Υπόθεση Noratlas: Μια ιστορία ηρωισμού, ντροπής και αναλγησίας- Ανάμεσα στους πεσόντες ένας Πατρινός και ένας Καλαβρυτινός

Χρειάστηκαν 41 χρόνια για να σκαφτεί η ιστορία και να αποκαλυφθούν οι πτυχές της ήττας του 1974 στην Κύπρο. Το θαμμένο κουφάρι του αεροσκάφους Noratlas, σύντομα θα μας φέρει απέναντι από τον καθρέφτη, χωρίς να έχουμε δικαιολογίες για την απίστευτη αναλγησία που επεδείχθη απέναντι στα κορμιά των καταδρομέων και των αεροπόρων που σκεπάστηκαν με χώμα, όπως σκεπάστηκαν και οι ευθύνες για τον θάνατό τους. Ούτε καν μια αξιοπρεπή κηδεία. Ούτε καν το τελευταίο αντίο από τους γονείς τα παιδιά τις γυναίκες και τα αδέλφια τους. Κανείς μέχρι σήμερα δεν ξέρει γιατί Κύπρος και Ελλάδα έδειξαν τέτοια ασέβεια, απέναντι σε ήρωες.

Η εκσκαφή στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας στη Λευκωσία σύντομα θα φέρει στην επιφάνεια ένα καμένο αεροπλάνο και ό,τι έχει μείνει από τους καταδρομείς και τους αεροπόρους που δεν δίστασαν το βράδυ της 21η Ιουλίου 1974 να αναλάβουν μια αποστολή αυτοκτονίας. Το τραγικότερο όμως είναι πως δεν αυτοκτόνησαν. Προδόθηκαν.

Την επόμενη μέρα της εισβολής στη Κύπρο, η Ελλάδα με τη χούντα του Ιωαννίδη να βρίσκεται σε φάση κατάρρευσης αποφασίζει να βοηθήσει την Κύπρο. Αρχικώς σχεδιάστηκε να σταλεί μία Μοίρα Καταδρομών με αεροσκάφη της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Η σκέψη δεν έγινε πράξη και μέσα σε συνθήκες πανικού, ο τραγικός κλήρος της θυσίας έπεσε στη Α’ Μοίρα Καταδρομών που έδρευε στο Μάλεμε της Κρήτης. 

Ο τότε Διοικητής της Α’ Μοίρας Καταδρομών Γιώργος Παπαμελετίου σε τηλεοπτική του συνέντευξη είχε  δηλώσει ότι η μονάδα του δεν ήταν ειδικά εκπαιδευμένη για να σταλεί στη Κύπρο και η αποστολή της ήταν η άμυνα των νησιών του Αιγαίου. «Αργά στις 21 Ιουλίου» δήλωσε «επικοινώνησε ο Διοικητής Καταδρομών μαζί μου και μου είπε ότι θα φύγουμε, αλλά όχι για εκεί που προοριζόμασταν. Μου έλεγε μισόλογα. Δεν μου έστειλαν ειδικό σήμα κρυπτογραφημένο ή μη, αλλά με την τηλεφωνική αυτή επικοινωνία ο Διοικητής Καταδρομών προσπαθούσε να μου δώσει να καταλάβω ότι δεν πάω στα νησιά αλλά στη Κύπρο. Με τα ίδια μισόλογα μου είπε πως δεν χρειάζεται να πάρω πολλά πυρομαχικά και ούτε τα μεγάλα όπλα, όλμους κλπ. Μου έδωσε να καταλάβω ότι δεν χρειαζόταν να φορτώσω πολλά πράγματα. Θέλησε να μου πει ότι στις 22 Ιουλίου στις 10 το πρωί θα υπογραφεί εκεχειρία. Για αυτό μου είπε αύριο μέχρι τις 10... μετά μακάριοι οι κατέχοντες»

Αρχικώς ενημερώθηκαν οι αξιωματικοί για την αποστολή και στη συνέχεια οι καταδρομείς, μεταξύ των οποίων υπήρξε ανησυχία αλλά και ενθουσιασμός. «Δεν βρέθηκε ούτε ένας που να κάνει πίσω» λέει ο Θανάσης Ζαφειρίου ο οποίος είναι και ο μοναδικός επιζών του Noratlas «Νίκη 4». Ο τότε διοικητής της Α’ Μοίρας Καταδρομών Γιώργος Παπαμελετίου, όταν οι καταδρομείς επιβιβάστηκαν στα λεωφορεία για να μεταφερθούν στο αεροδρόμιο της Σούδας τους ενημέρωσε για την αποστολή και τους είπε τι θα πρέπει να έχουν υπόψη τους για τις πρώτες ώρες. Κανένας δεν ήταν σίγουρος για το τι θα αντιμετώπιζαν αφού δεν υπήρχε καμία απολύτως πληροφορία για τις συνθήκες που επικρατούσαν στη Κύπρο. Ο τότε υπολοχαγός Σταύρος Μπένος θυμάται πως «δεν υπήρχε κανένας καταδρομέας που να έχει τον παραμικρό ενδοιασμό, ότι πάμε να πολεμήσουμε σε ελληνικό έδαφος. Το ό,τι τραγουδάγαμε με δύναμη και θέρμη μέσα στο λεωφορείο που μας πήγαινε στο αεροδρόμιο και ξεσηκώναμε τις γειτονιές, σημαίνει πως αυτό που πηγαίναμε να κάνουμε το πιστεύαμε».

Οι Κρητικοί είχαν βγει στους δρόμους και χειροκροτούσαν τους καταδρομείς που έφευγαν για τη Κύπρο γνωρίζοντας ότι κάποιοι εξ αυτών ήταν αμφίβολο αν θα επέστρεφαν. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι περαν των 318 ανδρών της Α’ Μοίρας Καταδρομών στην επιχείρηση είχε αποφασιστεί να λάβουν μέρος και περίπου 50 Καταδρομείς της Γ’ ΜΑΚ (Μοίρα Αμφιβίων Καταδρομών) με επικεφαλής τον τότε υπολοχαγό Νικόλαο Παπά.

Στη μεγάλη επιχείρηση Νίκη, όπως βλέπετε στη φωτό που ακολουθεί έπεσαν και ο Πατρινός καταδρομέας Δημήτρης Σιορρώκος από τα Βραχνέικα, ο καταδρομέας Σωτήρης Τζουράς από τα Καλάβρυτα και άλλοι στρατιώτες από Ηλεία, Αιτωλοακαρνανία και τα Ιόνια.

Διαβάστε το μεγάλο αφιέρωμα στο protothema