Νέα αρχή σε καινούριο σχολείο: Μία πρόκληση για την δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων με καινούριους φίλους

Βρισκόμαστε λίγες ημέρες πριν την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς και τα περισσότερα παιδιά ανυπομονούν να ξαναβρεθούν στο οικείο σχολικό τους περιβάλλον, όπου θα συναντήσουν τους παλιούς τους φίλους και συμμαθητές, αδημονώντας να μοιραστούν μαζί τους τις εμπειρίες του καλοκαιριού.

Ορισμένα όμως παιδιά αυτές τις ημέρες διακατέχονται από έντονο άγχος και αγωνία, γιατί πρόκειται να βρεθούν σε ένα νέο σχολικό περιβάλλον, στο οποίο θα πρέπει να προσαρμοστούν.

Πρόκειται για μαθητές οι οποίοι για διάφορους λόγους, όπως π.χ. λόγω μετακόμισης ή εξαιτίας του διαζυγίου των γονιών τους χρειάζεται να αλλάξουν σχολείο.

Σε αυτές τις περιπτώσεις αλλαγής σχολικού περιβάλλοντος είναι πολύ  πιθανό το παιδί να διακατέχεται από ανησυχία και φόβο για το άγνωστο, καθώς καλείται να γνωρίσει και να συναναστραφεί με νέους δασκάλους και συμμαθητές. Ταυτόχρονα, το άγχος που βιώνει το παιδί σε πολλές περιπτώσεις ενδέχεται να συνοδεύεται από λύπη και στενοχώρια επειδή θα αποχωριστεί τους φίλους και συμμαθητές του και, εν τέλει, το οικείο περιβάλλον του παλιού του σχολείου.

Σε κάθε περίπτωση, όλοι αυτοί οι παράγοντες είναι ιδιαίτερα στρεσογόνοι και προστίθενται στην εγγενή φοβία που ενυπάρχει σε οποιαδήποτε αλλαγή της ρουτίνας και των δεδομένων μας.

Αγαπητοί γονείς, η είσοδος ενός παιδιού σε καινούριο σχολείο μπορεί να συνοδεύεται από έντονο προβληματισμό, όχι μόνο δικό σας αλλά και δικό του. Για το παιδί αποτελεί μια νέα εμπειρία η οποία, αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά και από κοινού με αυτό, μπορεί να αποβεί δυσάρεστη ή ακόμα και τρομακτική. Το νέο περιβάλλον και η επαφή του με άγνωστους συμμαθητές και εκπαιδευτικούς μπορεί να αποτελέσουν αιτία πρόκλησης ιδιαίτερης έντασης και άγχους.

Η συνειδητοποίηση από το παιδί ότι πρέπει να κάνει καινούριους φίλους μπορεί να συνοδεύεται από αρνητικές σκέψεις. Θα τον/την αποδεχτούν; Θα ενσωματωθεί εύκολα στην ομάδα; Θα παίζουν μαζί του/της στο διάλειμμα; Ποιος/α θα κάθεται δίπλα του/της; Τελικά θα ενταχθεί ομαλά;

Επιπλέον, ορισμένες φορές η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο γιατί το παιδί μπορεί να μην εξωτερικεύει τα συναισθήματά του και να εκδηλώνει τάσεις απομόνωσης. Ως εκ τούτου, προβάλλει επιτακτικό το ερώτημα σχετικά με το πώς μπορούμε να ενθαρρύνουμε τη δημιουργία καινούριων φιλικών δεσμών σε νέες καταστάσεις που δημιουργούνται στο σχολικό περιβάλλον; Ορισμένες κατευθύνσεις θα μπορούσαν να είναι οι ακόλουθες:

•           Αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα του παιδιού

Ορισμένα παιδιά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην διαχείριση των συναισθημάτων τους, ιδίως όταν νιώθουν ότι τους επιβάλλουμε τι «πρέπει» και τι «δεν πρέπει» να κάνουν. Γι’ αυτό, όταν εκφράζονται για διάφορα θέματα που τα απασχολούν θα πρέπει να ακούμε προσεκτικά τι προσπαθούν να μας πουν. Για παράδειγμα, αν εκφράσουν ανησυχία ότι δεν θα γνωρίζουν κανένα άλλο παιδί για να παίξουν στα διαλείμματα είναι καλύτερα αντί να τα καθησυχάζουμε με δηλώσεις του τύπου «μη σε νοιάζει» ή «τι ανάγκη έχεις εσύ;» να  απαντάμε επαναδιατυπώνοντας ό, τι μας είπαν: π.χ. «καταλαβαίνω ότι ανησυχείς για το διάλειμμα αύριο, θέλεις να το συζητήσουμε;». Η αναγνώριση των συναισθημάτων και η συζήτηση αποφορτίζει το παιδί ενισχύοντας την ετοιμότητά του να διαχειριστεί τις νέες καταστάσεις και δεδομένα.

