Axios: Πέντε σενάρια για τερματισμό του πολέμου στο Ιράν

Τα αντιφατικά μηνύματα που στέλνουν ο Ντόναλντ Τραμπ και το Πεντάγωνο έχουν βυθίσει σε αβεβαιότητα συμμάχους, αγορές και νομοθέτες, οι οποίοι επιχειρούν να αποκρυπτογραφήσουν το πώς -και κυρίως το πότε- θα τερματιστεί η σύγκρουση με το Ιράν.

Όσο η οριστική επίλυση καθυστερεί, η οικονομική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ εντείνεται και η διεθνής αστάθεια κλιμακώνεται. Για τον Τραμπ, το πολιτικό κόστος είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς κάθε εβδομάδα αναμονής αυξάνει το ρίσκο ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών, όπως αναφέρει το Axios.

Σε ομιλία του προς τους Ρεπουμπλικανούς την περασμένη Δευτέρα, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη κερδίσει τον πόλεμο, σπεύδοντας ωστόσο να προσθέσει πως «δεν έχουμε κερδίσει ακόμη όσο θα έπρεπε». Η δήλωση αυτή ήρθε μόλις λίγες ώρες μετά τη συνέντευξή του στο CBS News, όπου χαρακτήρισε τον πόλεμο «σχεδόν ολοκληρωμένο».

Την ίδια στιγμή, ο Υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, κινείται σε τελείως διαφορετικό μήκος κύματος, χαρακτηρίζοντας την Τρίτη ως την «πιο έντονη φάση των πληγμάτων μας».

Τα 5 σενάρια για την επόμενη μέρα
Διαπραγματευόμενη κατάπαυση του πυρός και πυρηνική συμφωνία
Ο τερματισμός του προγράμματος πυρηνικών όπλων του Ιράν αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του Τραμπ, από τότε που ξεκίνησε η επιχείρηση «Epic Fury». 

Το Ιράν και οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν τρεις γύρους έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών στη Γενεύη λίγες μέρες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, αλλά οι απεσταλμένοι του Τραμπ κατέληξαν τελικά στο συμπέρασμα ότι η Τεχεράνη δεν ήταν σοβαρή ως προς την επίτευξη συμφωνίας.

Ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News τη Δευτέρα ότι η επανέναρξη των συνομιλιών είναι «πιθανή», αλλά είπε επίσης ότι είναι απογοητευμένος από την επιλογή του σκληροπυρηνικού Μοτζταμπά Χαμενεΐ, για τη διαδοχή του εκλιπόντος πατέρα, του ως ανώτατου ηγέτη.

Την ημέρα πριν ξεκινήσουν οι επιθέσεις, οι μεσολαβητές του Ομάν δήλωσαν πως η ειρήνη ήταν «εφικτή», καθώς το Ιράν είχε συμφωνήσει να μην αποθηκεύσει ποτέ εμπλουτισμένο ουράνιο. Παραμένει ασαφές το πώς ο πόλεμος θα επηρεάσει τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις.

Το μοντέλο της Βενεζουέλας
Ο Τραμπ έχει υποδείξει τη Βενεζουέλα – όπου μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο, οι ΗΠΑ διαμόρφωσαν ένα πλαίσιο συνεργασίας με τη διάδοχό του, Αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκες – ως πιθανό πρότυπο για το Ιράν.

Δήλωσε, επίσης, τη Δευτέρα ότι πιστεύει πως το Ιράν «έκανε ένα μεγάλο λάθος» με τον διορισμό του Μοτζταμπά Χαμενεΐ και άφησε να εννοηθεί ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης μπορεί να μην παραμείνει για πολύ στη θέση του.

Πέρα από τη γεωγραφία, η σύγκριση Ιράν-Βενεζουέλας έχει σημαντικούς περιορισμούς. Οι ειδικοί λένε ότι η αντιμετώπισή τους ως ισοδύναμων παραβλέπει τη δομή εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Το καθεστώς έχει επιβιώσει από 47 χρόνια κυρώσεων, πολέμων και εσωτερικών εξεγέρσεων, εδραιώνοντας τη θέση του μέσω στρατιωτικών, θρησκευτικών και πολιτικών θεσμών που έχουν σχεδιαστεί για να επιβιώνουν πέρα από οποιονδήποτε μεμονωμένο ηγέτη.

