Όπως μεταδίδει το δίκτυο Axios, κάθε εβδομάδα που παρέρχεται χωρίς διπλωματική διέξοδο επιτείνει την οικονομική δυσπραγία στο εσωτερικό των ΗΠΑ και την αποσταθεροποίηση διεθνώς.
Τα αντικρουόμενα μηνύματα που εκπέμπονται από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και το Πεντάγωνο προκαλούν σύγχυση σε συμμάχους, αγορές και νομοθέτες, καθώς παραμένει ασαφές το πώς -και κυρίως το πότε- θα τερματιστεί η πολεμική σύρραξη με το Ιράν.
Όπως μεταδίδει το δίκτυο Axios, κάθε εβδομάδα που παρέρχεται χωρίς διπλωματική διέξοδο επιτείνει την οικονομική δυσπραγία στο εσωτερικό των ΗΠΑ και την αποσταθεροποίηση διεθνώς. Παράλληλα, αυξάνεται το πολιτικό ρίσκο για τον Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Σε συγκέντρωση των Ρεπουμπλικάνων τη Δευτέρα (09/03), ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη επικρατήσει στρατιωτικά, σημειώνοντας ωστόσο πως «η νίκη δεν είναι ακόμη ολοκληρωτική». Η δήλωση αυτή ήρθε λίγες μόλις ώρες μετά τη συνέντευξή του στο CBS News, όπου υποστήριξε ότι ο πόλεμος «βαίνει προς το τέλος του».
1. Διαπραγμάτευση για εκεχειρία και νέα πυρηνική συμφωνία
Η εξάρθρωση του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης αποτελούσε κεντρικό στόχο του Τραμπ από την έναρξη της επιχείρησης «Epic Fury».
Παρά τους τρεις γύρους έμμεσων επαφών στη Γενεύη λίγο πριν την έναρξη των εχθροπραξιών, η Ουάσιγκτον έκρινε πως η Τεχεράνη δεν προσήλθε με ειλικρινή διάθεση συνεννόησης
Ο Τραμπ χαρακτήρισε «πιθανή» την επανέναρξη των συνομιλιών, εξέφρασε όμως τη δυσαρέσκειά του για την ανάδειξη του σκληροπυρηνικού Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στη θέση του Ανώτατου Ηγέτη, μετά τον θάνατο του πατέρα του.
Το παρασκήνιο: Μία ημέρα πριν τις πρώτες επιθέσεις, μεσολαβητές από το Ομάν μετέφεραν τη δέσμευση του Ιράν για οριστική παύση της αποθήκευσης εμπλουτισμένου ουρανίου. Παραμένει άγνωστο πώς η πολεμική σύγκρουση θα επηρεάσει πλέον το κλίμα των διαπραγματεύσεων.
2. Το «μοντέλο της Βενεζουέλας»
Ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει υποδείξει ως πρότυπο την περίπτωση της Βενεζουέλας, όπου οι ΗΠΑ συνέλαβαν τον Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο, εγκαινιάζοντας μια στενή συνεργασία με τη διάδοχό του, Ντέλσι Ροντρίγκες.
Η προσέγγιση: Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί πως η θητεία του νέου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν ίσως είναι βραχύβια, θεωρώντας τον διορισμό του «μοιραίο λάθος» της Τεχεράνης.
Η πραγματικότητα: Αναλυτές επισημαίνουν ότι η σύγκριση είναι παρακινδυνευμένη. Η δομή εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι εξαιρετικά ανθεκτική, έχοντας επιβιώσει επί 47 έτη παρά τις κυρώσεις και τις εσωτερικές αναταράξεις, χάρη σε ένα πλέγμα στρατιωτικών και θρησκευτικών θεσμών.
Για τους Ιρανούς διαδηλωτές, η επιβολή ενός ηγέτη υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ —έστω και προερχόμενου από το σύστημα— ίσως εκληφθεί ως προδοσία και όχι ως απελευθέρωση
3. Λαϊκή εξέγερση και κατάρρευση του καθεστώτος
Το ενδεχόμενο μιας εσωτερικής κατάρρευσης παραμένει στο τραπέζι. Με την οικονομία σε ελεύθερη πτώση και τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, το Ιράν συγκλονίστηκε από μαζικές διαμαρτυρίες λίγο πριν τον πόλεμο.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε πως οι στρατιωτικές επιχειρήσεις «δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να ορίσει το μέλλον του».
Ο αντίλογος: Η ιρανική αντιπολίτευση στερείται ενιαίας ηγεσίας. Ο εξόριστος πρίγκιπας Ρεζά Παχλαβί παραμένει δημοφιλής, όμως η αξιοπιστία του υπονομεύεται από το γεγονός ότι ζει εκτός χώρας εδώ και μισό αιώνα.
Ο κίνδυνος ενός εμφυλίου πολέμου, στα πρότυπα της Συρίας, είναι ορατός εάν η κατάσταση ξεφύγει από τον έλεγχο.
4. Επιχείρηση ειδικών δυνάμεων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Μπαράκ Ραβίντ και Μαρκ Καπούτο (Axios), ΗΠΑ και Ισραήλ εξετάζουν το ενδεχόμενο χερσαίας επέμβασης ειδικών δυνάμεων με σκοπό τη δέσμευση ή την καταστροφή των αποθεμάτων ουρανίου.
Το σενάριο αυτό προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου μέσω της «χειρουργικής» εξάλειψης της πυρηνικής απειλής, παρακάμπτοντας την πολιτική λύση.
Το ρίσκο: Μια τέτοια επιχείρηση ενέχει τεράστιους κινδύνους, καθώς θα απαιτούσε την ανάπτυξη στρατευμάτων σε μια επικράτεια που συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους.
5. Μονομερής κήρυξη νίκης και αποχώρηση
Σε αυτό το σενάριο, ο Τραμπ εκτιμά ότι οι στρατιωτικές υποδομές του Ιράν (πύραυλοι και drones) έχουν πληγεί ανεπανόρθωτα, κηρύσσει τη λήξη των επιχειρήσεων και αποσύρει τις δυνάμεις του, ανεξάρτητα από το πολιτικό τοπίο στην Τεχεράνη.
Οι αγορές προεξοφλούν μια ταχεία έξοδο, καθώς το πολιτικό κόστος από την οικονομική αναταραχή στις ΗΠΑ γίνεται δυσβάσταχτο για τον Πρόεδρο.
Το πρόβλημα: Ο ίδιος ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι μια λανθασμένη διαδοχή στην εξουσία θα οδηγούσε τις ΗΠΑ πίσω στον πόλεμο «σε ορίζοντα πενταετίας».
Επιπλέον, η λήξη των επιχειρήσεων προϋποθέτει τη σύμφωνη γνώμη του Ισραήλ, το οποίο έχει αποδείξει πως είναι διατεθειμένο να δράσει μονομερώς για να εξουδετερώσει οριστικά την ιρανική απειλή.
Το συμπέρασμα του δικτύου Αxios: καθώς ο πόλεμος με το Ιράν ξέσπασε αιφνιδιαστικά, με τον ίδιο απρόβλεπτο τρόπο ενδέχεται να επέλθει και ο επίλογός του.