•           Δείχνουμε διαλλακτικότητα

Είναι μια καλή ευκαιρία να μοιραστούμε με το παιδί μας και τις δικές μας δυσκολίες και φοβίες τις οποίες βιώσαμε προσπαθώντας να κάνουμε νέους φίλους και να προσαρμοστούμε π.χ. σε ένα καινούριο εργασιακό περιβάλλον ή όταν αλλάξαμε πόλη ή γειτονιά. Τους εξηγούμε τι κάναμε εμείς για να ξεπεράσουμε τους δισταγμούς και τις ανησυχίες μας.

•           Προτείνουμε εναλλακτικές στρατηγικές

Όταν αποτυγχάνει μια συγκεκριμένη στρατηγική προσέγγισης φίλων στο σχολείο, καθησυχάζουμε το παιδί εξηγώντας του ότι για όλα τα προβλήματα υπάρχουν λύσεις και το βοηθάμε να κατανοήσει ότι υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι τους οποίους μπορεί να δοκιμάσει για να προσεγγίσει νέους φίλους.

•           Καταστρώνουμε μαζί ένα πρακτικό σχέδιο

Όταν ξεκινήσει η φοίτηση του παιδιού στο καινούριο σχολείο θα πρέπει τις πρώτες ημέρες να παρατηρεί προσεκτικά πώς συμπεριφέρονται οι συμμαθητές του. Έτσι, θα σχηματίσει μια πρώτη ιδέα σχετικά με τα παιδιά που ταιριάζει περισσότερο και επιθυμεί να αποκτήσει περισσότερες σχέσεις. Μπορεί, επίσης, συζητώντας για θέματα που του αρέσουν να καταλάβει ποιοι από τους συμμαθητές του έχουν κοινά ενδιαφέροντα με αυτό.

Επιπλέον, είναι σημαντικό να εξηγήσουμε στο παιδί να μην υποχωρεί και να μην συμβιβάζεται ως προς τις επιθυμίες και τα ενδιαφέροντά του προκειμένου να γίνει αρεστό στην ομάδα των συνομηλίκων, δεδομένου ότι οι φιλίες δεν «αγοράζονται» αλλά κερδίζονται.

Συμβαίνει συχνά, αρκετά παιδιά, φοβούμενα την απόρριψη και επιζητώντας την συμπάθεια των συμμαθητών τους, να γίνονται ιδιαίτερα ενδοτικά, παραχωρώντας ακόμα και το χαρτζιλίκι τους προκειμένου να κερδίσουν την «εύνοια» κάποιου συμμαθητή τους. Θα πρέπει το παιδί να κατανοήσει ότι με υπομονή και χρόνο θα αποκτήσει φίλους, αλλά για σωστούς λόγους.

Τέλος, είναι σημαντικό να του εξηγήσουμε ότι πρέπει να είναι ευγενικό, να σέβεται και να βοηθά τους συμμαθητές του.

Οι φιλίες στο σχολείο, όπως και η μετέπειτα ένταξή του σε διάφορες άλλες κοινωνικές ομάδες, είναι πολύ σημαντικές, γιατί μέσα από αυτές το παιδί θα διαμορφώσει την προσωπικότητά του και θα αποκτήσει ουσιαστικές κοινωνικές δεξιότητες, απαραίτητες για την ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη και ολοκλήρωση.

Εξάλλου, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι το σχολείο είναι ο μικρόκοσμος των παιδιών μας, η κοινωνία στην οποία θα επιδιώξουν να πραγματώσουν τους στόχους τους, θα κοινωνικοποιηθούν, θα προβληματιστούν αλλά κυρίως θα περάσουν ευχάριστες ώρες που εγγράφονται ανεξίτηλα στην μετέπειτα πορεία τους στην ζωή!

Καλή και δημιουργική σχολική χρονιά!