Για τους Ιρανούς διαδηλωτές που ρίσκαραν τη ζωή τους, ζητώντας αλλαγή καθεστώτος, ένας ηγέτης που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και προέρχεται από το ίδιο σύστημα, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως προδοσία και όχι ως απελευθέρωση.

Λαϊκή εξέγερση και κατάρρευση του καθεστώτος
Η πιθανότητα κατάρρευσης είναι υπαρκτή. Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ είναι νεκρός, η οικονομία έχει καταρρεύσει και το Ιράν είδε τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες του από την επανάσταση του 1979 μόλις λίγες εβδομάδες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.

Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει παρουσιάσει τα πλήγματα ως «τη δημιουργία συνθηκών ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει το πεπρωμένο του στα χέρια του».

Η ιρανική αντιπολίτευση, ωστόσο, δεν διαθέτει ενιαίο ηγέτη ούτε οργανωμένη δύναμη στο εσωτερικό της χώρας.

Ο εξόριστος Πρίγκιπας Ρεζά Παχλαβί είναι ανάμεσα στις πιο δημοφιλείς φυσιογνωμίες της αντιπολίτευσης, αλλά ο Τραμπ έχει υποβαθμίσει την αξιοπιστία του, εν μέρει επειδή ο Παχλαβί δεν ζει στο Ιράν εδώ και σχεδόν 50 χρόνια.

Οι κουρδικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ισραήλ θα μπορούσαν να προσφέρουν κάποια υποστήριξη στο έδαφος, αλλά οι κίνδυνοι είναι σημαντικοί, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας το Ιράν να βυθιστεί σε έναν εμφύλιο πόλεμο παρόμοιο με εκείνον που κατέστρεψε τη Συρία, για μια δεκαετία.

Επιδρομή ειδικών δυνάμεων στο πυρηνικό απόθεμα
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο αποστολής ειδικών δυνάμεων στο Ιράν για να διασφαλίσουν ή να καταστρέψουν το απόθεμά του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, αναφέρει το Axios.

Αυτό το σενάριο τερματίζει τον πόλεμο όχι μέσω πολιτικής συμφωνίας, αλλά με τη φυσική εξάλειψη της πυρηνικής απειλής. Ωστόσο, η αποστολή αυτή θα απαιτούσε στρατεύματα στο έδαφος, σε μια χώρα που εξακολουθεί να εκτοξεύει ενεργά βαλλιστικούς πυραύλους.

Ο Τραμπ κηρύσσει τη νίκη και αποσύρεται
Σε αυτό το σενάριο, ο Τραμπ αποφασίζει ότι οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν έχουν υποβαθμιστεί αρκετά, κηρύσσει μια ιστορική νίκη και αποσύρεται, ανεξάρτητα από το αν η πολιτική κατάσταση στην Τεχεράνη έχει επιλυθεί.

Οι αγορές φαίνεται να στοιχηματίζουν σε μια γρήγορη έξοδο, ιδίως γιατί ο οικονομικός αντίκτυπος στο εσωτερικό των ΗΠΑ απειλεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον πρόεδρο.

Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος ο Τραμπ προειδοποίησε πως αν αναλάβει την εξουσία ο «λάθος» ηγέτης, οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να επιστρέψουν σε πόλεμο «σε πέντε χρόνια».

Ο τερματισμός της επιχείρησης μπορεί επίσης να απαιτήσει τη συναίνεση του Ισραήλ, το οποίο έχει δείξει ότι είναι πρόθυμο να δράσει μονομερώς και έχει δεσμευθεί να εξαλείψει την ιρανική πυρηνική απειλή με ή χωρίς την Ουάσιγκτον.

Ο πόλεμος στο Ιράν ξεκίνησε χωρίς ιδιαίτερη προειδοποίηση. Αυτό μπορεί να ισχύει και για το τέλος του.