Ο Οδυσσέας Ιωάννου παρουσιάζει το βιβλίο «Ο Θάνος κι ο Μικρούτσικος. Μια αυτοβιογραφία μέσα από 24 συναντήσεις»

Την Δευτέρα 28 Νοεμβρίου στις 8 το βράδυ στο Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων» παρουσιάζεται το βιβλίο «Ο Θάνος κι ο Μικρούτσικος. Μια αυτοβιογραφία μέσα από 24 συναντήσεις» του Οδυσσέα Ιωάννου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Το βιβλίο παρουσιάζεται από τους: Γιώργο Κοζία-ποιητή, Κώστα Λογαρά-συγγραφέα, Κων/νο Μάγνη-δημοσιογράφο με την παρουσία του Θάνου Μικρούτσικου και του Οδυσσέα Ιωάννου και την συνεργασία του βιβλιοπωλείου Discover.

Είναι ένα βιβλίο, που προέκυψε από δουλειά τεσσάρων χρόνων μέσα από 24 συναντήσεις του Θάνου Μικρούτσικου με τον συγγραφέα, τις χειμαρρώδεις και ελεφάντιες σε μνήμη διηγήσεις του πρώτου και τον αγώνα δρόμου του δεύτερου να περισώσει την ατμόσφαιρα και την ουσία μιας ζωής ενός πολύπλευρου ταλαντούχου ανθρώπου, που η ζωή του χωράει πολλές ζωές κι όλο τούτο έπρεπε να γίνει μεστό και οι 2.000 σελίδες να γίνουν 420 σελίδες.

Από την Πάτρα του 1947 μέχρι την Ελλάδα του Μνημονίου, ο Θάνος Μικρούτσικος μιλάει για τη ζωή του, το τραγούδι, την πολιτική. Σημάδια που «κέρδισε» από τον χρόνο και σημάδια που ο ίδιος έβαλε στον χάρτη του νεοελληνικού πολιτισμού. Γεγονότα, σκέψεις, συναισθήματα μιας συναρπαστικής διαδρομής. Παρεμβάλλονται κείμενα του Οδυσσέα Ιωάννου, ματιές και σκέψεις επάνω στις αφηγήσεις του συνθέτη.

Την ιδέα για αυτό το βιβλίο τη συζητήσαμε πρώτη φορά με τον Θάνο το 2006. Ξεκινήσαμε το 2007 και το ολοκληρώσαμε το 2011. Και τώρα πρέπει να γράψω τον πρόλογο. Που να λέει τι; Γιατί το γράψαμε; Δεν ξέρω ακριβώς. Φαντάζομαι επειδή το είχαμε ανάγκη και οι δύο. Ο Θάνος, περνώντας τη στροφή των εξήντα και έχοντας «πλήρη διαύγεια», ήθελε να μιλήσει, κυρίως να θυμηθεί, και να ταξιδέψει. Εγώ το χρωστούσα στον εαυτό μου· και στην παρέα των παιδικών μου χρόνων που πρωτοανακαλύπταμε τη μουσική του από ένα κασετόφωνο στα σκαλάκια του Αγίου Παντελεήμονα, στην Αχαρνών. Μπήκα κι εγώ σ’ ένα υπέροχο ταξίδι. Κάθε του αφήγηση και μία άσκηση για το σπίτι. Διάβασα περισσότερα για το δωδεκάφθογγο του Σένμπεργκ, άκουσα το «Πελέας και Μελισσάνθη» του Ντεμπισύ, ξαναδιάβασα τους «Χτίστες» του Χειμωνά, «επισκέφθηκα» τις ομορφότερες πόλεις της Ευρώπης, «περπάτησα» μαζί του τα λίγα μέτρα που χώριζαν τα καμαρίνια από τη σκηνή στη θρυλική συναυλία στον Πανιώνιο και βέβαια πέρασα ξανά από όλους τους δίσκους του, γράφοντας μέχρι το πρωί. Δεν έχω ξαναγράψει τέτοιο βιβλίο.

Οι βιογραφίες αλλά και οι καταγραφές αυτοβιογραφιών είναι ένας ιδιαίτερος και δύσκολος τομέας.

Ξαφνικά βρέθηκα να παλεύω με το «τέρας», με όλες τις δυσκολίες που συναντά ένας πρωτάρης σε

παρόμοιο εγχείρημα. Εκείνα που με δυσκόλεψαν περισσότερο είναι η θηριώδης μνήμη του Θάνου και

οι τέσσερις «ζωές» του που τρέχουν αντιστικτικά και εσύ πρέπει να τις κάνεις μία, ενιαία: προσωπική ζωή – ελληνικό τραγούδι – «κλασική» μουσική – πολιτική δραστηριοποίηση.

