Νίκος Τσούκαλης: Ιστορική απόφαση του ΣτΕ για το λιμάνι της Πάτρας

Ο πρώην Βουλευτής Αχαϊας της ΔΗΜΑΡ Νίκος Τσούκαλης στην ανακοίνωσή του επισημαίνει:

Αν και δεν βρίσκεται στη διάθεσή μας το πλήρες κείμενο της απόφασης του ΣτΕ σχετικά με την αίτηση ακύρωσης του Δήμου Πατρέων για το καθεστώς παρεμβάσεων στη λιμενική ζώνη της Πάτρας, τα στοιχεία είναι αρκετά προκειμένου να καταλήξουμε στο χαρακτηρισμό της ως ιστορικής. Γιατί φαίνεται ότι ανατρέπει, πλήρως σχεδόν, το απαράδεκτο πλαίσιο διαχείρισης και ανάπτυξης των λιμενικών ζωνών, που θεσπίστηκε με τον ν. 2932/2007, όπως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια. Πλαίσιο που αφενός απέκοπτε και αυτονομούσε εντελώς τις ζώνες αυτές από τους πολεοδομικούς ιστούς και τις εξαιρούσε από τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό και αφετέρου ένα διοικητικό όργανο του Υπουργείου Ναυτιλίας, η ΕΣΑΛ, µε ουσιαστικά ανεξέλεγκτο τρόπο χωροθετούσε, πολεοδοµούσε, εκπονούσε κυκλοφοριακές μελέτες, καθόριζε χρήσεις γης εντός των λιμενικών ζωνών, ερήμην των ΟΤΑ και των άλλων φορέων της περιοχής, µε αποτέλεσμα όλες οι λιμενικές αστικές ζώνες να εμφανίζονται ως «μαύρες τρύπες» στα γενικά πολεοδομικά σχέδια.

Με το ν. 4081/2012 κυρώθηκαν και απέκτησαν ισχύ τυπικού νόμου από το χρόνο εκδόσεως τους αναδρομικά όλα τα master plan των λιμένων εθνικής σημασίας. Τη συγκεκριμένη ρύθμιση καταψήφισα με το εξής σκεπτικό (Πρακτικά Βουλής 30/9/12): "Τελειώνω µε την τροπολογία. ………Καλείται η Βουλή να αποφασίσει επί κρίσιμων θεμάτων που αφορούν ζωτικά σημεία των αστικών ιστών των µε-γάλων αστικών κέντρων, δίχως να έχει ενώπιόν της όλα αυτά τα σχέδια. Δεν µμπορεί να συμβεί αυτό. Θα σας πω ένα σοβαρό θέµα το οποίο ανακύπτει. Κατ’ αυτών των ρυθμίσεων των master plan έχουν ασκηθεί αιτήσεις ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αν εμείς επικυρώσουμε αναδρομικά αυτά τα master plan, τότε προκαλείται και θεσµικό πρόβληµα σε σχέση µε τις προσφυγές που έχουν ασκηθεί. Ξέρετε πάρα πολύ καλά όσοι τουλάχιστον είστε σε περιοχές όπου υπάρχουν λιµένες και κυρίως λιμένες εθνικής σηµασίας ότι η ΕΣΑΛ, ένα διοικητικό όργανο –γι’ αυτό έχει ασκηθεί κριτική από τότε, από το 2001, όταν συστήθηκε αυτή η επιτροπή- µε ανεξέλεγκτο τρόπο ουσιαστικά παρεµβαίνει στις λιµενικές ζώνες, χωροθετεί, πολεοδοµεί, εκπονεί κυκλοφοριακές µελέτες και οτιδήποτε µπορείτε να φανταστείτε, χωρίς να δίνει λογαριασµό σε κανένα και χωρίς να υπάρχουν κριτήρια γενικότερου πολεοδοµικού σχεδιασµού, µε αποτέλεσµα όλες οι παραλιακές ζώνες να εµφανίζονται στα γενικά πολεοδοµικά σχέδια ως µία µαύρη ζώνη, όπου δεν παρεµβαίνει κανένας"

Εν αναμονή του πλήρους ιστορικού και διατακτικού της απόφασης του ΣτΕ αλλά σύμφωνα, με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί μπορούμε, με σχετική ασφάλεια, να καταλήξουμε στα έξης:

1)    Οι αστικές – πρωτίστως - λιμενικές ζώνες δεν μπορεί να αποκόπτονται και αυτονομούνται αλλά αντιθέτως πρέπει να αποτελούν δομικό στοιχείο των Πολεοδομικών Σχεδίων ως κρίσιμα στοιχεία της βιώσιμης οικιστικής και οικονομικής ανάπτυξης των πόλεων. Τα οποία σχέδια ανάπτυξης και διαχείρισης των λιμένων (city port master plan π.χ.) πρέπει να εκπονούνται εντός των ειδικού πλαισίου που καθορίζουν τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια, εάν πρόκειται για λιμάνια εντός πολεοδομικών συγκροτημάτων ή των περιφερειακών σχεδιασμών για τις άλλες περιπτώσεις.

2)    Επειδή φαίνεται ότι η απόφαση ανατρέπει το πλαίσιο, που καθορίστηκε με τον ν. 2932/2007 είναι προφανές ότι αυτή αφορά σε ΟΛΗ την ελληνική επικράτεια και για το λόγο αυτό ο Δήμος Πατρέων θα έπρεπε να το αναδείξει ως τέτοια.

3)    Άμεση και επείγουσα ανάγκη, κατόπιν αυτών, είναι η προώθηση νέας νομοθετικής διαδικασίας, που θα καθορίσει νέο πλαίσιο, που θα συνυπολογίσει τις παραμέτρους της δικαστικής απόφασης.

4)    Βραχυπρόθεσμα, η απόφαση θα προκαλέσει πρόβλημα στα προγραμματισμένα έργα μακροπρόθεσμα, όμως, θα είναι αναμφισβήτητα ευεργετική για τη βιωσιμότητα των πολεοδομικών συγκροτημάτων. Η απόφαση δεν θέτει σε κίνδυνο τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις αλλά και όσα έργα είναι σε εξέλιξη.

Η δημοτική αρχή της Πάτρας πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία συνεννόησης και συντονισμού και των άλλων δήμων – λιμένων της χώρας και σε συνεργασία με την ΚΕΔΕ να συμβάλλει στην νομοθετική πρωτοβουλία για την διατύπωση του νέου πλαισίου ανάπτυξης και διαχείρισης των λιμενικών ζωνών.