Συγκίνησε η παρουσίαση του βιβλίου για τον Ανδρέα Φραγκιά

Το νέο έργο του Γιάννη Παππά, μόχθος ζωής, υπό τον τίτλο «Ανδρέας Φραγκιάς, ιδεολογία και αφήγηση» παρουσιάστηκε με επιτυχία την Παρασκευή 20 Μαΐου, στο κατάμεστο κόσμου, βιβλιοπωλείο της Πάτρας «Πρωτοπορία». Στην εκδήλωση μίλησαν οι ποιητές Γιώργος Κοζίας και Γιάννης Χρυσανθόπουλος, καθώς και η φιλόλογος Μίνα Πετροπούλου, ενώ κείμενα από το βιβλίο του Γιάννη Παππά διάβασε ο Αλέξης Γκλαβάς. Συντονιστής της εκδήλωσης ήταν ο δημοσιογράφος-συγγραφέας Κώστας Μπουλμπασάκος, που αφού μοίρασε τον λόγο, έσπευσε διακριτικά να αφήσει στους παρουσιαστές το τραπέζι της συζήτησης.

Εξαιρετικά ντοκουμενταρισμένη ήταν η παρουσία του ποιητή Γιώργου Κοζία, που απέδειξε την αριστερή φιλολογική φλέβα του τιμωμένου αείμνηστου προσώπου. Μέσα από την συμβολική γραφή του ο Ανδρέας Φραγκιάς αναπαριστά τις κάθε πολιτικού χρώματος καταπιέσεις στον άνθρωπο, με αφορμή την δίωξή του από το εμφυλιοπολεμικό καθεστώς, αμέσως μετά την απελευθέρωση από την ναζιστική κατοχή και τον εγκλεισμό του στο καθαρτήριο συνειδήσεων, της Μακρονήσου, από την οποία, όπως υπενθύμισε, προς το κοινό, ο ποιητής Γ. Κοζίας «πέρασαν εκατό χιλιάδες άνθρωποι» στο διάστημα της λειτουργίας της.  Επίσης στοχαστική ήταν και η ομιλία της φιλόλογου Μίνας Πετροπούλου, που καταχειροκροτήθηκε και στο τέλος της εκδήλωσης στα «πηγαδάκια» που στήθηκαν έλαβε την επικρότηση του επίσης φιλόλογου-ιστορικού Βασ. Λάζαρη, που έδωσε παρών και δήλωσε συγκινημένος κάθε φορά που ακούει νέα παιδιά, να υπηρετούν την Φιλολογία, κάτι που τον γυρίζει στα χρόνια της νιότης του!

Δεν το επεδίωξε, ούτε προγραμμάτισε τη μέρα ή τη χρονιά για να μιλήσει ο  συγγραφέας, φιλόλογος, ποιητής Γιάννης Η. Παππάς για τον αγαπημένο του συγγραφέα. Προέκυψε μέσα από μια ενδελεχή έρευνα και μια εμπεριστατωμένη μελέτη χρόνων, που τελικά αποτέλεσε και την διδακτορική πανεπιστημιακή του διατριβή. 

Η περίπτωση του συγγραφέα Ανδρέα Φραγκιά στα ελληνικά γράμματα παρουσιάστηκε από τις εκδόσεις «Διαπολιτισμός» και το Βιβλιοπωλείο «Πρωτοπορία».Εκτός από τον Β. Λάζαρη, παρών έδωσαν οι δημοτική σύμβουλοι της παράταξης ΡΑΠ Πάτρα Ανθρώπινη Πόλη, Ουρανία Μπίρμπα και ΗλίαςΓρηγόρης, ο Ανδρ. Παπαναγιωτόπουλος καθώς και άνθρωποι των Γραμμάτων και του Πολιτισμού που κατέκλυσαν το χώρο του βιβλιοπωλείου, παρά το γεγονός ότι έβρεχε καταρρακτωδώς την ώρα πριν την παρουσία.


ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΛΟΓΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

