Ενεργειακή φτώχεια: Στο 30,3% το ποσοστό όσων κρυώνουν στα σπίτια τους στη Δυτική Ελλάδα

Μια εκτεταμένη έρευνα για την αποτύπωση του πραγματικού μεγέθους της ενεργειακής φτώχειας βρίσκεται σε εξέλιξη το τελευταίο διάστημα από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σε μια περιοχή που τα προηγούμενα χρόνια κατέγραψε από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.

Στόχος είναι να καταγραφεί με σύγχρονα δεδομένα πόσα νοικοκυριά αδυνατούν να καλύψουν βασικές ενεργειακές ανάγκες – με κυριότερη τη θέρμανση – αλλά και ποιες κοινωνικές ομάδες πλήττονται περισσότερο.

Η πρωτοβουλία λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο όπου, παρά τους ήπιους χειμώνες, το πρόβλημα παραμένει έντονο, ιδιαίτερα στην Πάτρα και τα μεγάλα αστικά κέντρα της Δυτικής Ελλάδας. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η ενεργειακή φτώχεια δεν υποχώρησε ουσιαστικά μετά την οικονομική κρίση, αλλά απέκτησε πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, παρά τη σχετική σταθεροποίηση των τιμών του πετρελαίου θέρμανσης τα τελευταία δύο χρόνια.

Η καθημερινότητα πολλών κατοίκων της Πάτρας αποτυπώνει με σαφήνεια το πρόβλημα. Νέοι εργαζόμενοι και οικογένειες ζουν σε παλαιά, ενεργειακά ανεπαρκή διαμερίσματα, χωρίς κεντρική θέρμανση και με σοβαρά προβλήματα μόνωσης και υγρασίας. Σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και η συνεχής χρήση κλιματιστικών ή θερμαντικών σωμάτων δεν επαρκεί για τη διατήρηση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης, οδηγώντας πολλούς σε αναγκαστικές μετακομίσεις ή προσωρινή φιλοξενία σε σπίτια φίλων και συγγενών.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, περίπου το 20% των Ελλήνων δηλώνει ότι δεν μπορεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του τον χειμώνα. Στη Δυτική Ελλάδα, το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 30,3%, ένα από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2021 ξεπερνούσε το 40%, γεγονός που αναδεικνύει τη διαχρονικότητα του φαινομένου, το οποίο εντάθηκε την περίοδο της οικονομικής κρίσης και κορυφώθηκε με την άνοδο του πληθωρισμού.

Ιδιαίτερα ευάλωτα εμφανίζονται τα χαμηλόμισθα νοικοκυριά, καθώς έξι στα δέκα φτωχά νοικοκυριά στη Δυτική Ελλάδα στερούνται επαρκούς θέρμανσης. Η Περιφέρεια κατατάσσεται διαχρονικά στις χαμηλότερες θέσεις πανελλαδικά ως προς το διαθέσιμο εισόδημα, γεγονός που επιτείνει το πρόβλημα.

Την εικόνα επιβαρύνει και η κατάσταση στην αγορά κατοικίας της Πάτρας. Παρά τη συνεχή αύξηση των ενοικίων, σε μεγάλο ποσοστό πολυκατοικιών η κεντρική θέρμανση δεν λειτουργεί εδώ και χρόνια. Παράγοντες της κτηματαγοράς επισημαίνουν ότι σχεδόν επτά στις δέκα πολυκατοικίες δεν προμηθεύονται πετρέλαιο, ενώ η μικτή χρήση πολλών κτιρίων στο κέντρο της πόλης δυσχεραίνει τη συνεννόηση μεταξύ ιδιοκτητών και ενοίκων.

Δωρεάν ρεύμα για 17.000 νοικοκυριά
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας επιχειρεί να δώσει απαντήσεις μέσω ενός φιλόδοξου σχεδίου ενεργειακών κοινοτήτων. Όπως τονίζει ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Λίνος Μπλέτσας, η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην παροχή δωρεάν ηλεκτρικού ρεύματος σε έως και 17.000 νοικοκυριά.

Η Περιφέρεια έχει ήδη επενδύσει στο μοντέλο των ενεργειακών κοινοτήτων, με τη συμμετοχή Δήμων, ΤΟΕΒ, ΓΟΕΒ και δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης και αποχέτευσης. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζεται η δημιουργία ενός μεγάλου ενεργειακού πάρκου στο Μεσολόγγι, το οποίο θα λειτουργήσει ως βασικό εργαλείο αυτοπαραγωγής για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Το υπό σχεδιασμό φωτοβολταϊκό πάρκο θα έχει ισχύ 150 MW και εκτιμάται ότι θα συμβάλει στη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για περίπου 300.000 πολίτες σε 11 Δήμους της Δυτικής Ελλάδας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περίπου 140.000 κατ’ επάγγελμα αγρότες, που επιβαρύνονται ιδιαίτερα από το αυξημένο ενεργειακό κόστος για αρδευτικές και παραγωγικές ανάγκες.

Σύμφωνα με τον κ. Μπλέτσα, ο τελικός αριθμός των νοικοκυριών που θα ωφεληθούν με δωρεάν ρεύμα θα εξαρτηθεί από τους όρους αυτοπαραγωγής (net-metering ή net-billing) που θα εγκριθούν από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το εγχείρημα, σε συνδυασμό με το εθνικό πρόγραμμα «Απόλλων», φιλοδοξεί να αλλάξει συνολικά το ενεργειακό τοπίο στην περιοχή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το μοντέλο των ενεργειακών κοινοτήτων της Δυτικής Ελλάδας έχει ήδη αναγνωριστεί διεθνώς, καθώς συμπεριλήφθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις καλές πρακτικές βιώσιμης ανάπτυξης. Η Περιφέρεια αναμένει πλέον την έκδοση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης, ώστε να προχωρήσουν οι διαδικασίες για την προκήρυξη του διαγωνισμού κατασκευής και λειτουργίας του έργου.

Για χιλιάδες κατοίκους που συνεχίζουν να ζουν σε κρύα σπίτια, το ζητούμενο παραμένει αν αυτές οι πρωτοβουλίες θα μεταφραστούν σύντομα σε ουσιαστική ανακούφιση στην καθημερινότητά τους.

Με πληροφορίες από την εφημερίδα «Πελοπόννησος»