Ανησυχητική αύξηση χρήσης ουσιών και στην Πάτρα αποκαλύπτουν τα λύματα- «Καμπανάκι» για τη δημόσια υγεία- Τι λέει ο Απόστολος Βανταράκης

Η αυξητική τάση στη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών αποτυπώνεται πλέον με σαφήνεια στα λύματα των ελληνικών πόλεων, με τα πιο πρόσφατα στοιχεία να επιβεβαιώνουν μια ανησυχητική δυναμική, που είχε ήδη καταγραφεί από το 2024 και στην Πάτρα.

Στην Αττική, σύμφωνα με πανευρωπαϊκή ανάλυση λυμάτων για το 2025 από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ναρκωτικά, καταγράφεται σημαντική αύξηση στη χρήση κοκαΐνης. Η ουσία εμφανίζει τη μεγαλύτερη επιβάρυνση τα τελευταία χρόνια, με τον βασικό μεταβολίτη της, τη βενζοϋλεκγονίνη, να εντοπίζεται σταθερά σε υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή και εντεινόμενη κατανάλωση.

Τα ευρήματα από την Πάτρα για την περίοδο Μαρτίου 2023- Μαρτίου 2024 σκιαγραφούν μια εξίσου ανησυχητική εικόνα. Η μελέτη επιδημιολογίας λυμάτων που πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Υγιεινής του Πανεπιστημίου Πατρών, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, κατέγραψε εκτεταμένη χρήση όχι μόνο ναρκωτικών ουσιών αλλά και ψυχιατρικών φαρμάκων και αντιβιοτικών.

Όπως επισημαίνει, στο thebest.gr, ο καθηγητής Υγιεινής Απόστολος Βανταράκης, η ανάλυση των λυμάτων αποτυπώνει πτυχές της καθημερινότητας των πολιτών που δύσκολα αναδεικνύονται μέσα από άλλες μεθόδους έρευνας. Στο πλαίσιο της μελέτης εξετάστηκαν ουσίες που σχετίζονται με την καθημερινή ζωή σε αστικά περιβάλλοντα, από ναρκωτικά και καφεΐνη έως αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωτικά φάρμακα, με τον συνολικό αριθμό να φτάνει τις 108 διαφορετικές χημικές ενώσεις.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν, «τα ευρήματα που αφορούν τα αντιψυχωτικά φάρμακα, τα οποία καταγράφονται σε αυξημένα επίπεδα». Ο κ. Βανταράκης διευκρινίζει ότι η έρευνα σχεδιάστηκε έτσι ώστε να αποτυπώνει αποκλειστικά τη συμπεριφορά του μόνιμου πληθυσμού της πόλης, χωρίς να επηρεάζεται από περιόδους αυξημένης επισκεψιμότητας, όπως το Καρναβάλι.

Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της αξιοποίησης των δεδομένων αυτών σε θεσμικό επίπεδο. Όπως τονίζει, «εδώ και δύο χρόνια έχει κατατεθεί πρόταση για τη δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου λυμάτων μέσω χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ. Ένα τέτοιο εργαλείο, θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση της κοινωνικής πραγματικότητας και στη λήψη στοχευμένων μέτρων δημόσιας υγείας, εφόσον υπάρξει η απαραίτητη βούληση για την υλοποίησή του».

Τέλος, όπως αναφέρει, μια νέα μελέτη για τη χρήση αντιβιοτικών βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τον Ιούνιο, ενώ θα δημοσιοποιηθεί προκειμένου οι Πατρινοί να γνωρίζουν όλα τα δεδομένα.