'Άνθρωπος Αντίγραφο" και γιορτινό χάπενινγκ από την Κινηματογραφική Λέσχη της Πάτρας

Με μία καινούρια ταινία παραγωγής 2014 που δεν ήρθε για προβολή στα σινεμά της Πάτρας, τον «Άνθρωπο Αντίγραφο –Enemy» σε σκηνοθεσία του Καναδού Ντενίς Βιλνέβ, θα αποχαιρετήσει το 2014 η Κινηματογραφική Λέσχη της Πάτρας και η πρόεδρος της Ελένη Δάσιου, αυτή την Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου 2014, στην αίθουσα 3 των Στερ σίνεμας, στη Βέσο Μάρε, στην Ακτή Δυμαίων.

Όπως πάντα θα γίνουν 3 προβολές, στις 18.00, στις 20.15 και στις 22.30. Στο φιλμ πρωταγωνιστεί ο γνωστός Αμερικανός ηθοποιός Τζέικ Γκίλενχαλ, σε διπλό μάλιστα ρόλο. Ο Γκίλενχαλ είναι πιθανό να προταθεί φέτος για Όσκαρ ερμηνείας για τον ρόλο του στην νέα του ταινία «Nightcrawler».

Στο φιλμ «Άνθρωπος Αντίγραφο», σύμφωνα με το στόρι, ένας καθηγητής Ιστορίας εντοπίζει έναν ηθοποιό ο οποίος μοιάζει σαν το πιστό αντίγραφό του και αποφασίζει να τον συναντήσει. Όπως έγραψε το περιοδικό Αθηνόραμα, πρόκειται για μία Καφκική και βαθιά αλληγορική μεταφορά ενός μυθιστορήματος του Νομπελίστα συγγραφέα Ζοζέ Σαραμάγκου, το οποίο υποβάλλει με τη μυστηριώδη ατμόσφαιρά του κι αιφνιδιάζει με το απρόσμενο και ανορθολογικό φινάλε του.

Ακολουθεί η αναλυτική κριτική του Χρήστου Μήτση στο Αθηνόραμα για την ταινία.

Η εικόνα ενός τυλιγμένου σε μια κίτρινη αχλή Τορόντο. Εκείνη μιας γυμνής εγκύου που μας κοιτάζει. Ύστερα η αμφίσημη, αλλά απόλυτα επεξηγηματική για τα όσα ακολουθήσουν φράση από τον «Άνθρωπο αντίγραφο» του Πορτογάλου νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου: «Το χάος είναι τάξη που δεν έχουμε ακόμη αποκρυπτογραφήσει». Και στη συνέχεια μια βουβή σεκάνς στην οποία μερικοί άντρες, κλεισμένοι σε ένα απομονωμένο δωμάτιο, παρακολουθούν μια γυμνή γυναίκα να αυτο-ικανοποιείται και μια άλλη, η οποία φορά μόνο τα ψηλoτάκουνά της, να πατά αργά και τελετουργικά μια αράχνη.

«Τα πάντα αφορούν τον έλεγχο. Κάθε δικτατορία έχει μία και μοναδική εμμονή και αυτή αφορά τον έλεγχο». Η διάλεξη του καθηγητή­ Ιστορίας Άνταμ Μπελ μας επανα­φέρει στην καθημερινότητα, η οποία για τον ίδιο και τη σύντροφό του Μέρι εξελίσσεται με μια προβλέψιμη μονοτονία. Μέχρι τη στιγμή που εκείνος, παρακολουθώντας μια ταινία στο laptop, εντοπίζει έναν ηθοποιό που του μοιάζει εξαιρετικά. Πρόκειται για τον επίσης κάτοικο Τορόντο Ντάνιελ Σεντ Κλερ, τον οποίο αποφασίζει να συναντήσει διά ζώσης, κίνηση που θα αλλάξει απρόβλεπτα τόσο τη δική του ζωή όσο κι εκείνη του σωσία του.

Κρατώντας την κεντρική ιδέα και την αρχή της πλοκής από το μυθιστόρημα του Σαραμάγκου, ο σεναριογράφος Χαβιέρ Γκουγιόν περιγράφει εξίσου αφαιρετικά την κρίση ταυτότητας ενός συνηθισμένου ανθρώπου και τον καφκικό τρόπο με τον οποίο η αναζήτησή της μετατρέπεται σε εφιάλτη.

Και αν στο βιβλίο η αλληγορική διάσταση είναι πιο κοινωνική, εδώ γίνεται φανερά ψυχαναλυτική, δίνοντας την ευκαιρία στον δεξιοτέχνη όσο και αφηγηματικά οικονόμο Ντενίς Βιλνέβ («Μέσα Από τις Φλόγες», «Prisoners» με τον Χιου Τζάκμαν, ταινία που είδμα στα Ster Cinemas της Πάτρας) να στήσει μια ατμοσφαιρικά υποβλητική και βαθιά, υπαρξιακά απειλητική κατάβαση στην (εσωτερική) κόλαση, εκεί όπου παραμονεύει ο σωσίας που ζηλεύουμε και φοβόμαστε, λατρεύουμε και μισούμε – ο αληθινός μας εαυτός.

Θαρρείς βγαλμένος από τον κόσμο του Λιντς και του Μπουνιουέλ, ο «Άνθρωπος Αντίγραφο» γεννά πιε­στικές κι επώδυνες ερωτήσεις, κρύβοντας τις απαντήσεις σε σύμβολα, θραύσματα εικόνων και σκόρπιες­ ιδέες. Ακριβώς όπως το ανθρώπινο υποσυνείδητο, μετατρέπει σε όνειρο την απειλητική συνειδητή πραγματικότητα και ζητά τον έλεγχο (όπως κάθε δικτατορία), μεταμορφώνει το άλλο φύλο σε αράχνη (η μεγαλύτερη εμφανίζεται αμέσως μετά τη συνάντηση με τη μητέρα) και ξαναζεί την «αλήθεια» προσπαθώντας να την αλλάξει (καταλήγοντας «την πρώτη φορά σαν τραγωδία και τη δεύτερη σαν φάρσα»).

Το αιφνιδιαστικό, σουρεαλιστικό ­φινάλε-σπαζοκεφαλιά ολοκληρώνει (σαν φάρσα, εξ ου και το πικρό χαμόγελο) αυτό το τολμηρό υπαρξιακό θρίλερ με πρωτότυπο τρόπο­, αναγκάζει τον σκεπτόμενο θεατή να επιστρέψει για επιπλέον μία θέαση και πιστοποιεί την κλάση του Βιλνέβ ως σπουδαίου σύγχρονου auteur (οι συγγένειες της ταινίας με το «Prisoners» είναι πολύ περισσότερες απ’ όσες φαίνονται με την πρώτη ματιά).

Η Καναδέζικη αυτή ταινία είχε διανεμηθεί στην Ελλάδα από την Seven Films και την Σπέντζος.

Διάρκεια: 90 λεπτά.

*Όπως κάθε χρόνο τέτοια μέρα η Κινηματογραφική Λέσχη θα έχει κι ένα γιορτινό χάπενινγκ στο φουαγιέ των Ster Cinemas, με μουσική και Χριστουγεννιάτικα γλυκίσματα.

Eπιμέλεια - Τ. ΜΑΡΤΑΤΟΣ