Τι έφταιξε για την κατολίσθηση στην Ιόνια Οδό- Η μελέτη που διενήργησαν οι καθηγητές το Πανεπιστημίου Πατρών Ν. Δεπούντης και Π. Πελέκης

Τα αίτια και ο μηχανισμός εκδήλωσης του σοβαρού φαινομένου κατολίσθησης που σημειώθηκε στο 128,5ο χιλιόμετρο της Ιονίας Οδού, στο τμήμα Άρτα–Αμφιλοχία  και προκάλεσε την ολική καταστροφή των έργων αντιστήριξης του πρανούς και τη διακοπή της κυκλοφορίας στον Δυτικό Οδικό Άξονα της χώρας, διερευνήθηκαν επί τόπου από εξειδικευμένους επιστήμονες, του Πανεπιστημίου Πατρών, στο πλαίσιο αυτοψίας που πραγματοποιήθηκε στην πληγείσα περιοχή.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της αυτοψίας, τα οποία παρουσιάζει σήμερα το thebest.gr, η κατολίσθηση δεν αποτελεί μεμονωμένο ή αιφνίδιο γεγονός, αλλά αποτέλεσμα της μακροχρόνιας γεωλογικής και υδρολογικής εξέλιξης του πρανούς, σε συνδυασμό με τη γεωμετρία των σχηματισμών και τις επικρατούσες συνθήκες αποσάθρωσης.

Την έρευνα διενήργησαν ο Νικόλαος Δεπούντης, Δρ. Τεχνικός Γεωλόγος, Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, και ο Παναγιώτης Πελέκης, Δρ. Γεωτεχνικός Μηχανικός, Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών.

Σύμφωνα με αυτή εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:

«Στις 2/2/2026 εκδηλώθηκε αβαθής μεταθετική κατολίσθηση (block slide) στο 128,5 χλμ. της Ιονίας Οδού, η οποία επηρέασε το βορειοανατολικό πρανές της οδού με κατεύθυνση προς Αμφιλοχία, προκαλώντας ολική καταστροφή των έργων αντιστήριξης του πρανούς και διακοπή της κυκλοφορίας στον Δυτικό οδικό άξονα της Ελλάδας (τμήμα Άρτα–Αμφιλοχία). Η κατολίσθηση ενεργοποιήθηκε ανάντη της απαλλοτριωμένης ζώνης του οδικού έργου, καταλαμβάνει έκταση περίπου 19 στρεμμάτων και χαρακτηρίζεται από πεταλοειδή επιφάνεια θραύσης περιμέτρου 650 m.

Το φαινόμενο εκδηλώθηκε σε σχηματισμούς φλύσχη, όπου ψαμμίτες ολίσθησαν επί επίπεδης προϋπάρχουσας επιφάνειας αποσαθρωμένου ιλυοαργιλώδους υλικού, προερχόμενου από τη διάβρωση λεπτοστρωματωδών ιλυολίθων εντός της ψαμμιτικής μάζας. Οι γεωλογικές στρώσεις εμφανίζουν κλίση 15°–20°, με διεύθυνση κλίσης 50° (ΒΑ), κάθετη στον άξονα της οδού.

Οι ψαμμίτες είναι κυρίως μεσοστρωματώδεις, οξειδωμένοι και αποσαθρωμένοι, με έντονη χαλάρωση της δομής τους στα ανώτερα στρώματα λόγω των μακροχρόνιων κύκλων διαβροχής–ξήρανσης. Η ανάπτυξη ριζικών συστημάτων από την ελαιώδη κυρίως βλάστηση συνέβαλε στη δημιουργία κατακόρυφων ρωγμών, οι οποίες, σε συνδυασμό με τις προϋπάρχουσες διακλάσεις της βραχομάζας, επέτρεψαν την εισροή των όμβριων. Η μακροχρόνια εξέλιξη του φαινομένου οδήγησε στη διεύρυνση των ρωγμών και μετά τη δημιουργία κρίσιμης εφελκυστικής ρωγμής, σχεδόν παράλληλης στη γραμμή παράταξης των γεωλογικών στρώσεων του φλύσχη, αναπτύχθηκαν σημαντικές υδροστατικές δυνάμεις εντός του ολισθαίνοντος πρίσματος καθώς και δυνάμεις ροής επί της γεωμετρικά δυσμενούς επιφάνειας ολίσθησης, προκαλώντας την ολίσθηση της ψαμμιτικής μάζας ως ενιαίο μπλοκ προς τα κατάντη (block slide).

Η επιφάνεια ολίσθησης εντοπίζεται σε βάθος >3 m, τοπικά έως 7–8 m, ενώ η μετατόπιση του κυρίως σώματος της κατολίσθησης από την κεφαλή της φτάνει τα 30 m. Παρουσιάζει κλίση 17° και διεύθυνση κλίσης 50°, ταυτόσημες με τη γεωλογική στρώση και αποτελείται από χαμηλής διατμητικής αντοχής ιλυοαργιλώδες υλικό. Οι ομόρροπες προς το πρανές της οδού κλίσεις των στρώσεων του φλύσχη, ιδιαίτερα όταν είναι μικρότερες από την κλίση του πρανούς, σε συνδυασμό με την παρουσία αποσαθρωμένης εδαφοποιημένης επιφάνειας (weak zone) εντός του φλύσχη και την ανάπτυξη σημαντικών υδροστατικών δυνάμεων και δυνάμεων ροής, είναι ο κύριος μηχανισμός που συνέβαλε στην αστοχία του συγκεκριμένου πρανούς και στην εκδήλωση αυτής κατολίσθησης».