στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» στην περιοχή των Τρικάλων, µε πέντε εργάτριες να χάνουν τη ζωή τους, ξύπνησε φόβους και έντονες ανησυχίες σε όσους δραστηριοποιούνται και εργάζονται στη ΒΙΠΕ Πατρών.

 Το σοβαρό εργατικό ατύχηµα που είχε συµβεί στις 25 Νοεµβρίου 2025 σε εργοστασιακή µονάδα της ΒΙΠΕ, µε θύµα έναν 35χρονο άνδρα που κόντεψε να χάσει τη ζωή του, παρουσίαζε αρκετά κοινά στοιχεία µε την τραγωδία στην µπισκοτοποιία των Τρικάλων.

Και στις δύο περιπτώσεις, µια έκρηξη φαινοµενικά «από το πουθενά» και ένα ισχυρό ωστικό κύµα: στην Πάτρα επρόκειτο για ένα εργατικό ατύχηµα µε τον τραυµατία να δίνει µάχη για τη ζωή του στις ΜΕΘ των νοσοκοµείων της Αττικής, ενώ στα Τρίκαλα η έκρηξη εξελίχθηκε σε τραγωδία, µε πέντε µητέρες να αφήνουν πίσω τους ορφανά παιδιά.

Ανεξάρτητα από τα συµπεράσµατα στα οποία θα καταλήξουν οι έρευνες για το δυστύχηµα στη «Βιολάντα» –και από το αν η έκρηξη προκλήθηκε τελικά από διαρροή προπανίου, όπως έχει γραφτεί– στην Πάτρα παραµένει ανοιχτό το ερώτηµα αν η µικρότερης ισχύος έκρηξη στη ΒΙΠΕ είχε ως αίτιο διαρροή µεθανίου.

Εν αναµονή ακόµα του πορίσµατος

Πότε, άραγε, θα απαντηθεί αυτό το κρίσιµο ερώτηµα; Όταν σηµειωθεί µια ισχυρότερη έκρηξη σε κάποια από τις δεκάδες εργοστασιακές µονάδες που λειτουργούν στη ΒΙΠΕ; Ή όταν χρειαστεί να θρηνήσουµε κι εµείς εργαζόµενους, όπως θρηνούν αυτές τις ηµέρες στα Τρίκαλα και στα γύρω χωριά;

Στη ΒΙΠΕ Πατρών λειτουργούν περίπου 70 µεγάλες, µεσαίες και µικρότερες εργοστασιακές µονάδες, στις οποίες απασχολούνται πάνω από 3.500 εργαζόµενοι.

Στον απόηχο της έκρηξης της 25ης Νοεµβρίου –όταν µόνο από τύχη δεν θρηνήσαµε θύµατα– ανέφεραν τις έκδηλες υποψίες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας για πιθανή διαρροή µεθανίου από τον Βιολογικό Καθαρισµό που λειτουργεί εντός της ΒΙΠΕ.

Λόγω αυτών των υποψιών, η Πυροσβεστική Υπηρεσία και συγκεκριµένα το κλιµάκιο που εδρεύει στη ΒΙΠΕ ανέθεσε σε δύο ειδικούς πραγµατογνώµονες τη διερεύνηση της υπόθεσης, προκειµένου να διαπιστωθεί αν οι ανησυχίες αυτές ευσταθούν.

Ωστόσο, από τότε το ζήτηµα παραµένει σε εκκρεµότητα. Έχουν περάσει περισσότερους από δύο µήνες από το εργατικό ατύχηµα και το πόρισµα των δύο ιδιωτών πραγµατογνωµόνων εξακολουθεί να αναµένεται.

Στο µεταξύ, τα εργοστάσια και οι επιχειρήσεις της ΒΙΠΕ συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά, µε δεκάδες εργαζόµενους, στελέχη επιχειρήσεων, προµηθευτές και συναλλασσόµενους να κινούνται καθηµερινά εντός και πέριξ της βιοµηχανικής περιοχής.

Οι ειδικοί και η χρονική προθεσµία

Τι συµβαίνει και το πόρισµα δεν έχει ακόµη ολοκληρωθεί; Τι περιµένουµε για να µάθουµε τι πραγµατικά συνέβη στις 25 Νοεµβρίου και αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να ζήσουµε µια τραγωδία αντίστοιχη µε αυτή της «Βιολάντα»;

 Σύµφωνα µε όσα αναφέρονται, η έρευνα βρίσκεται ακόµη σε εξέλιξη, η δικογραφία δεν έχει ολοκληρωθεί, ενώ –βάσει των ίδιων πληροφοριών– δεν έχει καταθέσει ακόµη ούτε ο 35χρονος τραυµατίας, ο οποίος προφανώς, λόγω της κατάστασης του, δεν ήταν σε θέση να το πράξει.

Όπως προκύπτει το χρονικό διάστηµα εντός του οποίου ένας ιδιώτης ειδικός πραγµατογνώµονας οφείλει να παραδώσει το πόρισµά του, από τη στιγµή που του ανατίθεται η έρευνα από την αρµόδια εισαγγελική αρχή, δεν µπορεί να υπερβαίνει τους τρεις µήνες. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση που ζητηθεί παράταση για συγκεκριµένους και τεκµηριωµένους λόγους.

Εργατικό Κέντρο Πάτρας: «Άµεσα έλεγχοι σε όλη τη ΒΙΠΕ»

«Όσο καθυστερεί το πόρισµα των δύο πραγµατογνωµόνων, τόσο εντείνονται οι φόβοι και οι ανησυχίες των εργαζοµένων που απασχολούνται στις εργοστασιακές µονάδες της ΒΙΠΕ», τονίζει  ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Πάτρας, Δηµήτρης Μαρµούτας.

