Τέσσερις μέρες πριν τις εκλογές: Ποιος είναι ο .. «εχθρός λαός» και ποιοι είναι οι .. «εχθροί του λαού»

Είναι κοινοτυπία να επαναλάβει κανείς ποια είναι τα διακυβεύματα των προσεχών εκλογών και πως το εκλογικό αποτέλεσμα θα επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις. Έχουν κατά κόρον αναλυθεί και οι διάφορες πλευρές έχουν αναλύσει τα επιχειρήματα τους.

Βεβαίως η κυβερνητική πλευρά μόλις μετά την περίφημη διακαναλική συνέντευξη του Πρωθυπουργού έκανε σαφείς τις θέσεις της: Μας ψηφίζετε ειδάλλως έρχονται χειρότερες μέρες. Μέχρι τότε αιωρείτο ένα νεφελώδες επιχειρηματολόγημα που ξεκινούσε από τον «αυτοδιοικητικό» και μόνο χαρακτήρα των εκλογών και έφτανε έως τις παρυφές του «πολιτικού» χαρακτήρα. Μόνο η Αριστερά στο σύνολο της ,παρά τις τεράστιες αδυναμίες της, έδωσε το στίγμα και τα διλλήματα των εκλογών αυτών. Τέλος η Δεξιά, ευρισκόμενη σε προφανή ιδεολογική και πολιτική σύγχυση μετά την τελευταία μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ, ξεκίνησε την αντιπολίτευση της αμήχανα επικαλούμενη προσωπικού χαρακτήρα επιχειρήματα και όταν είδε ότι το κύμα της λαϊκής δυσαρέσκειας ογκούται έκανε και αυτή στροφή και χαρακτήρισε πολιτικό και αντιμνημονιακό (όπως αυτή τον εννοεί) το χαρακτήρα του προεκλογικού αγώνα. Βεβαίως τα επικρατούντα στο πολιτικό σύστημα ΜΜΕ έσπευσαν να τις αποδώσουν την πατρότητα και την ευθύνη αυτής της πολιτικής επιλογής . Δεν θα περίμενε κανείς κάτι διαφορετικό.

Οι διάφορες δημοσκοπήσεις δίνουν και παίρνουν, άλλες έγκυρες και σοβαρές  και άλλες κατευθυνόμενες με αντικρουόμενα  τις περισσότερες φορές αποτελέσματα. Σε ένα μόνο σημείο όλες οι δημοσκοπήσεις συγκλίνουν. Στην εκτίμηση του υψηλού ποσοστού ψηφοφόρων που προτίθεται να μην προσέλθει να ψηφίσει . Πρόκειται για πολίτες που δηλώνουν αγανακτισμένοι από το σύστημα και τους πολιτικούς ηγέτες οι οποίοι σκοπεύουν να εκφράσουν δια της αποχής  την αγανάκτηση τους αυτή.

Δεν θα αναμασήσω  το γνωστό (και βασικά σωστό ) κλισέ της Αριστεράς ότι η αποχή εξυπηρετεί πάντα το σύστημα. Νομίζω ότι όποιος δεν το έχει ενστερνιστεί μέχρι τώρα δεν πρόκειται να το αντιληφθεί τέσσερις (4) μέρες πριν τις εκλογές. Θα προσπαθήσω όμως να αναλύσω τα χαρακτηριστικά (πολιτικά αλλά και ψυχολογικά) των πολιτών αυτών.

Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για πολίτες που κινούνται ή κινούνταν στο χώρο του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Αυτό είναι αυτονόητο με δεδομένη τη μέχρι τώρα πολιτική γεωγραφία όπου ο δικομματισμός κάλυπτε το 80-85% του πολιτικού σκηνικού. Ποιο είναι όμως το χαρακτηριστικό που τώρα αλλάζει τα πράγματα. Είναι η οικονομική κρίση που απεκάλυψε και σε αυτούς την αθλιότητα του πολιτικού συστήματος σήψη του, τη στρεβλή ανάπτυξη του και τη διαφθορά του. Την πραγματικότητα αυτή την αντιλαμβάνονται για πρώτη φορά οι άνθρωποι αυτοί γιατί για πρώτη φορά βιώνουν τις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα του. Μέχρι τώρα σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό βασισμένοι στις πελατειακές σχέσεις εκαρπούντο «οφέλη» και θεωρούσαν εαυτούς προνομιακούς συνομιλητές των πολιτικών (ακόμα και εάν ο βουλευτής παρευρίσκετο στο μνημόσυνο της υπερ100νταετούς πεθεράς που είχε τελευτήσει το προηγούμενο χρόνο). Τώρα επειδή βιώνουν τα αναμενόμενα αδιέξοδα του οικοδομήματος αυτού αντιδρούν σπασμωδικά με τον αλαλαγμό περί αγανακτισμένης αποχής για να τους «τιμωρήσει».  Η σπασμωδική αυτή αντίδραση έχει χαρακτήρες «πολιτικού γονιδιώματος» αλλά και «πολιτικής ψυχολογίας». Το πρώτο, θα μπορούσε να πει κανείς κατανοητό ως ένα βαθμό, «δεσμεύει»  το ψηφοφόρο του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ που 20-30 χρόνια τώρα τους ψηφίζει να αρνείται να πάει αντίθετα με τη φύση του. Το λάθος των ανθρώπων αυτών είναι ότι δεν συνειδητοποιούν ότι η φύση τους αυτή είναι προϊόν συγκεκριμένων συνθηκών. Οι συνθήκες αυτές τώρα άλλαξαν ριζικά και αντιστρατεύονται αυτό το προϊόν. Είναι δε καλά γνωστό από τη ζωή, την ιστορία και την επιστήμη ότι σε τέτοιες καταστάσεις επιβιώνουν τα «προϊόντα» που προσαρμόζονται.  Όσο νωρίτερα και όσο πληρέστερα το αντιληφθούν τόσο καλύτερα θα βοηθήσουν και την ατομικότητα τους αλλά και το σύνολο.

Όσον αφορά  το δεύτερο, δηλαδή τη πολιτική ψυχολογία  των πολιτών αυτών, η πλάνη τους είναι ακόμα μεγαλύτερη. Παρά τη πολιτική κοσμογονία που συντελείται γύρω τους αυτοί εξακολουθούν να δηλώνουν πελάτες του συστήματος , γιατί προσβλέπουν ότι η κρίση είναι παροδική και θα έλθουν πάλι οι «καλές μέρες». Πλανώνται πλάνη οικτρά . Όχι γιατί το σύστημα δεν θα θελήσει να διατηρήσει και να αναπτύξει τις καταρρέουσες πελατειακές σχέσεις, αλλά γιατί πλέον δεν θα έχει τα όπλα για να συντηρήσει κάτι τέτοιο. Η κρίση δεν αφήνει  περιθώρια για κάτι τέτοιο.

Καταλήγοντας, αξίζουν κάποιας πολιτικής τιμής οι ψηφοφόροι που δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ. Για δικούς τους λόγους παραμένουν δέσμιοι κάποιων καταστάσεων ή εξυπηρετούνται από αυτές. Αντίθετα δεν αξίζουν καμιάς πολιτικής τιμής οι αγανακτισμένοι (άρα μη εντασσόμενοι στη προηγούμενη κατηγορία) που δηλώνουν αποχή.

Κώστας Μάρκου