Πως θα εκλεγούν οι 49 δημοτικοί σύμβουλοι του διευρυμένου Δήμου Πατρέων

Πρόκειται για ένα κείμενο 298 σελίδων και φέρει την ένδειξη «μη οριστικοποιημένο προσχέδιο». Αυτό έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και αυτή είναι η βάση για την τελευταία φουρνιά των συζητήσεων περί τον «Καλλικράτη». Από όλα όσα αναφέρονται στο εν λόγω προσχέδιο, αξίζει να δούμε, για την ώρα, το πώς θα γίνονται οι εκλογές και πως θα εκλέγονται οι δημοτικοί σύμβουλοι, δεδομένου ότι σ’ αυτό το σημείο φαίνεται να υπάρχουν σοβαρές αντιρρήσεις.

Έχουμε και λέμε λοιπόν: Οι δημοτικοί σύμβουλοι εκλέγονται σε επί μέρους εκλογικές περιφέρειες που ορίζονται ως εξής:

Ο δήμος Πατρέων, για παράδειγμα, αποτελείται από τέσσερα διαμερίσματα. Το Κεντρικό, το Νότιο, το Αρκτικό και το Ανατολικό. Αυτά τα τέσσερα διαμερίσματα μετονομάζονται σε δημοτικές κοινότητες και αποτελούν, τρόπον τινά, αυτόνομες εκλογικές περιφέρειες που εκλέγουν τους δικούς τους συμβούλους. Επίσης, αυτόνομες εκλογικές περιφέρειες θα σχηματίζουν αντίστοιχα και οι συνενούμενοι νυν δήμοι Παραλίας, Μεσσάτιδος, Ρίου και Βραχνεϊκων.

Συνεπώς, ο υπό διαμόρφωση νέος και μεγάλος δήμος, σύμφωνα με ρεπορτάζ που δημοσιεύεται στο περιοδικό "Ατζέντα της Πάτρας", θα έχει οκτώ εκλογικές περιφέρειες που η κάθε μια θα εκλέγει τους δικούς της δημοτικούς συμβούλους.

Ας δούμε τώρα πως θα εκλέγονται οι δημοτικοί σύμβουλοι. Ο συνολικός πληθυσμός του νέου δήμου (Πάτρα, Παραλία, Ρίο Μεσσάτιδα και Βραχνέϊκα) σύμφωνα με την απογραφή του 2001, διαιρείται με τον αριθμό του συνόλου των εδρών οι οποίες θα είναι 49 και έτσι προκύπτει το εκλογικό μέτρο. Στη συνέχεια αυτό το εκλογικό μέτρο διαιρείται με τον πληθυσμό της κάθε μιας εκλογικής περιφέρειας και έτσι προκύπτει ο αριθμός των συμβούλων που αναλογούν σε κάθε μια εκλογική περιφέρεια.

Με βάση αυτήν τη σχέση οι δήμοι Ρίου και Μεσσάτιδας εκλέγουν από τρεις δημοτικούς συμβούλους, ο δήμος Παραλίας εκλέγει δύο δημοτικούς συμβούλους και ο δήμος Βραχνεϊκων εκλέγει ένα δημοτικό σύμβουλο. Οι υπόλοιποι 40 δημοτικοί σύμβουλοι κατανέμονται στις τέσσερις εκλογικές περιφέρειες του νυν δήμου Πατρέων. Στο σημείο αυτό υπάρχει ένα τεχνικό πρόβλημα, αφού δεν υπάρχουν στοιχεία στη Εθνική Στατιστική Υπηρεσία για τον πληθυσμό ανά διαμέρισμα στους δήμους, αλλά με βάση ανεπίσημους υπολογισμούς για τον πληθυσμό των νυν διαμερισμάτων προκύπτει ότι στο κεντρικό διαμέρισμα εκλέγονται 18 δημοτικοί σύμβουλοι, στο νότιο 8, στο αρκτικό 7 και στο ανατολικό επίσης 7.

Εφόσον ο σχεδιασμός αυτός υλοποιηθεί μέχρι τέλους είναι προφανής μια σημαντική αλλαγή αφού δεν θα υπάρχουν πλέον δημοτικοί σύμβουλοι που θα εκλέγονται, και άρα θα αναφέρονται, στο σύνολο του νέου δήμου αλλά σε επί μέρους εκλογικές περιφέρειες. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι αυτός ο σχεδιασμός έχει συναντήσει αρκετές αντιδράσεις σε όλη τη χώρα, τόσο από δημάρχους όσο και από εν ενεργεία δημοτικούς συμβούλους.

