Οι 13 μέρες που δεν έζησε ποτέ η Ελλάδα
Κάθε χρόνο, όταν η ημερομηνία φτάνει στις 14 Ιανουαρίου, για αρκετούς πολίτες είναι σαν ο χρόνος να κάνει ένα βήμα προς τα πίσω.
Εκείνη την ημέρα τιμούν τη λεγόμενη «Παλιά» Πρωτοχρονιά, η οποία δεν αποτελεί απλώς ένα έθιμο του παρελθόντος, αλλά αντανακλά μια βαθύτερη ιστορική, εκκλησιαστική και κοινωνική πορεία που προέκυψε από τη συνύπαρξη δύο διαφορετικών ημερολογιακών συστημάτων.
Η παρουσία των παλαιοημερολογιτών, των πιστών που συνεχίζουν να τηρούν το Ιουλιανό, δηλαδή το παλαιό ημερολόγιο, συνδέεται άμεσα με μία από τις πιο σιωπηλές αλλά καθοριστικές μεταρρυθμίσεις του 20ού αιώνα στην Ελλάδα.
Το Ιουλιανό ημερολόγιο καθιερώθηκε το 46 π.Χ. Υπήρξε για αιώνες το βασικό σύστημα μέτρησης του χρόνου στον δυτικό και ανατολικό κόσμο. Παρουσίαζε όμως μια μικρή αλλά σταθερή αστοχία, καθώς υπολόγιζε το ηλιακό έτος λίγο μεγαλύτερο απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Το αποτέλεσμα ήταν μια συσσωρευμένη απόκλιση ημερών. Προκειμένου να διορθωθεί η ατέλεια, το 1582 ο Πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄ εισήγαγε το Γρηγοριανό ημερολόγιο, το οποίο σταδιακά υιοθετήθηκε από τα περισσότερα κράτη της Ευρώπης.
Η Ορθόδοξη Ανατολή, από την πρώτη στιγμή είχε αντιρρήσεις. Δεν είδε ποτέ με καλό μάτι την αλλαγή και τη θεώρησε κίνηση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας για να αποκτήσει τον έλεγχο στο σύγχρονο κόσμο.
Η Ελλάδα άργησε 340 χρόνια
Όλες οι μεγάλες δυνάμεις άλλαξαν γρήγορα το ημερολόγιο τους, μεταξύ αυτών η Ιταλία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Μεγάλη Βρετανία. Αντίθετα, η Ελλάδα υιοθέτησε το νέο ημερολόγιο μόλις το 1923. Η αλλαγή ήταν απότομη αλλά πρακτική και έγινε σε μία δύσκολη και ευαίσθητη περίοδο.
Οι 13 μέρες που ήταν «ως μη γενόμενες»
Οι ενδιάμεσες 13 ημέρες δεν υπήρξαν ποτέ στο ελληνικό ημερολόγιο· δηλαδή δεν τις έζησε κανείς στην Ελλάδα. Όπως αναφέρει το ethnos.gr από το βράδυ της 15ης Φεβρουαρίου ξημέρωσε το πρωινό της 1ης Μαρτίου 1923.
Αν και το κράτος αλλά και η Εκκλησία της Ελλάδας θεώρησαν την αλλαγή αυτή αναγκαία για λόγους συγχρονισμού με την Ευρώπη, για πολλούς πιστούς η μεταρρύθμιση αυτή έγινε χωρίς επαρκή πανορθόδοξη συναίνεση.
Ένα κομμάτι του εκκλησιαστικού σώματος αρνήθηκε να ακολουθήσει το νέο ημερολόγιο. Παρέμεινε πιστό στον τρόπο εορτασμού όπως τον είχε παραλάβει και συγκρότησε αυτό που σήμερα αποκαλούμε παλαιοημερολογίτικο κίνημα.
Πνευματικό ζήτημα
Για τους παλαιοημερολογίτες, το ζήτημα δεν είναι αριθμητικό αλλά πνευματικό. Θεωρούν ότι οι εορτές, οι νηστείες και ο λειτουργικός κύκλος δεν πρέπει να αλλάζουν με διοικητικές αποφάσεις και ότι κάθε παρέκκλιση ανοίγει τον δρόμο για ευρύτερες θεολογικές αλλοιώσεις.
Ένας ακόμη λόγος που προβάλλεται συχνά είναι η αποστροφή στις δυτικές - κυρίως ρωμαιοκαθολικές – επιρροές, καθώς το Γρηγοριανό ημερολόγιο συνδέεται ιστορικά με την Καθολική Εκκλησία.
Για τους υποστηρικτές του παλαιού ημερολογίου, η επιμονή τους δεν είναι πράξη αντίδρασης, αλλά πράξη μνήμης και μια προσπάθεια να διατηρηθεί αναλλοίωτη η ταυτότητα της ορθόδοξης πίστης και της κοινότητας.
Αναβιώνει στη βόρεια Ελλάδα
Έτσι ερχόμαστε στην «Παλιά» Πρωτοχρονιά ως λαϊκό αποτύπωμα. Η 14η Ιανουαρίου επιβιώνει και ως λαϊκό έθιμο σε ορισμένες περιοχές της Μακεδονίας, της Θράκης και της Βόρειας Ελλάδας γενικότερα. Σε πολλά χωριά κόβεται βασιλόπιτα για «δεύτερη φορά», ανταλλάσσονται ευχές «για να διορθωθεί η τύχη» και η ημέρα θεωρείται μια δεύτερη ευκαιρία για τον χρόνο που ξεκίνησε.
Ακολουθήστε το thebest.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο thebest.gr
