Πατρινέλα: Το ...φάντασμα που "έσωζε" την Πάτρα, τρόμαζε τους νέους, και έγινε μύθος, ποίημα και θεατρική παράσταση...

Κοινωνία

Το στοιχειό των Πατρών και οι λαϊκές δοξασίες

11/11/2018 06:30

Μοιραστείτε το άρθρο:


Διαβάστε ακόμα
Πού βρίσκονται τα 19 ενεργά ελληνικά ρήγματα, που μπορούν να δώσουν σεισμούς ως 7,4 ρίχτερ
Στο έλεος των πυρκαγιών η Καλιφόρνια- Στους 25 οι νεκροί
Τηλέμαχος Ορφανός: Ο 27χρονος που επέζησε από την επίθεση στο Λας Βέγκας και έπεσε νεκρός σε μπαρ της Καλιφόρνιας -
ΑΥΤΟΣ είναι ο 29χρονος που ασελγούσε σε βάρος ανηλίκων -ΦΩΤΟ
Διαβάστε επίσης
Δωρεάν πάρκινγκ άνω των 400 θέσεων, διαθέσιμο σε λίγες μέρες, στο πρώην αμαξοστάσιο του ΟΣΕ στην Πάτρα - ΦΩΤΟΣυνεργεία του δήμου το διαμορφώνουν
Δωρεάν πάρκινγκ άνω των 400 θέσεων, διαθέσιμο σε λίγες μέρες, στο πρώην αμαξοστάσιο του ΟΣΕ στην Πάτρα - ΦΩΤΟ
Η μοιραία κοπάνα και η τραγική ειρωνεία με τη μάνα του ενός νεκρού έφηβου- Η ασύλληπτη τύχη του 4ου της παρέαςΣε πένθος το σχολείο – Δεν αναγνωρίζονταν τα παιδιά
Η μοιραία κοπάνα και η τραγική ειρωνεία με τη μάνα του ενός νεκρού έφηβου- Η ασύλληπτη τύχη του 4ου της παρέας
Νεκροί δυο 16χρονοι σε τροχαίο στην Κυπαρισσία – Κατέληξε και ο τρίτος μαθητής κατά τη μεταφορά του στο Ρίο – ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟ&ΒΙΝΤΕΟΈκαναν κοπάνα και πήραν το αμάξι των γονιών τους
Νεκροί δυο 16χρονοι σε τροχαίο στην Κυπαρισσία – Κατέληξε και ο τρίτος μαθητής κατά τη μεταφορά του στο Ρίο – ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟ&ΒΙΝΤΕΟ
Πατρινέλα: Το ...φάντασμα που "έσωζε" την Πάτρα, τρόμαζε τους νέους, και έγινε μύθος, ποίημα και θεατρική παράσταση... Το στοιχειό των Πατρών και οι λαϊκές δοξασίες
 

Η Πατρινέλα, γράφεται και Πατρινέλλα, είναι στην λαϊκή παράδοση το στοιχειό των Πατρών.

Αποτελείται από τμήματα δύο αγαλμάτων , ο κορμός και το κεφάλι, ακρωτηριασμένου γενειοφόρου αντρός εντοιχισμένο σε κοίλωμα του κάστρου της Πάτρας.

Παλιότερα ήταν ορατό από όλη την πόλη και στην λαϊκή παράδοση έπαιρνε μορφή γυναίκας και προστάτευε την πόλη.

Το άγαλμα βρίσκεται ακόμα και σήμερα στο νότιο τείχος του κάστρου αλλά δεν είναι πλέον ορατό όπως παλαιότερα λόγω δημοτικών κτιρίων που έχουν κτιστεί μπροστά του.

Η Πατρινέλα αποτελείται από ακρωτηριασμένο κορμό αγάλματος Ρωμαίου αντρός και κεφάλι άλλου αγάλματος γενειοφόρου αντρός που πολλοί θεωρούν ότι είναι ο ιδρυτής της πόλης ο Πατρέας.

Πιθανότατα η κεφαλή προέρχεται από άγαλμα που απεικόνιζε τον Δία ή κάποιον άλλο θεό ή ήρωα της αρχαιότητας..

Σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση η Πατρινέλα έμενε στον νοτιοανατολικό πύργο του κάστρουκι έβγαινε κάθε βράδυ στους δρόμους της πόλης , τα μεσάνυχτα. Κατά άλλη παράδοση έβγαινε μόνο όταν ήταν να έρθει κάποιο κακό και την άκουγαν να κλαίει. Θεωρούνταν προστάτης της πόλης που την φύλαγε από την χολέρα και την πανούκλα. Άλλες φορές έβγαινε σέρνοντας αλυσίδες για να πενθήσει κάποιο σημαντικό Πατρινό που πέθανε.

Ο Νικόλαος Γ. Πολίτης αναφέρει: Είναι γυναίκα και περπατάει τη νύχτα, και όντας θα έρθει κανένα κακό στον τόπο, ακούγεται και κλαίει τη νύχτα. Η Πατρινέλλα δεν κάνει κανένα κακό, και μάλιστα φυλάει την Πάτρα, και για τούτο δεν έρχεται χολέρα, ούτε πανούκλα.

Ο Νώτης Νησώτης (Σπύρος Βούλγαρης) στο ποίημα του "Πατρινέλα" αναφέρει ότι είναι μια πανέμορφη κοπέλα που έγινε στοιχειό αφού την φυλάκισαν στο κάστρο αλυσοδεμένη και πέθανε. Μας λέει ότι δεν μπορεί να τη δει ανθρώπινο μάτι αλλά μόνο όποιος πιει μαγική σκόνη αλλά όταν περνά κοντά του καταλαβαίνει ένα θρόισμα που τον παγώνει, αυτό το λένε στρατιώτες που φύλαγαν σκοπιά και φυλακισμένοι όταν το κάστρο ήταν φυλακή. Βγαίνει μόνο όταν ο ουρανός δεν έχει αστέρια και τριγυρνά στις επάλξεις φωνάζοντας "μην με αρπάξεις" έχοντας στοιχειώσει όταν την άρπαξαν και την φυλάκισαν.

Στα παλαιότερα χρόνια το άγαλμα κατασκευάστηκε για συγκεκριμένο σκοπό. Είτε λατρευτικό, αν το άγαλμα απεικόνιζε εξαρχής τον Πατρέα ή τον Δία είτε για λόγους απλά διακοσμητικούς, αν απεικόνιζε κάποιον άσημο νεαρό.

Την εποχή που τα κάστρα κατασκευάζονταν για προστασία από τυχόν εχθρική επίθεση, το άγαλμα αυτό έκανε τους κατοίκους να νιώθουν ασφάλεια καθώς ήταν ο προστάτης τους.

Στα νεότερα χρόνια όμως , περίπου την εποχή που είχε ξεσπάσει ο μεγάλος …θόρυβος για την εμφάνιση του φαντάσματος της Πατρινέλλας (περί το 1956-1966) τα νεαρά αγόρια της περιοχής, προτού…αγωνιστούν εναντίον κάποιας αντίπαλης παρέας παιδιών, κατέφευγαν στην Πατρινέλλα και ζητούσαν προστασία και στήριξη.

Το γεγονός πως ήταν ένα άγαλμα που απεικόνιζε άνδρα και παρόλα αυτά το ονόμασαν Πατρινέλλα, δεν παίζει κανένα ρόλο. Ο λαός συνήθιζε αυτές τις μεταβολές προσώπων και ονομάτων.

Η λαϊκή φαντασία διείδε στο άγαλμα αυτό Θεό ή ήρωα θηλυκού γένους και το ονόμασε Πατρινέλλα, που στην περίοδο της Τουρκοκρατίας προάσπιζε την πόλη από ασθένειες και άλλα κακά.

«Η ΠΑΤΡΙΝΕΛΛΑ»

Στοιχειό του κάστρου τη νύχτιαν ώρα βγαίνει απ΄τη σπηλιά του και τριγυρίζειμες του κάστρου τη σιγή.

