Το βραβευμένο στις Κάνες και υποψήφιο για Όσκαρ φιλμ "Ο Γιος του Σαούλ" θα προβληθεί από την Κινηματογραφική Λέσχη Πάτρας

Η Κινηματογραφική Λέσχη Πάτρας που την Δευτέρα 15 Φεβρουαρίου 2016 πρόβαλλε την αμφιλεγόμενη, σκληρή και νοσηρή σε σημεία ταινία «Μυστική Λέσχη – El Club» του Πάμπλο Λαρέν, μία ταινία – γροθιά στην Καθολική εκκλησία, που ξεχώρισε στο περσινό Διεθνές Φεστιβάλ του Βερολίνου όπου κέρδισε την Αργυρή Άρκτο, αναμένεται την ερχόμενη Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου να μας φέρει ένα φιλμ που σάρωσε πέρυσι στο Φεστιβάλ των Κανών και τώρα οδεύει για το Όσκαρ.

Ο λόγος για την Ουγγρική κοινωνική ταινία «Ο Γιος του Σαούλ - Saul Fia / Son of Saul», διάρκειας 107 λεπτών σε σκηνοθεσία του 39χρονου δημιουργού Λάζλο Νέμες, μαθητή του γνωστού στους σινεφίλ, σκηνοθέτη Μπέλα Ταρ. Παίζουν ο Γκέζα Ρέριγκ, ο οποίος εκτός από ηθοποιός είναι και ποιητής και ακτιβιστής και οι Λαβέντε Μόλναρ, Ουρς Ρεχν.

Το θέμα της ταινίας «Ο Γιος του Σαούλ» που προβλήθηκε στους Αθηναικούς κινηματογράφους τον περασμένο Νοέμβριο, έχοντας τιμηθεί με το Grand Prix – Μεγάλο βραβείο της κριτικής επιτροπής αλλά και το βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κινηματογραφικών Κριτικών στο Φεστιβάλ των Κανών του 2015, είναι αλήθεια πως είναι δύσκολο αλλά παρουσιάζεται με εντυπωσιακό τρόπο.

Στο στρατόπεδο συγκέντρωσης των Γερμανών κατακτητών, Άουσβιτς του 1944 ο Σαούλ είναι ένας από τους λίγους επιζώντες Εβραίους, ο οποίος αναγκάζεται να βοηθά τους Γερμανούς στο κάψιμο των νεκρών ομοεθνών του. Μέχρι που κάποια στιγμή αποφασίζει να θάψει το πτώμα ενός παιδιού, το οποίο ισχυρίζεται πως είναι δικό του.

Όπως έγραψε το περιοδικό Αθηνόραμα, πρόκειται για μία σκληρή ιστορία επιβίωσης που μετατρέπεται με συγκλονιστικό τρόπο στην απόλυτη υπαρξιακή οδύσσεια ως την καρδιά του σκοταδιού. Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάνες για ένα εντελώς πρωτότυπο και τολμηρό αριστούργημα, σκηνοθετικό ντεμπούτο ενός βοηθού του Μπέλα Ταρ.

Ο σκηνοθέτης Νέμες πριν τον «Γιο του Σαούλ» είχε γυρίσει τρία φιλμ μικρού μήκους. Έχει θητεύσει πλάι στον σπουδαίο auteur Μπέλα Ταρ («Οι Αρμονίες του Βερκμάιστερ», «Το Άλογο του Τορίνο» ). Λέγεται πως ασχολήθηκε με το φιλμ «Ο Γιος του Σαούλ» επί 5 ολόκληρα χρόνια, ωστόσο το αποτέλεσμα τον αποζημίωσε. Η ταινία του διεκδικεί τώρα με αξιώσεις και το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας στην απονομή της 28^ης Φεβρουαρίου 2016.

