Η Dr των... αρωματικών φυτών Φωτεινή Λάμαρη στο περιοδικό Best

Είναι μια από τις 23 Ελληνίδες επιστήμονες κάτω των 40 ετών που βραβεύτηκαν από την L’Oréal-UNESCO, το πορτρέτο της βρίσκεται στο Μουσείο Μπενάκη, είναι διευθύντρια του Κόμβου Καινοτομίας Aroma Innovation Hub με έδρα το Επιστημονικό Πάρκο Πατρών και από το 2003 αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Πατρών.

Πολύ φοβάμαι ότι η ζημιά από το brain drain δεν είναι αναστρέψιμη

Βέρα Πατρινή, η Φωτεινή Λάμαρη, σύζυγος του επιχειρηματία στον χώρο της πληροφορικής Σπύρου Αγοργιανίτη και μητέρα δύο κο­ριτσιών 12 και 9 ετών, έχει ως αντικείμενο της έρευνας και της δι­δασκαλίας της την Φαρμακογνωσία, με έδρα της την Πάτρα αν και τα αποτελέσματα της έρευνάς της ξεπερνούν τα όρια της πόλης.

Έχετε βραβευτεί για την προσφορά σας στην επιστήμη ως γυναίκα επιστήμονας κάτω των 40 ετών στις Βιοεπιστήμες σε εθνικό επίπεδο από το Διεθνές Πρόγραμμα «Για τις Γυναίκες στην Επιστήμη» L’Oréal-UNESCO, ενώ φέτος το πορτρέτο σας περιλαμβάνεται μαζί με αυτό άλλων 23 γυναικών επιστημόνων στο Μουσείο Μπενάκη στην επετειακή εκδήλωση του προγράμματος. Μιλήστε μου για το επιστημονικό σας πεδίο...

Αντικείμενο της έρευνας και της διδασκαλίας μου είναι η Φαρμακογνωσία. Καταγράφουμε τις παραδοσιακές θεραπευτικές χρήσεις και τη χημική σύσταση αυτοφυών και καλλιεργούμενων αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών, όπως το τσάι του βουνού, ο κρόκος, το βαλσαμόχορτο, το φασκόμηλο, τα μικρά μούρα (berries).

Αναπτύσσουμε μεθόδους για την ανάλυση των πολύπλοκων μιγμάτων των εκχυλισμάτων και των αιθερίων ελαίων τους, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν στον ποιοτικό έλεγχο των τελικών προϊόντων, αλλά και να αξιοποιηθούν στη βελτίωση φυτών και ανάπτυξη νέων ποικιλιών για την εύρεση αυτών που έχουν τον πιο ελκυστικό χημειότυπο.

Σε σύγχρονα συστήματα μελέτης της βιολογικής δραστικότητας (π.χ. αντιοξειδωτική, νευροπροστατευτική) ερευνούμε την επίδρασή τους και τη σχέση σύστασης-δομής-βιολογικής δραστικότητας.

Από το 2016 είστε διευθύντρια του Κόμβου Καινοτομίας Aroma Innovation Hub με έδρα το Επιστημονικό Πάρκο Πατρών και αντικείμενο την αξιοποίηση αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών με σκοπό την ανάπτυξη καινοτόμων φυτικών προϊόντων υγείας και αγροδιατροφής. Υπάρχουν κάποια πρώτα αποτελέσματα αυτού του κόμβου;

Οι πρώτες δράσεις του Aroma Innovation Hub σκόπευαν στην χαρτογράφηση της υπάρχουσας κατάστασης, την προαγωγή της δικτύωσης, και της ενημέρωσης.

Προσπαθούμε να αφουγκραστούμε τα επιστημονικά ζητήματα που απασχολούν επιχειρήσεις

Με την υποστήριξη του Επιστημονικού Πάρκου Πατρών αναπτύξαμε συνέργεια με πολλούς σημαντικούς εταίρους στο Οικοσύστημα της Καινοτομίας, όπως το Orange Grove, το Γαλλο-Ελληνικό Δίκτυο Mazzinov, τη Συμμαχία για την Επιχειρηματικότητα και την Ανάπτυξη στη Δυτική Ελλάδα.

Σημαντικό ορόσημο ήταν η ανάδειξη νέων επιχειρηματικών δράσεων σε πανελλήνιο επίπεδο μέσα από τον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Καινοτομίας στα Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά.

