Ανησυχία για τη διαφαινόμενη κατάργηση των τμημάτων ένταξης

Ανησυχία έχει προκαλέσει στην εκπαιδευτική κοινότητα η διαφαινόμενη πρόθεση του Υπουργείου Παιδείας να προχωρήσει σε κατάργηση των Τμημάτων Ένταξης και ουσιαστικά να υποβαθμίσει και άλλο το παρεχόμενο εκπαιδευτικό έργο στα σχολεία.

Το τμήμα Ένταξης αποτελεί δομή της Ειδικής Αγωγής μέσα στα γενικά σχολεία, με στόχο την εκπαιδευτική εξατομικευμένη παρέμβαση στους μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες από όλες τις τάξεις. Στο Τμήμα Ένταξης μπορούν να συμμετέχουν οι μαθητές: α)που έχουν γνωμάτευση από διαγνωστική υπηρεσία (π.χ. ΚΕ.Δ.Δ.Υ, Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα) και β)που δεν έχουν γνωμάτευση, αλλά έχει παρατηρηθεί από τον εκπαιδευτικό της τάξης ότι παρουσιάζουν ειδικές δυσκολίες. Τα Τμήματα Ένταξης λειτουργούν με δύο τύπους προγραμμάτων: α)εξειδικευμένο πρόγραμμα, κοινό για ομάδες μαθητών με παρόμοιες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και β) εξειδικευμένο ατομικό πρόγραμμα για μαθητές με σοβαρότερης μορφής ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (π.χ. σύνδρομο Down, αυτισμός). Το πρόγραμμα αυτό συχνά τείνει να γίνεται με συνεκπαίδευση μέσα στην γενική τάξη του μαθητή.

Τα Τμήματα Ένταξης αποτελούν το βασικό θεσμό αντισταθμιστικής αγωγής στα σχολεία γενικής παιδείας. Ο ρόλος τους αναγνωρίζεται ως σημαντικός και αναντικατάστατος. Παρέχουν ειδική εκπαίδευση προσαρτημένη απόλυτα στην εκπαιδευτική διαδικασία της σχολικής μονάδας. Διαθέτουν εκπαιδευτικό με ανάλογη ειδίκευση ή επιμόρφωση, ο οποίος εργάζεται σε πολλαπλά επίπεδα, εφαρμόζοντας ειδικά προγράμματα προκειμένου να παρέμβει αποτελεσματικά, αφενός διευκολύνοντας τους μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (Ν.3699/2008) και αφετέρου πληροφορώντας και συμβουλεύοντας τα μέλη της σχολικής κοινότητας για θέματα ειδικής εκπαίδευσης (Υπ. Απ. 27922/Γ6 ΦΕΚ 449, τ Β΄, 3-4-2007).

Με την τροπολογία, που ψηφίστηκε πρόσφατα, προβλέπεται πως «ο εκπαιδευτικός του Τμήματος Ένταξης υποστηρίζει τους μαθητές εντός τους περιβάλλοντος της τάξης τους ... η υποστήριξη σε ιδιαίτερο χώρο υλοποιείται εφόσον το επιβάλλουν οι ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών». Δρομολογείται, λοιπόν, η κατάργηση ενός θεσμού, που πάνω από τριάντα χρόνια συμβάλλει τα μέγιστα, τόσο στη στήριξη των μαθητών, που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες, όσο και στη διευκόλυνση της μαθησιακής διαδικασίας. Παράλληλα, δημιουργούνται ερωτηματικά για τη βιωσιμότητα του θεσμού της παράλληλης στήριξης, που είναι μια από τις δυνατότητες φοίτησης των μαθητών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε σχολική τάξη του γενικού σχολείου.

Η ανησυχία για τα παραπάνω είναι έκδηλη σε εκπαιδευτικούς και γονείς, γιατί θεωρείται ότι η μεθόδευση αυτή υπαγορεύεται από το τρίτο μνημόνιο και γίνεται στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προσαρμογής. Αποτελεί κοινό τόπο, πως στόχος είναι η εξοικονόμηση πόρων και στη συγκεκριμένη περίπτωση η μείωση του εκπαιδευτικού προσωπικού, που υπηρετεί στις δομές της ειδικής αγωγής. Στην Αχαΐα τα τμήματα ένταξης, καθώς και τα ειδικά σχολεία είναι στελεχωμένα σε ποσοστό περίπου 90% με αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, διορισμένους μέσω προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Εφόσον αυτά στερεύουν, τα επόμενα χρόνια μεθοδεύεται η διάλυση της ειδικής αγωγής.  Μπαίνει ακόμη, λοιπόν, ένα λιθαράκι, που συρρικνώνει τις υποστηρικτικές δομές της εκπαιδευτικής διαδικασίας και υποβαθμίζει περισσότερο το παρεχόμενο εκπαιδευτικό έργο στο δημόσιο σχολείο. Φαίνεται πως ο πάτος του βαρελιού στην παιδεία ακόμη δεν έχει φανεί…