Σκέφτηκα την ιδέα των «ημερολογίων ηχογραφήσεων» ακριβώς για να βάζω σε τάξη τον χειμαρρώδη λόγο του που ακολουθούσε. Να προετοιμάζω τον αναγνώστη… Σε αυτά τα «ημερολόγια» θα διαβάσετε –πέρα από όλα τα άλλα– «οδηγίες» που αφορούν κάθε φορά την επόμενη αφήγηση του Θάνου. Όσο για τον τρόπο του όταν αφηγείται, το χρώμα του, τη στίξη του, τη γλώσσα του σώματος, τις χειρονομίες, τις εντάσεις και τους ψιθύρους του, προσπάθησα μεν να τα αποδώσω, αλλά χωρίς να παραγνωρίζω και το γεγονός πως πρόκειται για βιβλίο, για γραπτό λόγο.

Σε αυτό, πραγματικά, δεν ξέρω αν τα κατάφερα, σίγουρα πάντως ευχαριστώ τον Μάριο Παρθένη-Γαρδίκη για την υποδειγματική επιμέλεια που έκανε. Μέχρι το τέλος δεν είχαμε τίτλο για το βιβλίο. Όσες ιδέες μάς προέκυπταν τις βρίσκαμε από στομφώδεις μέχρι γραφικές. Μας έλυσε το πρόβλημα η Ντέπη, η γυναίκα μου. «Το βιβλίο, ρε παιδιά, μιλάει για τον Θάνο και για τον Μικρούτσικο. Αυτός είναι ο τίτλος!» Υπάρχουν δύο σημεία που αισθάνομαι την ανάγκη να εξηγήσω. Το πρώτο αφορά τις παρεμβάσεις μου στο βιβλίο, με ορισμένα μεγάλης έκτασης και πολύ προσωπικά «ημερολόγια». Αναγνωρίζω πως αυτό είναι κάτι που δε συνηθίζεται – ιδιαίτερα στις αυτοβιογραφίες. Η αρχική μου σκέψη ήταν τα «ημερολόγια» να περιέχουν αποκλειστικά κάποιας μορφής σύνοψη των ηχογραφήσεων. Με παρότρυνση του Θάνου, που μου ζήτησε να έχω πιο ενεργό ρόλο στο βιβλίο – στην ουσία μού είπε «πάμε να συγγράψουμε ένα βιβλίο με άξονα τα γεγονότα της ζωής μου και το τραγούδι»–, τα «ημερολόγια» κατέληξαν, πέρα από τις εκτιμήσεις μου για το έργο του Θάνου, να περιέχουν και πολλές προσωπικές μου βιογραφικές αναφορές. Ορισμένες από τις αναφορές ήταν «αναγκαστικές», και προέκυψαν από τα σημεία που τέμνονται οι ζωές μας –κυρίως από το 1995 και μετά–, και άλλες ήταν πιο «ελεύθερες»: σε αυτές κατέγραψα τις δικές μου σκέψεις για το ελληνικό τραγούδι και για αρκετά γεγονότα των τελευταίων είκοσι χρόνων. Το δεύτερο σημείο αφορά τον ρόλο μου ως καταγραφέα της αφήγησης του Θάνου. Σε μια βιογραφία ίσως ο ρόλος μου να ήταν περισσότερο δημοσιογραφικός – εννοώ να περιείχε τα στοιχεία της έρευνας και της διασταύρωσης. Σε μια αυτοβιογραφία, όμως, καταγράφεις την προσωπική αλήθεια του αφηγητή. Και, ταυτόχρονα, δε γίνεται αυτή η «αλήθεια» να μην πάρει κάτι και από το «σχήμα» του καταγραφέα. Για κάθε άνθρωπο υπάρχουν χιλιάδες βιογράφοι του, είτε το επιχειρήσουν είτε όχι: τόσοι όσες και οι γνώμες για το πρόσωπό του. Ας πούμε πως αυτός είναι ο δικός μου Μικρούτσικος. Έτσι κι αλλιώς, όλο το βιβλίο είναι από μεριάς μου «μεροληπτικό», χωρίς να αισθάνομαι την ανάγκη να απολογηθώ για αυτό. Μεροληπτικό υπέρ του ελληνικού τραγουδιού που αγάπησα και υπέρ των ανθρώπων που το έγραψαν και το τραγούδησαν. Μεροληπτικό υπέρ ενός συνθέτη που μου άλλαξε την τροχιά και που η μουσική του είναι ένα σταθερό σημάδι που μου δείχνει τον δρόμο μου όταν χάνομαι. Μεροληπτικό υπέρ ενός ανθρώπου που είναι οριστικά πια άνθρωπος της οικογένειάς μου.

Από τον πρόλογο του Οδυσσέα Ιωάννου