Παράλληλα, σιωπηρά προσπαθούμε να αφουγκραστούμε τα επιστημονικά ζητήματα που απασχολούν επιχειρήσεις στην καθημερινότητα τους και να συνεργαστούμε με αυτές για την επίλυσή τους, μεταφέροντας τεχνογνωσία που υπάρχει στα πανεπιστημικά ιδρύματα.

Πόσο εύκολο είναι να είσαι γυναίκα επιστήμονας στον τομέα της έρευνας στην Ελλάδα της κρίσης;

Η μεγάλη δυσκολία έγκειται στη γενικότερη κρίση, η οποία δεν είναι μόνο οικονομική. Δεν υπάρχει επαρκής και σταθερή χρηματοδότηση της έρευνας, ανανέωση του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού των πανεπιστημίων, υπάρχει απίστευτη γραφειοκρατία η οποία αυξάνει χρόνο με τον χρόνο, και το πιο σημαντικό υπάρχει διαρκής αλλαγή της νομοθεσίας για την παιδεία με αποτέλεσμα την πολυνομία και τελικά ανομία.

Το ότι είμαι γυναίκα δεν με έχει δυσκολέψει ιδιαίτερα ως τώρα και σε αυτό πιστεύω συνέβαλε η υποστήριξη από την οικογένειά μου και το γεγονός ότι ζω στην επαρχία, όπου όλα είναι σε μικρή απόσταση. Ως προς τη δυσκολία μου να βρω χρόνο για να ανταποκριθώ σε όλες τις υποχρεώσεις, βλέπω ότι και οι άντρες συναδελφοί μου την αντιμετωπίζουν.

Το μέλλον της Ελλάδας περνάει πιστεύετε μέσα από την καινοτομία;

Σε όλον τον κόσμο έτσι γίνεται. Καινοτομία είναι η μεταφορά ώριμων επιστημονικών αποτελεσμάτων στην παραγωγή. Η Ελλάδα έχει στα πανεπιστημιακά ιδρύματά της, τα οποία ακόμα παράγουν υψηλής ποιότητας έργο, εξειδικευμένη τεχνογνωσία η οποία μπορεί να μεταφερθεί και να δώσει νέα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Όμως, η καινοτομία δεν αφορά μόνο την παραγωγική διαδικασία και την προϊοντική ανάπτυξη, αλλά όλη την επιχειρηματική δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένης της οργάνωσης, της διοίκησης, αλλά και της προώθησης.

Η κρίση συνεισέφερε στο να «ξυπνήσει» το ελληνικό επιχειρηματικό δαιμόνιο και να εντείνει τις προσπάθειες με αυτήν την κατεύθυνση, αλλά χρειάζεται γενικότερα να απενοχοποιηθεί και να υποστηριχτεί και θεσμικά η επιχειρηματική δράση. Από την άλλη, είναι κρίσιμο να διατηρηθεί ο ερευνητικός χαρακτήρας των πανεπιστημίων και να μην μετατραπούν σε μεταλυκειακή εκπαιδευτική βαθμίδα.

Η κρίση συνεισέφερε στο να «ξυπνήσει» το ελληνικό επιχειρηματικό δαιμόνιο

Είστε από αυτούς τους επιστήμονες  που παρέμειναν στην Ελλάδα, παρά τις σημαντικές σας επιστημονικές περγαμηνές, σε πείσμα της κρίσης. Ήταν εύκολη απόφαση;

Θα έλεγα ήταν επιβεβλημένη. Εγώ στο ξέσπασμα της κρίσης υπηρετούσα στο Πανεπιστήμιο και πίστεψα ότι έπρεπε να μείνω και να παλέψω στον ελληνικό χώρο, τιμώντας την θέση μου.

Λόγω αντικειμένου ζείτε φαντάζομαι το φαινόμενο brain drain εκ των έσω. Η ζημιά που έχει ήδη συμβεί είναι αναστρέψιμη;

Πολύ φοβάμαι, ότι δεν είναι. Φεύγουν κάθε χρόνο για το εξωτερικό πολλοί νέοι επιστήμονες, οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί άρτια στην Ελλάδα και φτιάχνουν τη ζωή τους στο εξωτερικό. Σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι μόνο η εύρεση εργασίας αλλά και η αναζήτηση ενός οργανωμένου κοινωνικού συστήματος που δίνει ηρεμία στην καθημερινή ζωή και όραμα για το μέλλον.