Όπως επισηµαίνει, υπάρχουν κοινά στοιχεία ανάµεσα στο περιστατικό της Πάτρας και την τραγωδία στην µπισκοτοποιία των Τρικάλων, τα οποία χρήζουν ενδελεχούς διερεύνησης από τις ελεγκτικές αρχές και τους αρµόδιους φορείς.

«Ως Εργατικό Κέντρο Πάτρας έχουµε ζητήσει να πραγµατοποιηθούν άµεσα έλεγχοι από κλιµάκια της Επιθεώρησης Εργασίας και των λοιπών αρµόδιων υπηρεσιών, τόσο στους εσωτερικούς όσο και στους περιβάλλοντες χώρους των εργοστασιακών µονάδων. Δεν θα επιτρέψουµε, σε καµία περίπτωση, για χάρη των κερδών των επιχειρηµατικών οµίλων να τεθούν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές», υπογραµµίζει.

Δ. Τεµπονέρας: «Ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας»

Από την πλευρά του, ο εργατολόγος, Διονύσης Τεµπονέρας, µιλώντας στον MAX FM, αναφέρθηκε στο ζήτηµα των εργατικών ατυχηµάτων, επισηµαίνοντας ότι στην πραγµατικότητα είναι πολύ περισσότερα από όσα καταγράφονται στα επίσηµα στοιχεία.

Έκανε λόγο για τη λεγόµενη «γκρίζα ζώνη» της εργασίας, που περιλαµβάνει εργαζόµενους µε µπλοκάκι, αυτοαπασχολούµενους και αδήλωτους, οι οποίοι µένουν εκτός των επίσηµων µηχανισµών καταγραφής και ελέγχου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην υποστελέχωση της Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία πλέον λειτουργεί µε ελάχιστους επιθεωρητές, καθώς –όπως ανέφερε– ένας επιθεωρητής αντιστοιχεί σε περισσότερες από 1.500 επιχειρήσεις, γεγονός που καθιστά τον ουσιαστικό έλεγχο πρακτικά αδύνατο.

Τέλος, η απουσία συλλογικών συµβάσεων, η εντατικοποίηση της εργασίας και οι µακρές υπερωρίες συνθέτουν, σύµφωνα µε τον κ. Τεµπονέρα, σε συνδυασµό µε ένα απορρυθµισµένο εργασιακό περιβάλλον αυξάνει δραµατικά τον κίνδυνο εργατικών ατυχηµάτων.

 Αύξηση των εργατικών δυστυχηµάτων το 2025 – Η διαφορά µε την Eurostat

Το 2025 καταγράφεται ως µία από τις πιο δύσκολες χρονιές για την ασφάλεια των εργαζοµένων στην Ελλάδα, καθώς τα εργατικά δυστυχήµατα παρουσίασαν ανησυχητική αύξηση, µε τον αριθµό των νεκρών να φτάνει τους 201.

Πρόκειται για έναν αριθµό που συνιστά αρνητικό ρεκόρ και αποτυπώνει µε τον πιο σκληρό τρόπο τις ελλείψεις στην πρόληψη και στον έλεγχο των συνθηκών εργασίας.

Σύµφωνα µε στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από ανεξάρτητους φορείς αλλά και την Επιθεώρηση Εργασίας, ήδη από τις πρώτες εβδοµάδες του έτους ο ρυθµός των θανατηφόρων ατυχηµάτων ήταν ιδιαίτερα υψηλός.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στις αρχές του 2025 καταγραφόταν κατά µέσο όρο ένας νεκρός εργαζόµενος κάθε δύο ηµέρες. Η πορεία της χρονιάς επιβεβαίωσε τις δυσοίωνες προβλέψεις.

Κατά το πρώτο τετράµηνο είχαν ήδη χάσει τη ζωή τους 60 εργαζόµενοι, µε ιδιαίτερη ανησυχία να προκαλεί το γεγονός ότι ένας στους τρεις ήταν ηλικίας άνω των 60 ετών. Μέχρι το τέλος του πρώτου εξαµήνου, ο αριθµός των θυµάτων είχε ανέλθει στους 114, ενώ στα µέσα Σεπτεµβρίου τα καταγεγραµµένα θύµατα έφταναν τα 152. Η χρονιά έκλεισε µε τον τραγικό απολογισµό των 201 νεκρών.

Η σύγκριση µε προηγούµενα έτη είναι αποκαλυπτική. Τα επίσηµα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τα έτη 2022 και 2023 έκαναν λόγο για περίπου 46 έως 48 θανατηφόρα εργατικά ατυχήµατα ετησίως, βάσει των καταγραφών της Επιθεώρησης Εργασίας. Η εκρηκτική αύξηση του 2025 αναδεικνύει το µέγεθος του ζητήµατος.

Πάντως, σύµφωνα µε τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα βρίσκεται µέσα στην τετράδα των χωρών µε τα λιγότερα εργατικά ατυχήµατα και δυστυχήµατα στην Ευρώπη. Ως εκ τούτου, θα πρέπει κάποια στιγµή να αποσαφηνιστεί ο τρόπος µε τον οποίο ορίζεται το εργατικό ατύχηµα καθώς: αλλιώς το ορίζει η ανεξάρτητη αρχή και αλλιώς τα Εργατικά Κέντρα.

Πηγή εφημερίδα ΝΕΟΛΟΓΟΣ