Την αληθινή ιστορία της εθνικής ηρωίδας Zoya της Σοβιετικής Ένωσης παρουσιάζει μία σπάνια ταινία του 1944

Την ιστορία της «Ρωσίδας Ζαν ντ’ Αρκ», όπως χαρακτηρίστηκε, της γυναίκας – συμβόλου του αγώνα ενάντια στον ναζισμό, του κοριτσιού που ενέπνευσε χιλιάδες γυναίκες μετά τον μαρτυρικό της θάνατο, παρουσιάζει η ταινία «Zoya» με την υπογραφή του Λεβ Άρνσταμ.

Η ταινία θα κυκλοφορήσει στις Ελληνικές αίθουσες από την Πέμπτη 1^η Μαίου 2014, σε διανομή από την εταιρεία διανομής New Star.

Πρόκειται για την παρτιζάνα «Τάνια», την πρώτη γυναίκα που αναδείχτηκε ποτέ ως «Εθνικός Ήρωας» στη Σοβιετική Ένωση. «Δεν φοβάμαι το θάνατο, σύντροφοι! Είναι μεγάλο πράγμα να πεθάνει κάποιος για τους ανθρώπους του, για τους συντρόφους του...», έλεγε η ίδια.

Στο μεταξύ η υποβλητική μουσική του Σοστακόβιτς εντείνει τη δραματική διάσταση των εικόνων που απαθανατίζουν τη ζωή μιας έξω από κοινά δεδομένα ηρωίδας, η οποία εξέφρασε όσο κανείς άλλος την εποχή της

Η ταινία Zoya είναι κατ’ αρχήν η κινηματογραφική μεταφορά μιας αληθινής ιστορίας, της ιστορίας μίας από τις πιο αγαπημένες εθνικές ηρωίδες της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκόσμιου Πολέμου, της Zoya Kosmodemyanskaya. Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής πολιορκίας της Μόσχας, μια ατρόμητη 18χρονη κοπέλα που ονομάζεται Zoya, ρισκάρει τη ζωή της για «την πατρίδα και το κόμμα». Συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς, υπομένει ανείπωτα βασανιστήρια στα χέρια της Γκεστάπο, αλλά εξακολουθεί να αρνείται να προδώσει τους συντρόφους της.

Ακόμη και προ της αγχόνης, η Zoya μιλάει έξω από τα δόντια στους δήμιούς της Ναζί και βροντοφωνάζει όλα όσα πιστεύει –και πρεσβεύει.

Η ζωή της παρουσιάζεται σε μια σειρά από φλας μπακ. Η Galina Vodiantiskaya ενσαρκώνει το χαρακτήρα της ηρωίδας όταν είναι ενήλικας ενώ η Κatya Skvortsova ερμηνεύει τη Zoya όταν ήταν παιδί.

Σημειωτέον ότι λίγα χρόνια αργότερα ο Χάουαρντ Φαστ γύρισε την αγγλική έκδοση της ταινίας, για να μπει λίγο μετά στη «μαύρη λίστα» του μακαρθισμού ως φιλοκομμουνιστής.

«Υπάρχουν διακόσιοι εκατομμύρια από μας, δεν μπορείτε να μας κρεμάσετε όλους...», αυτή ήταν μία χαρακτηριστική ατάκα προς τους μετέπειτα δήμιούς της Zoya Kosmodemyanskaya, που γεννήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 1923, πάλεψε τον φασισμό όσο λίγοι, συνελήφθη, φυλακίστηκε, βασανίστηκε και εκτελέστηκε με απαγχονισμό στις 29 Νοεμβρίου 1941. Σημειωτέον ότι ήταν η πρώτη γυναίκα που ανακηρύχθηκε σε «εθνική ηρωίδα» της Σοβιετικής Ένωσης, στις 16 Φεβρουαρίου, 1942, τρεισήμισι μόλις μήνες μετά τον θάνατό της...

Τα επόμενα χρόνια, αμέτρητοι δρόμοι, δεκάδες κολχόζ και πρωτοπόρες σοβιετικές οργανώσεις ονομάστηκαν Zoya Kosmodemyanskaya. Επίσης Σοβιετικοί ποιητές, συγγραφείς, καλλιτέχνες και γλύπτες αφιέρωσαν τις εργασίες τους στη Ζόγια, που ήταν γνωστή και με το όνομα Τάνια (ήταν το παρτιζάνικο όνομά της).

Επίσης χτίστηκε ένα μνημείο προς τιμή της όχι μακριά από το χωριό της, το Petrischevo (το κατασκεύασαν οι γλύπτες  Α. Ikonnikov και Β.Α. Feodorov). Ειδικά η ερμηνεία της Galina Vodyanitskaya  έδωσε μια ξεχωριστή διάσταση στην Ζόγια, μετατρέποντάς την σε εθνικό ίνδαλμα. Καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι τα επόμενα χρόνια οι περισσότερες γυναίκες στη χώρα ντύνονταν και χτενίζονταν όπως η Ζόγια...

Το φιλμ θεωρείται ένα κλασικό δείγμα της χρυσής εποχής του σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Μάλιστα η Ζόγια γεννήθηκε τη μέρα που πέθανε ο Λένιν. Τα παιδικά της χρόνια συμπίπτουν με την οικοδόμηση του σοσιαλισμού και τη δημιουργία του σύγχρονου βιομηχανικού Σοβιετικού κράτους. Από μικρή είχε κλίση στο διάβασμα και κυρίως για βιβλία της Ιστορίας και της κλασικής Ρωσικής λογοτεχνίας. Ο θάνατος του πατέρα ενός συμμαθητή και φίλου της στον Εμφύλιο Πόλεμο της Ισπανίας θα της αποκαλύψει μια άλλη πραγματικότητα, τον κίνδυνο του φασισμού αλλά ταυτόχρονα θα εμπεδώσει μέσα της την έννοια του καθήκοντος και της αγάπης προς την πατρίδα που μπορεί να φτάσει ως την ύστατη αυτοθυσία.

Έγινε ένα από τα πιο δραστήρια μέλη της Κομμουνιστικής Νεολαίας κι όταν ξέσπασε ο πόλεμος, ζήτησε να πάει στα μετόπισθεν μαζί με τους παρτιζάνους, συνελήφθη σε μια απόπειρα σαμποτάζ, βασανίστηκε άγρια και απαγχονίστηκε.

Οι σκηνές του βασανισμού της Ζόγια που σέρνεται μισόγυμνη στα χιόνια, έχουν πάνω τους κάτι το σχεδόν θρησκευτικό και πλησιάζουν τη χριστιανική εικονογραφία, όπως έχει γραφτεί. Το φάντασμα του Καρλ Ντράγερ και του Πάθους της Zαν ντ’ Αρκ ίσταται πάνω από την ταινία και η γεμάτη αυταπάρνηση αλλά και παιδική πραότητα, μορφή της Ζόγια θυμίζει την Φαλκονέτι.

Η ταινία είχε γυριστεί το 1944-45 και μάλιστα είχε προβληθεί στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ των Κανών του 1946.