Στις ηλικίες που φεύγουν, θα κάνουν οικογένειες στο εξωτερικό και δε νομίζω ότι θα γυρίσουν πίσω. Αυτή η απώλεια των δυναμικών νέων ανθρώπων της ελληνικής κοινωνίας και η επακόλουθη μείωση του πληθυσμού στην Ελλάδα, είναι για μένα το πιο σοβαρό πρόβλημα της χώρας. Γερνάμε ως χώρα και χάνουμε τη δυναμική μας...

Θα συμβουλεύατε κάποιον νέο επιστήμονα να μείνει στην Ελλάδα ή να φύγει για τα εξωτερικό;

Να παλέψει με όποιον τρόπο βρίσκει δόκιμο για μία ποιοτική οικογενειακή και επαγγελματική ζωή και προσφορά στο κοινωνικό σύνολο, εντός ή εκτός των συνόρων.

Πότε και γιατί άρχισαν να σας «γοητεύουν» τα αρωματικά φυτά; Υπάρχουν κάποια αγαπημένα σας;

Από την πρώτη στιγμή της ενασχόλησης με αυτά, πριν από περίπου 15 χρόνια, με γοήτευσε η μεγάλη ποικιλία ευεργετικών χημικών συστατικών.

Συνεχίζουμε να ανακαλύπτουμε νέες ενώσεις και νέους μηχανισμούς δράσης ακόμα και για τα πιο κοινά αρωματικά φυτά, τα οποία θα περιμέναμε ότι έχουν μελετηθεί εξαντλητικώς. Αν και παθιάζομαι με ό,τι μελετάμε στο εργαστήριο, ξεχωρίζω τον κρόκο Κοζάνης  και το τσάι του βουνού. Έχουν απίστευτες δυνατότητες...

Η έρευνα δεν σταματά ποτέ

Ποια θα λέγατε ότι είναι η πιο σημαντική στιγμή της καριέρας σας;

Ελπίζω να μην την έχω ζήσει ακόμα! Έχω ακόμα πολλά όνειρα και σχέδια... Σημαντικές στιγμές όμως είναι όταν βλέπω τα ερευνητικά μας αποτελέσματα να δημοσιεύονται και να ακολουθούν τη δική τους πορεία στην επιστημονική παρακαταθήκη και σίγουρα όταν βλέπω τους φοιτητές μου να προοδεύουν φεύγοντας από εργαστήριο. Η αναγνώριση με το βραβείο της L’Oreal-Unesco αλλά και οι ακαδημαϊκές προαγωγές μου ως τώρα ήταν σημαντικά ορόσημα.

Ποιος είναι ο επόμενος σας στόχος;

Η έρευνα δεν σταματά ποτέ. Με το που βρίσκεις κάτι προβάλλει το αμέσως πιο δελεαστικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί, π.χ. πού οφείλονται οι νευροπροστατευτικές ιδιότητες του τσαγιού του βουνού; ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος χορήγησης, πώς μπορεί να αξιοποιηθεί; Σημαντικό στοίχημα για εμένα είναι η βελτιούμενη κατάρτιση των φοιτητών μας, η σταθερή χρηματοδότηση της έρευνας του εργαστηρίου μας, η απασχόληση νέων ερευνητών εδώ και η στενή συνέργεια με δυναμικές επιχειρήσεις.

Διαβάστε περισσότερα στο περιοδικό Best που κυκλοφορεί

Η ταλαντούχα Μυρτώ Κιούρτη και ένα πολυσέλιδο αφιέρωμα στο σπίτι και τη διακόσμηση

Νέλλα Ιωάννου και Κωνσταντίνα Καμπισοπούλου - Patras Fashion Power

Η παιδική μόδα στο Best που κυκλοφορεί... Η πιο γλυκιά φωτογράφιση

Κάναμε πρόβα νυφικού και φορέσαμε τα καλύτερα μονόπετρα - ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ από το Best που κυκλοφορεί

Διαλέξαμε όλη τη μόδα των γιορτών από το περιοδικό Best που κυκλοφορεί - ΔΕΙΤΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

Γιορτάζουμε 10 χρόνια Best με το μεγαλύτερο τεύχος που βγάλαμε ποτέ

Τα καλύτερά μας χρόνια! Γιορτάζουμε τα 10 χρόνια BEST με το πιο προσωπικό και νοσταλγικό editorial