Ας δούμε τώρα τα ψηφοδέλτια και τους σταυρούς. Στο πρώτο μέρος του ψηφοδελτίου και με αλφαβητική σειρά είναι οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι της κάθε εκλογικής περιφέρειας. Στο δεύτερο μέρος του ψηφοδελτίου ακολουθούν, πάλι με αλφαβητική σειρά, οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι των υπολοίπων εκλογικών περιφερειών και δίπλα στο όνομά τους μέσα σε παρένθεση θα αναφέρεται η εκλογική περιφέρεια στην οποία είναι υποψήφιοι. (Θα υπάρχει και ένα τρίτο μέρος με τους υποψηφίους για τα τοπικά συμβούλια αλλά για την ώρα ας μην το μπλέξουμε τόσο πολύ).

Σε ότι αφορά τους ψηφοφόρους των πολυεδρικών περιφερειών, θα μπορούν να βάζουν μέχρι τρεις σταυρούς στους υποψηφίους της εκλογικής τους περιφέρειας και ένα σταυρό σε υποψήφιο άλλης εκλογικής περιφέρειας. Αντίστοιχα, οι ψηφοφόροι των περιφερειών έως και 3 συμβούλους, οι ψηφοφόροι θα βάζουν ένα σταυρό σε υποψήφιο της εκλογικής τους περιφέρειας και ακόμα ένα σταυρό σε υποψήφιο άλλης εκλογικής περιφέρειας.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσουμε και το εξής στοιχείο: Ο νέος δήμος Πατρέων θα εκλέγει 49 δημοτικούς συμβούλους οι οποίοι σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου θα κατανέμονται κατά τα 3/5 στον επιτυχόντα συνδυασμό και κατά τα 2/5 στους επιλαχόντες. Έτσι ο νικητής των εκλογών θα έχει 29 δημοτικούς συμβούλους και οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης θα διαθέτουν αθροιστικά 20 έδρες.

Κάπως πολύπλοκος προκύπτει και ο τρόπος κατανομής των εδρών. Προβλέπεται ένα σύστημα πρώτης και δεύτερης κατανομής που «δουλεύει» ως εξής: Στην πρώτη κατανομή διατίθενται 25 και στη δεύτερη 24 έδρες.

Στην πρώτη κατανομή διαιρείται το σύνολο των εγκύρων ψηφοδελτίων που έλαβαν σε όλα τα εκλογικά τμήματα όλοι οι συνδυασμοί με τον αριθμό των εδρών της πρώτης κατανομής. Το πηλίκον της διαίρεσης αυξημένο κατά μια μονάδα είναι το εκλογικό μέτρο της πρώτης κατανομής. Στη συνέχεια τα έγκυρα ψηφοδέλτια κάθε παράταξης διαιρούνται με το εκλογικό μέτρο και ο κάθε συνδυασμός καταλαμβάνει τόσες έδρες όσο και το πηλίκο της διαίρεσης. Εάν οι έδρες που καταλαμβάνουν οι συνδυασμοί είναι λιγότερες από τις προς διάθεση στην πρώτη κατανομή, τότε οι αδιάθετες έδρες κατανέμονται με βάση τα υπόλοιπα.

Για τη διάθεση των εδρών της δεύτερης κατανομής αρχικά υπολογίζεται πόσες από τις έδρες αυτές πρέπει να αποδοθούν στον επιτυχόντα συνδυασμό ώστε αυτός να συμπληρώσει τα 3/5 του συνόλου των εδρών. Οι έδρες που απομένουν διατίθενται στο δεύτερο συνδυασμό που έλαβε μέρος στην επαναληπτική ψηφοφορία.

Αυτά προβλέπει, σε πολύ γενικές γραμμές, το μη οριστικοποιημένο προσχέδιο του «Καλλικράτη» και επί του παρόντος δεν έχει νόημα να μπούμε σε όλες τις λεπτομέρειες των εκλογικών του προβλέψεων που άλλωστε είναι αρκετά νεφελώδεις, σε σημείο που αρκετοί σχολιαστές, μια δόση κακεντρέχειας είναι η αλήθεια, σχολίαζαν ότι «αυτές τις ρυθμίσεις τις έχουν φτιάξει άνθρωποι που δεν έχουν κάνει εκλογές μήτε σε εκπολιτιστικό σύλλογο».