Τα χειρότερα δεν πέρασαν. Τα φέρνει τώρα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο

Εγκλωβισμένοι σε ένα, επικοινωνιακού περισσότερο και λιγότερο πολιτικού χαρακτήρα, παιχνίδι είναι η χώρα  και οι πολίτες της σχετικά με την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης που μαστίζει την Ελλάδα. Κάθε μέρα που περνάει γίνεται εμφανές ότι το σκληρά οικονομικά μέτρα που ήδη ελήφθησαν δεν αρκούν για να μας βγάλουν από την κρίση και όλοι οι διεθνείς οργανισμοί και οι οικονομικοί αναλυτές προεξοφλούν ότι η Ελλάδα θα παραδοθεί στα χέρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, εξέλιξη που συνεπάγεται επιβολή ακόμα πιο αντικοινωνικών μέτρων. Ωστόσο, ενώ η κυβέρνηση ενεργοποιεί τις διαδικασίες γι αυτή την εξέλιξη (επιστολή Παπακωνσταντίνου προχθές Πέμπτη, επίσκεψη κλιμακίου του ΔΝΤ τη Δευτέρα στην Αθήνα), επισήμως δηλώνει ότι προσπαθεί να αποφύγει την εμπλοκή του ΔΝΤ. Όμως, τι νόημα έχει να δηλώνεις ότι προσπαθείς να αποφύγεις κάτι που όλοι θεωρούν αναπόφευκτο; Δύο τινά συμβαίνουν:

Ή το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο έχει κατά νου, ή έστω επεξεργάζεται, κάποιο σχέδιο το οποίο θα πείσει τις διεθνείς αγορές να μας δανείσουν με λογικά επιτόκια, οπότε δεν θα χρειαστεί η προσφυγή στο ΔΝΤ…

Ή, η κυβέρνηση ούσα βέβαιη για την προσφυγή και γνωρίζοντας τα σκληρά οικονομικά μέτρα που θα επιβληθούν, προσπαθεί να διαμορφώσει την εικόνα ότι «έκανε ό,τι μπορούσε αλλά αναγκάστηκε να προβεί στην ανεπιθύμητη ενέργεια», ώστε να περιορίσει το περίφημο πολιτικό κόστος, όταν θα αρχίσει να λαμβάνει τα νέα αντικοινωνικά μέτρα. Η χθεσινή απόπειρα του Πρωθυπουργού στη Βουλή να επιρρίψει τις ευθύνες για την εμπλοκή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείο, στις συντηρητικές κυβερνήσεις της Ευρώπης και συνακόλουθα στη ΝΔ και στον κ. Σαμαρά, εντάσσεται στην επικοινωνιακή προσπάθεια που καταβάλλει η κυβέρνηση.

Η αλήθεια πάντως ίσως είναι κατά πολύ χειρότερη απ’ ό,τι φαίνεται. Χώρα που δανείζεται με «τοκογλυφικά» επιτόκια της τάξης του 7% (τόσο είναι το επιτόκιο όταν το spread κινείται στις 400 μονάδες) βαδίζει σίγουρα στη χρεοκοπία, αν δεν έχει ήδη χρεοκοπήσει. Είναι σίγουρο ότι η Ελλάδα δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνον μια δύσκολη τριετία, όπως προέβλεπε το πρόγραμμα στεθεροποίησης που εκπονήθηκε τον Ιανουάριο, αλλά μια πολυετή δύσκολη κατάσταση, η οποία θα οδηγήσει σε σημαντική επιδείνωση το βιωτικό επίπεδο των πολιτών της.

Σκληρά μέτρα διαρκείας και όχι προσωρινά

Στελέχη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου έχουν ήδη κάνει γνωστό και θα το επαναλάβουν τη Δευτέρα ευρισκόμενα στην Αθήνα, ότι η ελληνική οικονομία έχει μπροστά της μια δύσκολη δεκαετία και είναι μάταιο να μιλάμε για δημοσιονομική προσαρμογή μέσα σε τρία χρόνια. Θεωρείται δεδομένο, ανατρέχοντας και στην εμπειρία άλλων χωρών στις οποίες ενεπλάκη το ΔΝΤ (Ουγγαρία, Αργεντινή κ.λπ) ότι τα μέτρα που θα πέσουν στο τραπέζι είναι:

Πλήρης κατάργηση 13ου και 14ου μισθού, αλλά και των αντίστοιχων συντάξεων.
Μείωση 10% στου μισθούς του ιδιωτικού τομέα.
Άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο
Απελευθέρωση απολύσεων (σήμερα ισχύει πλαφόν 2%)
Κατάργηση κατώτατων ημερομισθίων.
Κατάργηση συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Ενίσχυση ευέλικτων μορφών απασχόλησης.
Άμεση περικοπή συντάξεων από 1-1-2011
Έναρξη ισχύος του νέου ασφαλιστικού άμεσα και όχι από το 2018 που θέλει η κυβέρνηση.
Αύξηση του μέσου ορίου ηλικίας για συνταξιοδότηση, κατά τρία και όχι δυο χρόνια.

Αναπόφευκτο να μειωθούν σημαντικά οι μισθοί

«Η χώρα πρέπει ακόμη να περικόψει τις δημόσιες δαπάνες της σε ποσοστό που πλησιάζει το 13% επί του ΑΕΠ, ένα άνευ προηγουμένου μέγεθος», επισημαίνει σε άρθρο του ο Barry Eichengreen, καθηγητής Οικονομικών και Πολιτικών Σπουδών  του Πανεπιστημίου Berkeley της Καλιφόρνια  και συνεχίζει: «τώρα που η διαδικασία θα εκτείνεται σε διάστημα τεσσάρων ή πέντε ετών, η προσαρμογή θα πρέπει να είναι ακόμη μεγαλύτερη. Θα πρέπει τελικά να κάνει ακόμη μεγαλύτερες περικοπές δαπανών, προκειμένου να βάλει τα οικονομικά της επάνω σε μια σταθερή βάση».

Για να καταστεί αυτό δυνατό, θα πρέπει να υπάρξει μια θεμελιώδης αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας, εκτιμά ο καθηγητής και υπογραμμίζει ότι η περικοπή 10% στους μισθούς του δημοσίου είναι μόνο η αρχή.  «Η Ελλάδα έχει την πιο υπερ-ρυθμισμένη αγορά αγαθών από κάθε χώρα του ΟΟΣΑ. Ο έλεγχος του κράτους στην οικονομία είναι μεγαλύτερος από οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη, ενώ η Ελλάδα έχει την πιο άκαμπτη και στρεβλή εθνική οικονομία μεταξύ όλων των λεγόμενων ανεπτυγμένων οικονομιών» αναφέρει και επισημαίνει:«Αυτό το φοβερό σημείο εκκίνησης δημιουργεί μια ευκαιρία. Αν συνδυαστούν οι περικοπές μισθών με την απορρύθμιση της αγοράς αγαθών, μπορεί να μειωθεί ο ‘πόνος’ για τους Έλληνες εργαζόμενους, καθώς οι αμοιβές τους θα είναι μικρότερες, αλλά με πιο αποτελεσματικές αγορές θα μπορούν να αγοράσουν περισσότερα». (το άρθρο του καθηγητή Barry Eichengreen διαβάσαμε στο capital.gr)

Νάσος Π. Νασόπουλος