Ανδρέας Παναγιωτόπουλος: «Χωρίς ουσιαστική προστασία οι αρχαιολογικοί χώροι της Δυτικής Ελλάδας»

Ο βουλευτής Αχαΐας, Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, κατέθεσε ερώτηση προς τα αρμόδια Υπουργεία σχετικά με την προστασία και την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων της Αχαΐας, μετά τα πρόσφατα περιστατικά πλημμύρας και πυρκαγιών.
 
Η ανακοίνωση του Ανδρέα Παναγιωτόπουλου αναφέρει τα εξής:

Η πρόσφατη εικόνα από την πλημμυρισμένη Αρχαία Ήλιδα, με τμήματα του αρχαιολογικού χώρου να βρίσκονται κάτω από το νερό και με εμφανείς ελλείψεις σε υποδομές αντιπλημμυρικής προστασίας και συνολικής διαχείρισης, ανέδειξε με δραματικό τρόπο ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Δυτικής Ελλάδας παραμένει ευάλωτη απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Το περιστατικό αυτό δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη εικόνα ελλείψεων πρόληψης, συντήρησης και ουσιαστικής θωράκισης αρχαιολογικών χώρων, παρά τις επανειλημμένες κυβερνητικές εξαγγελίες περί «στρατηγικής προσαρμογής στην κλιματική κρίση» και πρόληψης πυρκαγιών και πλημμυρικών φαινομένων.

Στην Αχαΐα, η πυρκαγιά της 12ης Αυγούστου 2025 εισήλθε στον Αρχαιολογικό Χώρο Βούντενης, προκαλώντας ζημιές σε δασικές εκτάσεις και υποδομές του αρχαιολογικού πάρκου.

Σε απάντηση της υπ’ αριθ. 8636/17.09.2025 Κοινοβουλευτικής Ερώτησής μας, το ΥπουργείοΠολιτισμού με έγγραφό του παρέθεσε γενικές πληροφορίες για εθνικές δράσεις και προγράμματα, αναφέροντας ότι η μελέτη εφαρμογής πυροπροστασίας της Βούντενης «έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται προς έλεγχο».

Αντίστοιχα, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, επικαλέστηκε το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ των δύο Υπουργείων και στοιχεία γενικών προσλήψεων στο Πυροσβεστικό Σώμα, χωρίς εξειδίκευση για την επιχειρησιακή ενίσχυση της Αχαΐας.

Ωστόσο, τα πρόσφατα περιστατικά όπως η πλημμύρα στην Αρχαία Ήλιδα, η πυρκαγιά στη Βούντενη και στις Πόρτες παλαιότερα αποδεικνύουν ότι το χάσμα μεταξύ εξαγγελιών και πραγματικής ετοιμότητας παραμένει.

Παράλληλα, η εικόνα αδιαφορίας δεν περιορίζεται μόνο στην πολιτική προστασία των αρχαιολογικών χώρων,αλλά επεκτείνεται και στην ίδια την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αχαΐας.

Όπως επισημαίνεται και στην από 1ης Σεπτεμβρίου 2025 κοινοβουλευτική ερώτησή μας για το Ρωμαϊκό Στάδιο Πατρών, η ολοκλήρωση της αποκάλυψης και ανάδειξης του μνημείου παραμένει ακόμα σε εκκρεμότητα. Η συστηματική καθυστέρηση σε απαλλοτριώσεις, κατεδαφίσεις, ανασκαφές, ενοποιήσεις και έργα ανάδειξης συνιστά πολιτική επιλογή υποβάθμισης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αχαΐας, η οποία επηρεάζει άμεσα την πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ στη Δυτική Ελλάδα καταγράφηκαν το 2024 περισσότεροι από 748.000 επισκέπτες σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, γεγονός που αποδεικνύει τη δυναμική και τη σημασία τους, η κυβέρνηση δεν έχει εξασφαλίσει αντίστοιχη επένδυση σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό ώστε να προστατευθούν και να αναδειχθούν τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι της περιοχής.

Επειδή οι αρχαιολογικοί χώροι της Αχαΐας και συνολικά της Δυτικής Ελλάδας αποτελούν ανεκτίμητο κεφάλαιο πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτόχρονα και κρίσιμους μοχλούς βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης,

Επειδή η κλιματική κρίση καθιστά τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές συχνότερες και εντονότερες,

ΕΠΕΙΔΗ οι μέχρι τώρα απαντήσεις των Υπουργείων παραμένουν γενικόλογες και δεν συνοδεύονται από αναλυτικό απολογισμό υλοποιημένων έργων ανά χώρο στο νομό.

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

1. Γιατί κάηκαν οι αρχαιολογικοί χώροι της Βούντενης και των Πορτών και γιατί πλημμύρησε η Αρχαία Ήλιδα;

2. Ποια συγκεκριμένα αντιπλημμυρικά και πυροπροστασίας έργα έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία πέντε έτη στους αρχαιολογικούς χώρους της Αχαΐας;

3. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η εφαρμογή της μελέτης πυροπροστασίας της Βούντενης και ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησής της;

4. Από τις αυτοψίες που αναφέρονται στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας, πόσες αφορούν χώρους της Αχαΐας και ποια συγκεκριμένα μέτρα εφαρμόστηκαν έκτοτε;

5. Πόσο έχει ενισχυθεί σε προσωπικό η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας και οι πυροσβεστικές υπηρεσίες τα δύο τελευταία χρόνια στον νομό;

6. Ποιος είναι ο απολογισμός υλοποίησης του Εθνικού Σχεδίου Δράσης «Πολιτιστική Κληρονομιά και Κλιματική Αλλαγή» ειδικά για τους αρχαιολογικούς χώρους της Δυτικής Ελλάδας;