Ζωές δύο ταχυτήτων

Στη Γλυφάδα χάθηκε άδικα μια γυναίκα. Μητέρα ενός παιδιού, εκπαιδευτικός, ιδιοκτήτρια φροντιστηρίου. Ένας άνθρωπος που βρέθηκε να μετακινείται και να εργάζεται σε συνθήκες που είχαν ήδη κριθεί επικίνδυνες. Την ίδια ημέρα, τα δημόσια σχολεία παρέμειναν κλειστά λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων. Τα φροντιστήρια, όμως, λειτούργησαν κανονικά. Όχι επειδή ήταν ασφαλές, αλλά επειδή δεν υπήρξε ρητή κρατική οδηγία για το αντίθετο.

Το τραγικό αυτό γεγονός δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα απλό «ατύχημα». Φωτίζει, με τον πιο σκληρό τρόπο, τον υδροκεφαλισμό και την εξουσιομανία ενός κεντρικού κράτους που αδυνατεί να αντιληφθεί την κοινωνία ως ζωντανό οργανισμό και τους εργαζόμενους ως ανθρώπους με πραγματικές ανάγκες και κινδύνους. Ένα κράτος που λειτουργεί με αριθμούς, κατηγορίες και τυπικές αρμοδιότητες, αφήνοντας ολόκληρους κλάδους εργαζομένων αόρατους και απροστάτευτους.

Η ιδιωτική εκπαίδευση δεν εντάχθηκε στην πρόνοια των μέτρων, σαν όσοι εργάζονται σε αυτήν να είναι λιγότερο γονείς, λιγότερο πολίτες, λιγότερο ευάλωτοι. Η λειτουργία των επιχειρήσεων αυτού του κλάδου αφέθηκε στο έλεος της τύχης, του καιρού και οποιουδήποτε άλλου αστάθμητου παράγοντα. Σαν η ευθύνη για την ασφάλεια να επαφίεται πλήρως στους ίδιους, χωρίς θεσμική κάλυψη, χωρίς σαφές πλαίσιο, χωρίς πραγματικές επιλογές. Πιθανώς για την κρατική μηχανή υπάρχουν Β’ κατηγορίας γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικοί. 

Για αυτήν την εκπαιδευτικό που συνειδησιακά έπραξε το καθήκον της και το πλήρωσε με την ίδια της την ζωή δεν θα υπάρξουν δακρύβρεχτα δελτία ειδήσεων, ούτε και πομπώδη συλλαλητήρια θα διοργανωθούν. Στην Ελλάδα, την χώρα που ζει κανείς κατά τύχη.

Για όσους εργάζονται χρόνια σε φροντιστήρια(εις εξ αυτών και ο υπογράφων) αυτή η πραγματικότητα είναι οικεία. Το «δεν μπορούμε να κλείσουμε» δεν είναι επιλογή· είναι πίεση. Είναι εργασία χωρίς ουσιαστική προστασία, ευθύνη χωρίς στήριξη. Ο θάνατος αυτής της γυναίκας δεν είναι μια ατυχής εξαίρεση. Είναι το αποτέλεσμα μιας βαθιά προβληματικής αντίληψης για την εργασία, την ευθύνη και –τελικά– την αξία της ανθρώπινης ζωής.

Ο Διονύσης Γ. Γράψας είναι ιστορικός.