O Παναγιώτης Παπαθανασόπουλος στο thebest.gr -Ένας ασθενής με Αλτσχάιμερ μπορεί να διαλύσει 5 οικογένειες- Ποιοί κινδυνεύουν λιγότερο

Το thebest.gr μίλησε με τον καταξιωμένο Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών με αφορμή το φιλμ "Still Alice" που αφορά μία ασθενή με Αλτσχάιμερ

Του ΤΑΚΗ Γ. ΜΑΡΤΑΤΟΥ

Από την περασμένη Πέμπτη 12 Μαρτίου στις Ελληνικές αίθουσες παίζεται η ταινία που χάρισε το φετινό βραβείο Όσκαρ α’ γυναικείου ρόλου στην 54χρονη ηθοποιό Τζουλιάν Μουρ, το «Still Alice, Κάθε Στιγμή Μετράει» όπου υποδύεται μία καθηγήτρια γλωσσολογίας στο πανεπιστήμιο του Columbia που πάσχει από τη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Με αφορμή την έξοδο του φιλμ που ήδη στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έχει φτάσει σε εισπράξεις τα 13 εκατομμύρια δολάρια, το thebest.gr απευθύνθηκε στον καταξιωμένο Καθηγητή Νευρολογίας, Διευθυντή της Νευρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Πατρών Παναγιώτη Γ. Παπαθανασόπουλο, ο οποίος και μας εξήγησε πολλά και σημαντικά πράγματα γύρω από τη νόσο του Αλτσχάιμερ, η οποία πρωτοδιαγνώστηκε πριν από περίπου έναν αιώνα, γύρω στο 1920 από τον Γερμανό ψυχίατρο Αλοίσιο Αλτσχάιμερ.

Κατ’ αρχάς μας είπε πως πράγματι παρατηρείται μία αυξητική τάση στην εκδήλωση της συγκεκριμένης νόσου όχι όμως και τόσο ραγδαία όπως νομίζουν πολλοί. Η αύξηση των περιπτώσεων οφείλεται αφ’ενός στον μέσο όρο και προσδόκιμο ζωής που έχει μεγαλώσει πολύ σε σχέση με παλαιότερα χρόνια και αφετέρου στην διατροφή. Ενδεχομένως όπως μας περιέγραψε ο κ. Παπαθανασόπουλος, οι λεγόμενες «πλαστικές» και πρόχειρες τροφές να επηρεάζουν αρνητικά τον ανθρώπινο οργανισμό καθώς πρόσφατη επιστημονική μελέτη Έλληνα ιατρού στην Αμερική ονόματι Σκαρμέα έδειξε ότι η Μεσογειακή διατροφή μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες εκδήλωσης ανοικής διαταραχής.

Αυτό που συνήθως γνωρίζει ο πολύς κόσμος και αναφέρει σε συζητήσεις του είναι ότι έως τα 70 χρόνια κάποιος πάσχει από Αλτσχάιμερ και από τα 70-75 χρόνια και πάνω από γεροντική άνοια. Ο κ. Παπαθανασόπουλος μιλώντας στο thebest.gr εξήγησε ότι είναι ένα και το αυτό, το νευροεκφυλιστικό νόσημα το οποίο και προκαλεί φοβερή έκπτωση και δυσχέρεια στις νοητικές λειτουργίες με συνέπεια η προσωπικότητα του ασθενούς να αλλοιωθεί και χαθεί. Βέβαια σαφώς και υπάρχουν οι περιπτώσεις της φυσιολογικής έκπτωσης των νοητικών λειτουργιών που μπορεί να επέλθει με το γήρας αλλά εκεί μιλάμε για μία πιο ήπια νοητική διαταραχή που οφείλεται στην γήρανση του οργανισμού.

Άρα ο κ. Παπαθανασόπουλος μιλά για ένα πράγμα από πλευράς παθολογοανατομίας και παθολογοφυσιολογίας, ωστόσο διευκρινίζει πως η Νόσος του Αλτσχάιμερ ευθύνεται για περίπου το 65% των ανοικών διαταραχών ενώ το υπόλοιπο 35% έχει να κάνει με άλλου τύπου άνοιες, κάποιες εκ των οποίων είναι και θεραπεύσιμες σε ένα βαθμό που προέρχονται είτε από απουσία της βιταμίνης Β12 είτε από υπολειτουργία του θυροειδούς αδένα είτε πρόκειται για άνοια που σχετίζεται με την διάταση του κοιλιακού συστήματος του εγκεφάλου, πρόβλημα που αποκαθίσταται ιατρικά με την τοποθέτηση μίας βαλβίδας.

Επανερχόμενοι στο Αλτσχάιμερ δυστυχώς η σκληρή και τραγική πραγματικότητα είναι πως ο ασθενής και το περιβάλλον του γνωρίζουν την κατάληξη, η οποία επέρχεται μετά από συνήθως 7-9 χρόνια.

Μέχρι σήμερα όπως τόνισε ο κ. Παπαθανασόπουλος, υπάρχει μόνο συμπτωματική θεραπεία για μερικά χρόνια και όχι προφυλακτική θεραπεία. Ωστόσο το κάπως αισιόδοξο στοιχείο που έδωσε στην δημοσιότητα ο κ. Παπαθανασόπουλος μιλώντας στο thebest.gr είναι πως έρευνες στο εξωτερικό δείχνουν πως υπάρχουν προοπτικές για την παρασκευή στο μέλλον ενός εμβολίου το οποίο μέσα από κλινικές έρευνες φαίνεται πως όχι μόνο θα μπορεί να προλαμβάνει την σκληρή αυτή εκφυλιστική και θανατηφόρα ασθένεια αλλά θα είναι σε θέση να επιφέρει και μερική αναστροφή των πλακών που καταστρέφουν ώστε η κατάσταση του ασθενούς να είναι πιο καλή!

