Μέση Ανατολή: Στο ίδιο τραπέζι ΗΠΑ και Ιράν στο Ισλαμαμπάντ για τον τερματισμό του πολέμου

Οι ειρηνευτικές συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου των έξι εβδομάδων στη Μέση Ανατολή έχουν ξεκινήσει στο Ισλαμαμπάντ, μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σύμφωνα με αμερικανικά και ιρανικά μέσα ενημέρωσης, όπως μεταδίδουν το CBS, το Reuters και το ιρανικό πρακτορείο Fars.

Μετά από τις αρχικές διμερείς επισκέψεις ευγενείας προς την κυβέρνηση της χώρας υποδοχής, άνοιξε νωρίτερα από ότι προβλεπόταν ο δρόμος για την έναρξη της κύριας διαπραγματευτικής συνόδου.

Ποιοι απαρτίζουν τις αντιπροσωπίες που συμμετέχουν στις συνομιλίες
Οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ προσγειώθηκαν στην Ισλαμαμπάντ το πρωί του Σαββάτου (11/4), όπως επίσης και ο επικεφαλής της Αμερικανικής αντιπροσωπείας, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Τραμπ, Τζέι Ντι Βανς για τις συνομιλίες με το Ιράν.

 Επικεφαλής μιας αποστολής περισσοτέρων των 70 ανθρώπων, ο ισχυρός πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ έφθασε χθες βράδυ στο Πακιστάν.

Μαζί του ήταν ο υπουργός Εξωτερικών, Σεγέντ Αμπάς Αραγτσί, ο Ρεζά Αμίρι Μογκαντάμ, πρέσβης στο Πακιστάν, ο Αλί Ακμπάρ Αχμαντιάν, μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, ο Αλί Μπαγκερί Κάνι, αναπληρωτής στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και πρώην υπηρεσιακός υπουργός Εξωτερικών,  ο Εσμαέλ Αχμαντί Μογκαντάμ, πρόεδρος του Εθνικού Πανεπιστημίου Άμυνας, ο Μοχαμάντ Τζαφαρί, σύμβουλος του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, ο Νάσερ Χεμάτι, διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, ο Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, υφυπουργός Εξωτερικών, ο Ματζίντ Ταχτ-ε Ραβαντσί, υφυπουργός Εξωτερικών, ο Βαλιόλα Νούρι, υφυπουργός Εξωτερικών, ο Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, υφυπουργός Εξωτερικών και εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, ο Αμπολφάζλ Αμουεΐ, βουλευτής του Ιράν και ο Μοχαμάντ Ναμπαβιάν, επίσης βουλευτής του Ιράν.

Πριν από την έναρξη των συνομιλιών, το χρονοδιάγραμμα των οποίων δεν είναι γνωστό, κάθε πλευρά απηύθυνε τις δικές της προειδοποιήσεις.

«Έχουμε καλές προθέσεις, αλλά δεν έχουμε εμπιστοσύνη», δήλωσε ο Γαλιμπάφ κατά την άφιξή του στο Ισλαμαμπάντ. Οι προηγούμενες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ κατέληγαν πάντα σε «αποτυχίες και αθετημένες υποσχέσεις», δήλωσε ο ίδιος, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση.

Από την πλευρά του, πριν επιβιβαστεί στο αεροπλάνο, ο Τζέι Ντι Βανς προειδοποίησε το Ιράν να μην επιχειρήσει «παιχνίδια» με την Ουάσινγκτον. «Εάν επιχειρήσουν να παίξουν μαζί μας, θα δουν ότι η δική μας διαπραγματευτική ομάδα δεν θα είναι τόσο δεκτική», δήλωσε. Ωστόσο, διαβεβαίωσε ότι «θα προσπαθήσει να διεξάγει θετικές διαπραγματεύσεις».

Όπως και ο βασικός μεσολαβητής στις συνομιλίες, ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ. «Σε απάντηση στην ειλικρινή μου πρόσκληση, ηγέτες των δύο χωρών θα έλθουν στο Ισλαμαμπάντ όπου θα πραγματοποιηθούν διαπραγματεύσεις για να την εδραίωση της ειρήνης», δήλωσε ο Σαρίφ χθες σε διάγγελμά του προς τον πακιστανικό λαό.