Ο ήρωας του, ο λιγομίλητος Σαούλ είναι ένας από τους λίγους επιζώντες Εβραίους, μέλος της ειδικής ομάδας κρατουμένων η οποία έχει απομονωθεί από το υπόλοιπο στρατόπεδο και είναι αναγκασμένη να βοηθά τους ναζί στο μηχανισμό των μαζικών εκτελέσεων και στην αποτέφρωση των σορών των κρατούμενων. Έχοντας την κάμερα κολλημένη στο πρόσωπό του σε πλάνα μεγάλης διάρκειας, δουλεύοντας με το βλέμμα του ήρωά του, τους περιβάλλοντες ήχους και το –εκτός εστίασης– φόντο, ο Λάζλο Νέμες, όπως έγραψε το Αθηνόραμα, μάς βυθίζει αμέσως στα έγκατα της επίγειας κόλασης και στην απόλυτη απόγνωση. Η αίσθηση που δημιουργείται είναι ιλιγγιώδης, απελπιστική ενώ ταυτόχρονα ο σκηνοθέτης αποφεύγει να δείξει κάποιο ανοικτό πλάνο του στρατοπέδου συγκέντρωσης όπου χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους με τον πιο βάναυσο και απάνθρωπο τρόπο.

Με ένα μοναδικό, ιδιαίτερα τολμηρό και αφηγηματικά ρηξικέλευθο τρόπο, ο νέος Ούγγρος σκηνοθέτης Λάζλο Νέμες ψελλίζει την τελευταία και οριστική κινηματογραφική λέξη πάνω στο Ολοκαύτωμα. Απαντά στο συνολικό πρόβλημα της απεικόνισης της βίας στη μεγάλη οθόνη και προχωρά μακρύτερα, αναζητώντας μαζί με τον ήρωά του διέξοδο στο απόλυτο αδιέξοδο. Κι εκεί που η ελπίδα έχει πάψει προ πολλού να υπάρχει, ο Σαούλ την… εφευρίσκει, όπως έγραψε το «Αθηνόραμα».

Η ταινία βγήκε στις ελληνικές αίθουσες σε διανομή της εταιρείας Filmtrade. Σε συνέντευξη του ο Λάζλο Νέμες τόνισε πως η νέα γενιά δεν ξέρει πολλά για το Ολοκαύτωμα και τις θηριωδίες των Γερμανών ναζί. «Έτσι, αποφασίσαμε μαζί με την Κλάρα Ρόγερ, τη συν-σεναριογράφο μου, να εκμοντερνίσουμε την προσέγγιση και να επικεντρωθούμε σε έναν ήρωα. Να γίνουμε επίσης όλο και λιγότερο συναισθηματικοί. Επικεντρωθήκαμε λοιπόν σ’ έναν βασικό χαρακτήρα και δεν εστιάσαμε στο περιβάλλον του, απαγκιστρωθήκαμε από αυτό. Γιατί δεν μπορείς να αναπαραστήσεις την απόλυτη φρίκη. Μπορείς να κάνεις τον θεατή να την υποπτευθεί, μπορείς να την υπονοήσεις, μπορείς να τη θολώσεις στην άκρη του κάδρου, δεν μπορείς όμως να τη δείξεις ως αληθινή εικόνα.

Το να μετατρέψεις τη φρίκη σε θέαμα είναι η απόλυτη ανηθικότητα. Το βασικό θέμα που πραγματεύεται η ταινία είναι η “εσωτερική”, η ηθική επιβίωση. Το ερώτημα που φιλοδοξεί να απαντήσει η ταινία είναι το αν υπάρχει εσωτερική επιλογή και διέξοδος όταν δεν υπάρχουν εξωτερικές. Υπάρχει άραγε όριο στον περιορισμό της ελευθερίας; Και το αντίστροφο: Υπάρχει όριο στην ελευθερία;», ανέφερε μιλώντας στον Χρήστο Μήτση, ο Λάζλο Νέμες.

*Όπως πάντα θα γίνουν 3 προβολές από την Κινηματογραφική Λέσχη Πάτρας, στην αίθουσα 5 των Ster Cinemas, στη Βέσο Μάρε, στις 18.00, στις 20.15 και στις 22.30.

Eπιμέλεια - Τ. ΜΑΡΤΑΤΟΣ