Σχετικά με τα συμπτώματα, ο ασθενής που πάσχει από Αλτσχάιμερ ρωτάει το ίδιο πράγμα, εμφανίζει διαταραχές της πρόσφατης μνήμης, δεν βρίσκει λέξεις για να μιλήσει και εμφανίζει αφασική διαταραχή και πρόβλημα στην διαισθητηριακή αντίληψη. Δεν μπορεί να εκφέρει λόγο με νόημα ενώ ακόμη έχει οπτικές αγνωσίες και απραξίες και φτάνει στο σημείο να φοράει για παράδειγμα πυτζάμα για φούστα, να μην γνωρίζει να φάει, ο ασθενής να έχει απώλεια ούρων και κοπράνων όπου φτάσει, συχνά να είναι επιθετικός, να μην διαχωρίζει τι πίνει (π.χ. να πιει χλωρίνη και να κινδυνεύσει να δηλητηριαστεί) κ.α.

Όλα αυτά όπως εξήγησε ο κ. Παπαθανασόπουλος στο thebest.gr, έχουν δραματικές προεκτάσεις πέρα από τον ίδιο τον ασθενή που στο τέλος φτάνει στο σημείο να εκλείπει πλήρως η προσωπικότητα του, και στο στενό συγγενικό του περιβάλλον μιας και ένας τέτοιος ασθενής έχει ανάγκη 24ωρης παρακολούθησης.

«Όπως έχω ξαναπεί, ένας ασθενής με νόσο Αλτσχάιμερ μπορεί να διαλύσει 5 οικογένειες. Χρειάζεται 24ωρη επίβλεψη καθώς μπορεί να βλάψει τον εαυτό του ή για παράδειγμα να ανοίξει το μάτι της κουζίνας και να το αφήσει ανοικτό προξενώντας πυρκαγιά. Το ψυχικό κόστος και όχι μόνο είναι μεγάλο, δυσβάστακτο και βασανιστικό. Επίσης καλό είναι το βράδυ να μην υπάρχουν π.χ. σκιές από φως καντηλιών γιατί ο ανοικός ασθενής μπορεί να θεωρήσει ότι οι σκιές είναι κάποιοι άγνωστοι εισβολείς και να γίνει επιθετικός», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαθανασόπουλος.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που μας ανέφερε ο έγκριτος επιστήμων Παναγιώτης Παπαθανασόπουλος είναι πως ναι μεν η κληρονομικότητα παίζει ένα σημαντικό ρόλο ως προς την πιθανή εμφάνιση Αλτσχάιμερ αλλά πως αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να επικρατήσει πανικός και να τρέχουν συγγενείς να κάνουν γονιδιακές αναλύσεις και να αδημονούν και να αγωνιούν μην προσβληθούν από αλτσχάιμερ και στο τέλος να μην συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Πάντως ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο παίζει και η επικοινωνία. Οι επαγγελματίες που εργάζονται και ασκούν επαγγέλματα όπου χρησιμοποιούν πολύ τον λόγο όπως δικηγόροι, καθηγητές, ηθοποιοί, οι δημοσιογράφοι έχουν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν Αλτσχάιμερ. Γενικά ο σύγχρονος τρόπος ζωής όπου πολλοί απομονώνονται και δεν συνομιλούν προτιμώντας να το κάνουν είτε μέσω κινητού τηλεφώνου ή με πολύωρη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή σίγουρα είναι μία ανησυχητική επισήμανση που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά έναν άνθρωπο και σε ένα βαθμό να αποτελέσει παράγοντα πιθανής εμφάνισης ανοικής διαταραχής.

Όσο για τις ηλικίες πλέον έχουν παρατηρηθεί περιπτώσεις με άνοια ακόμα και στα 45 χρόνια ενώ η μέση ηλικία συνήθως είναι τα 62-65.

«Το κράτος θα πρέπει να δείξει μεγαλύτερη προσοχή και να μεριμνήσει για την νοσηλεία αυτών των ασθενών. Υπάρχουν βέβαια κάποιοι ειδικοί οίκοι ευγηρίας και στην Ελλάδα που κοστίζουν, ωστόσο θα πρέπει να δημιουργηθούν και ειδικές κλινικές στα νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας που σίγουρα θα ανακουφίσουν τους ασθενείς και το οικογενειακό τους περιβάλλον», ανέφερε τέλος ο κ. Παπαθανασόπουλος στο thebest.gr.

*Η ταινία «Still Alice» σε σκηνοθεσία των Richard Glatzer και Wash Westmoreland με πρωταγωνιστές την Τζουλιάν Μουρ, τον Άλεκ Μπόλντουιν και την Κρίστεν Στιούαρτ κυκλοφορεί αρχικά στην Αθήνα σε διανομή από την εταιρεία Feelgood, ενδέχεται ωστόσο τις επόμενες εβδομάδες να έρθει για προβολή και στην Πάτρα, στα Ster Cinemas, στη Βέσο Μάρε.

*Σύμφωνα με στοιχεία της wikipedia, κατ' εκτίμηση 26,6 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν διαγνωστεί παγκοσμίως με Αλτσχάιμερ το 2006 κι αυτός ο αριθμός αναμένεται να τετραπλασιαστεί μέχρι το 2050.