«Η έκδοση της μελέτης του Γιάννη Η. Παππά έρχεται στην κατάλληλη στιγμή, για να ξαναφέρει στην επιφάνεια έναν από τους πιο σημαντικούς και λιγότερο ευνοημένους, από το σύστημα προβολής του βιβλίου, πεζογράφους της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου, τον Αντρέα Φραγκιά. Το βιβλίο αναφέρεται στη μυθιστορηματική τριλογία του Φραγκιά, Άνθρωποι και σπίτια (1955), Η Καγκελόπορτα (1962), Λοιμός (1972), έργα που αντλούν τη θεματική τους από την πρώτη μεταπολεμική δεκαετία, μια περίοδο οξύτατης κρίσης, όπου επανακαθορίζονται, υπό όρους ιδιαίτερα δυσμενείς, οι τύχες του ελληνισμού για πολλές δεκαετίες. Σ’ αυτό ακριβώς έγκειται η επικαιρότητα που παρουσιάζει σήμερα το μυθιστορηματικό έργο του Φραγκιά: αναπαριστά μια - ανάλογη με τη σημερινή– περίοδο κρίσης, όπου το κυριότερο χαρακτηριστικό είναι η αναγκαστική και άμετρη αστικοποίηση των αγροτοκτηνοτροφικών πληθυσμών και η συνακόλουθη ανατροπή των παραδοσιακών οικονομικών και κοινωνικών δομών και αξιών, μέσα σε χρονικό διάστημα που δεν άφηνε περιθώριο για μια ομαλή προσαρμογή. Οι νεοαστικοί πληθυσμοί που προέκυψαν απ’ αυτό το κύμα εσωτερικής μετανάστευσης, πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους τη χώρα, όφειλαν να προσαρμοστούν σε ένα διαφορετικό τρόπο ζωής, που απαξίωνε και εξουδετέρωνε, ως «χωριατιά», την πλούσια συλλογική εμπειρία του παραδοσιακού πολιτισμού. Κάτω απ’ αυτούς τους όρους, αναγκάστηκαν να επιδοθούν σ’ ένα απελπισμένο αγώνα επιβίωσης, μέσα σ’ ένα κοινωνικό περιβάλλον αδιαμόρφωτο, όπου κυριάρχησε ο νόμος του άγριου ανταγωνισμού και του ατομικού συμφέροντος απέναντι στις παραδοσιακές αρχές της συλλογικότητας, της αλληλεγγύης και της αυτοθυσίας για τα κοινά ανθρώπινα ιδανικά, αρχές που εμψύχωσαν τους αγώνες της προηγούμενης δεκαετίας. Τα υπό μελέτη μυθιστορήματα του Φραγκιά εστιάζουν στις κοινωνικοπολιτικές διαστάσεις του προβλήματος, ανατέμνοντας, μέσα από το ατομικό δράμα των ηρώων τους, τα νοσηρά κοινωνικά φαινόμενα με όλη τη συμπτωματολογία τους. Ο στόχος του μελετητή, όπως εκτίθεται στην Εισαγωγή του βιβλίου, είναι να αναλύσει, με συστηματικές μεθόδους (συνδυασμό αφηγηματολογικής και ιδεολογικής ανάλυσης), τη δομή και τα ιδεολογικά περιεχόμενα της τριλογίας, προκειμένου να αποκαλύψει και να διατυπώσει τα «μοντέλα δράσης» και τα συστήματα αξιών και στη συνέχεια, με το συνδυασμό των δεδομένων, να ανασυνθέσει το μυθικό και το ιδεολογικό σύμπαν του συγγραφέα». 

Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος 
Ομότιμος καθηγητής Μεσαιωνικής και Νέας Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΔΡΕΑ ΦΡΑΓΚΙΑ

Ο Αντρέας Φραγκιάς (1921-2002), γεννήθηκε στην Αθήνα. Γιος του Εμμανουήλ Φραγκιά από την Κρήτη και της Αλεξάνδρας από την Αθήνα. Μαθήτευσε στο Βαρβάκειο Πρότυπο Λύκειο (πρακτικό τμήμα) και γράφτηκε στην ΑΣΟΕΕ χωρίς να μπορέσει να αποφοιτήσει. Το 1947 έζησε εξόριστος στην Ικαρία για οκτώ μήνες. Τη στρατιωτική του θητεία υπηρέτησε επίσης εξόριστος στη Μακρόνησο. Από το 1945 ξεκίνησε η δημοσιογραφική του επαγγελματική δραστηριότητα από την εφημερίδα Ελεύθερη Ελλάδα. Ήταν μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Στο χώρο της λογοτεχνίας πρωτοεμφανίστηκε το 1955 με το μυθιστόρημα Άνθρωποι και σπίτια. Τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό βραβείο Μυθιστορήματος (1955 για το έργο του Το πλήθος). Έργα του μεταφράστηκαν στα γερμανικά, ρωσικά, ρουμανικά, ουγγρικά και γαλλικά. Το έργο του Αντρέα Φραγκιά τοποθετείται στο χώρο της μεταπολεμικής ελληνικής πεζογραφίας. Βασικό χαρακτηριστικό των μυθιστορημάτων του είναι το πλήθος ως κυρίαρχο πρόσωπο, χαρακτήρες που τείνουν να χάσουν την ατομικότητά τους μέσα από αλλοτριωτικούς μηχανισμούς, εντασσόμενους είτε σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι (στα πρώτα του έργα που αναφέρονται στην περίοδο της γερμανικής κατοχής και του εμφυλίου) είτε σε ένα γενικότερο απρόσωπο σύστημα (στα τελευταία του έργα). Το ύφος της γραφής του συνδυάζει τη ρεαλιστική απεικόνιση μιας κατάστασης που εξελίσσεται προς το χειρότερο με την αλληγορική λειτουργία των γεγονότων. 

Εργογραφία
• Άνθρωποι και σπίτια (Κέδρος,1955,1995). 
• Η καγκελόπορτα (Κέδρος, 1962, 1995). 
• Λοιμός (Κέδρος, 1972, 1998). 
• Το πλήθος 1. (Κέδρος, 1985, 1988). 
• Το πλήθος 2. (Κέδρος, 1986).

gmosxos