Back to Top

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

/

Τα μυστικά του πιο αρχαίου υπολογιστή αποκαλύφθηκαν στην Πάτρα

Τα μυστικά του πιο αρχαίου υπολογιστή αποκαλύφθηκαν στην Πάτρα
Μακρυγένη Ελευθερία

Ενδιαφέρουσα εκδήλωση από το Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων

Θεωρείται ο πρώτος υπολογιστής στην παγκόσμια ιστορία και η περαιτέρω ανακάλυψη και κατανόηση της λειτουργίας και της χρησιμότητάς του, αλλάζει τα δεδομένα ως προς το πότε  χρησιμοποιήθηκαν πρώτη φορά στο παρελθόν, τεχνολογίες ή έγιναν επιστημονικές ανακαλύψεις. Ουσιαστικά, ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων ήταν ένας αστρονομικός υπολογιστής με οδοντωτούς τροχούς, είπε ο Κυριάκος Ευσταθίου από την Κύπρο, Καθηγητής και τ. Διευθυντής Εργαστηρίου Εργαλειομηχανών & Διαμορφωτικής Μηχανολογίας, Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσσαλονίκης, ο οποίος έκανε μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση το βράδυ της Τετάρτης στο Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Ο κ. Ευσταθίου είναι μέλος της διεπιστημονικής ομάδας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης , η οποία εργάζεται πάνω στην αποκρυπτογράφηση τόσο του μηχανισμού όσο και κειμένων που διασώθηκαν σε μεταλλικά φύλλα.

Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο καθηγητής Κυριάκος Ευσταθίου, αντίστοιχο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων είναι το αστρονομικό ρολόι στην πλατεία της Πράγας, όμως δεν πρόκειται για υπολογιστή.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων υπολόγιζε τη θέση του ήλιου και της σελήνης στον ουρανό για κάθε ημέρα του χρόνου, τις φάσεις της σελήνης  και προέβλεπε τις εκλείψεις (ηλίου και σελήνης).

Ο μηχανισμός δεν είχε μόνο αστρονομική χρήση αλλά και κοινωνική και θρησκευτική διάσταση, μια και υπολόγιζε την τέλεση των αγώνων (Ολυμπιακοί, Ίσθμια, Πύθια). Πχ οι Ολυμπιακοί Αγώνες,  τελούνταν πάντα την πρώτη πανσέληνο μετά το θερινό ηλιοστάσιο στις 21 Ιουνίου.

Πρόκειται για έναν πολύπλοκο μηχανισμό, ο οποίος χρειαζόταν εγχειρίδιο. «Όπως προέκυψε από την έρευνα ο μηχανισμός κατασκευάστηκε αλλού κατόπιν παραγγελίας  και ο χρήστης του μηχανισμού δεν ήταν ο κατασκευαστής και ήταν τόσο πολύπλοκος που χρειαζόταν εγχειρίδιο», επεσήμανε ο κ. Ευσταθίου. Πρόσθεσε ότι έχουν βρεθεί 3.500 γράμματα και σύμβολα, ωστόσο εκτιμάται ότι πρέπει να είχε συνολικά 10.000.

Η πίσω πλευρά του μηχανισμού είναι πιο πολύπλοκη από την έμπροσθη. Στην μπροστινή του όψη υπάρχουν δύο ομόκεντρες κλίμακες. Η εξωτερική εμπεριέχει τις ημερομηνίες (τις 365 ημέρες του χρόνου) και μια εσωτερική, η οποία αναπαριστά τον ουρανό και απεικονίζει τα 12 ζώδια και με τη βοήθεια των δεικτών του ηλίου και της σελήνης, μπορούμε για κάθε ημέρα του χρόνου να δούμε σε ποια θέση και σε ποιον αστερισμό βρίσκονται  αντίστοιχα ο ήλιος και η σελήνη.

Η πίσω και πιο πολύπλοκη πλευρά έχει πέντε κλίμακες, δυο μεγάλες σπειροειδής και τρεις πιο μικρές. «Η κάτω κλίμακα είναι η πιο εντυπωσιακή απ΄όλες. Είναι η κλίμακα των εκλείψεων. Είναι διαιρεμένη σε 223 κουτάκια γιατί αυτή ήταν η περίοδος επανάληψης των εκλείψεων ενώ για  τα δίσεκτα έτη υπήρχε αποσπώμενος δακτύλιος με τις ημερομηνίες.

 

Επίσης ο μηχανισμός μπορούσε να πληροφορήσει για το πότε θα δούμε στον ουρανό τους αστερισμούς. Ο κ. Ευσταθίου επιπρόσθετα αναφέρθηκε στο θραύσμα, το οποίο αποδείχθηκε ότι υπολόγιζε την εξίσωση του χρόνου. Υπολόγιζε, δηλαδή, τη διαφορά του αληθή χρόνου από τον μέσο χρόνο. Συνολικά έχουν βρεθεί 32 θραύσματα του μηχανισμού.

Υποστήριξε ότι τα γρανάζια του μηχανισμού είναι τα πρώτα στην παγκόσμια ιστορία μια και μέχρι την αποκωδικοποίησή του η κατασκευή του πρώτου οδοντωτού τροχού χρονολογείτο μετά τον 10ο αιώνα μ.Χ.  και επίσης, πως σε θραύσμα του μηχανισμού φαίνεται η έκκεντρη τροχιά της σελήνης.

« Η πολιτεία δεν  έχει καταλάβει την αξία του μηχανισμού» παρατήρησε ο κ. Ευσταθίου, ο οποίος εκτιμάται ότι έχει κατασκευαστεί μεταξύ 200 και 150 π.Χ.  «Με βάση τα αποτελέσματα των ερευνών το Υπουργείο Παιδείας της Αυστραλίας έδωσε εντολή να ξαναγραφτούν τα βιβλία της ιστορίας των επιστημών και της τεχνολογίας», υποστήριξε χαρακτηριστικά.

Για την αποκρυπτογράφηση του Μηχανισμού των Αντικυθήρων  χρησιμοποιήθηκε η βιομηχανική αξονική τομογραφία,  ενώ για την ανάγνωση των κειμένων, βοήθησε πάρα πολύ η τεχνολογία PDM Dome. Η διεπιστημονική ομάδα του ΑΠΘ έχει κατασκευάσει αντίγραφα του Μηχανισμού και μάλιστα δημιούργησε στο πλαίσιο αυτό ειδική γραμματοσειρά που προσομοιώνει τα γράμματα του χαράκτη και αυτή χρησιμοποιείται στα αντίγραφα. Όσο προχωρά η έρευνα και προκύπτουν νέα δεδομένα τα αντίγραφα επικαιροποιούνται, ενώ ο κ. Ευσταθίου υπογράμμισε τη δυνατότητα της διαχρονικής πρόβλεψης των εκλείψεων μέσω του Μηχανισμού.

Ο μηχανισμός εντοπίστηκε  τον Μάρτιο του 1900 μέσα σε ένα μεγάλο ναυάγιο το οποίο εκτιμάται ότι έγινε το 75 π.Χ.

Σχόλια

Ειδήσεις