Με περιορισμένα χαρτιά ο Βανς στις διαπραγματεύσεις
Ο Τζέι Ντ. Βανς, ένθερμος επικριτής των αμερικανικών πολέμων στη Μέση Ανατολή, έχει τηρήσει σιγή ιχθύος από την έναρξη της τρέχουσας στρατιωτικής επιχείρησης. Πλέον βρίσκεται αντιμέτωπος με τους Ιρανούς διαπραγματευτές, οι οποίοι εμφανίζονται ενισχυμένοι από τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και την ανθεκτικότητά τους απέναντι στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση.

Η παρουσία του στις συνομιλίες, ως αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, καθιστά τη συνάντηση την υψηλότερου επιπέδου επαφή από την Ιρανική Επανάσταση του 1979.

Σύμφωνα με ανάλυση του The Guardian, η αποστολή του είναι σαφής: να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα σε μια εύθραυστη, σε επίπεδο ρητορικής, κατάπαυση του πυρός και σε μια πιο σταθερή ειρηνευτική συμφωνία. Ωστόσο, στο Ισλαμαμπάντ καλείται να λάβει μια δύσκολη απόφαση: είτε να αποδεχθεί σημαντικές αμερικανικές παραχωρήσεις προς το Ιράν, προκειμένου να διατηρηθεί η εκεχειρία και να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, είτε να οδηγηθεί σε διακοπή των διαπραγματεύσεων, στηρίζοντας ουσιαστικά μια επιστροφή στον πόλεμο, που δεν βρίσκει απήχηση στην αμερικανική κοινή γνώμη.

Μάλιστα, οι εξελίξεις ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά την αναμενόμενη υποψηφιότητά του για την προεδρία το 2028, καθώς τα διαπιστευτήριά του στον χώρο του MAGA ήδη αμφισβητούνται λόγω της περιορισμένης αντίθεσής του στον πόλεμο. Ο Βανς ανέλαβε καθήκοντα υποσχόμενος μια πιο συγκρατημένη εξωτερική πολιτική και τον τερματισμό των ατέρμονων πολέμων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να τον εμπλέξουν ακόμη περισσότερο στη μεγαλύτερη αμερικανική παρέμβαση στην περιοχή από την εποχή του πολέμου στο Ιράκ.

Τα σημαντικότερα ζητήματα που θα απασχολήσουν τις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν
Το Ιράν δήλωσε ότι απαιτεί κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο και την αποδέσμευση των περιουσιακών του στοιχείων πριν από οποιαδήποτε συνομιλία με την Ουάσινγκτον, δημιουργώντας έτσι μια αμφιβολία για τη διεξαγωγή της διαδικασίας.

Το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ που απαιτούν οι Αμερικανοί, το ποια θα είναι η συνέχεια στο πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και όσον αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου του Ιράν, το ιρανικό πρόγραμμα ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων, οι διεθνείς κυρώσεις, το πάγωμα ιρανικών πόρων, οι επανορθώσεις που απαιτεί η Τεχεράνη για τον πόλεμο συγκαταλέγονται στα πιο ακανθώδη ζητήματα που αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι, με τις δυο θέσεις των δυο πλευρών για αυτά και άλλα ζητήματα να βρίσκονται ακόμη σε πολύ μεγάλη απόσταση.

Μία υψηλόβαθμη ιρανική πηγή δήλωσε σήμερα ότι οι ΗΠΑ συμφώνησαν στην αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν στο Κατάρ, αλλά και σε άλλες ξένες τράπεζες, καλωσορίζοντας την κίνηση αυτή, ως μία ένδειξη “σοβαρότητας” προς την κατεύθυνση επίτευξης μιας συμφωνίας με την Ουάσινγκτον στις συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ.

Πάντως, λίγο αργότερα, Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε τις αναφορές ότι η Ουάσινγκτον έχει συμφωνήσει στο ξεπάγωμα ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.