Ανθρώπου μάτι δεν το βλέπει το στοιχειό (εκτός εκείνων πουτους πότισαν με σκόνη που τη φιάχνουν μάγισες νυχτοδουλεύτρες) και μόνον ένα θρόισμα τους παγώνει…

Εκείνοι που είδαν το στοιχειό κι ορκίζουνται (φαντάροι που φυλάγαν στις σκοπιές τους, ή και βαρυποινίτες π΄αγρυπνούσανε στου κάστρου τις ανήλιες φυλακές τους)

Λένε πως το στοιχειό βγαίνει τα μεσάνυχτα,) ή πιό αργά-μ΄ουρανό χωρίς αστέρια- δεν είναι κάτι αλλόκοτο,παράξενο, παρ΄είναι πανόμορφη κοπέλλα, που τριγυρίζει στο κάστρο ανάερα κι ύστερις ανεβαίνει στις επάλξεις στέκεται ΄κει σαν κάτι ν΄αφουγκράζεται: (απ΄τις χαράδρες μιαν ηχή) «μη άρπάξεις»!!!…

Σπύρος Βούλγαρης

Η θεατρική παράσταση που είχε κλέψει τις εντυπώσεις!

Η Πατρινέλα ήταν μια πόρνη που αναστάτωσε την κοινωνία της Πάτρας στη δεκαετία του '60 δολοφονώντας το παιδί του εραστή που την εγκατέλειψε - κυρίου της καλής κοινωνίας.

Τον μύθο της έκανε κείμενο ο Πατρινός λογοτέχνης Κώστας Λογαράς και θεατρική παράσταση ο Θόδωρος Τερζόπουλος, όπου την Πατρινέλα υποδύθηκαν… εφτά άντρες.

Η παράσταση παρουσιάστηκε στην Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2006 ενώ ανέβηκε και στο θέατρο Αττις στην Αθήνα.

 

Το thebest.gr δεν υιοθετεί κατ' ανάγκην, τα σχόλια των αναγνωστών και σε περιπτώσεις υβριστικών, χυδαίων και ανακριβών πληροφοριών θα τα διαγράφει.

Δημοσιεύτηκε: 11/11/2018 06:30

Τυπώθηκε: 20/11/2018 16:12

Από: www.thebest.gr/news/index/viewStory/506472

thebest.gr © 2018






κλείσιμο

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Δωρεάν πάρκινγκ άνω των 400 θέσεων, διαθέσιμο σε λίγες μέρες, στο πρώην αμαξοστάσιο του ΟΣΕ στην Πάτρα - ΦΩΤΟ Δωρεάν πάρκινγκ άνω των 400 θέσεων, διαθέσιμο σε λίγες μέρες, στο πρώην αμαξοστάσιο του ΟΣΕ στην Πάτρα - ΦΩΤΟ
Η μοιραία κοπάνα και η τραγική ειρωνεία με τη μάνα του ενός νεκρού έφηβου- Η ασύλληπτη τύχη του 4ου της παρέας Η μοιραία κοπάνα και η τραγική ειρωνεία με τη μάνα του ενός νεκρού έφηβου- Η ασύλληπτη τύχη του 4ου της παρέας
Νεκροί δυο 16χρονοι σε τροχαίο στην Κυπαρισσία – Κατέληξε και ο τρίτος μαθητής κατά τη μεταφορά του στο Ρίο – ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟ&ΒΙΝΤΕΟ Νεκροί δυο 16χρονοι σε τροχαίο στην Κυπαρισσία – Κατέληξε και ο τρίτος μαθητής κατά τη μεταφορά του στο Ρίο – ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟ&ΒΙΝΤΕΟ
   «Κλειδώνει» το κοινωνικό μέρισμα – Ποιοι και πόσα αναμένεται να πάρουν – ΠΙΝΑΚΑΣ «Κλειδώνει» το κοινωνικό μέρισμα – Ποιοι και πόσα αναμένεται να πάρουν – ΠΙΝΑΚΑΣ
Επέστρεψε από την Αυστραλία η Βικτώρια Καρύδα – Τι ζητά από τα Μέσα Ενημέρωσης Επέστρεψε από την Αυστραλία η Βικτώρια Καρύδα – Τι ζητά από τα Μέσα Ενημέρωσης
Πάτρα: Το μεσημέρι η κηδεία του 41χρονου Σπύρου Μακρυγένη - Η  τραγική ειρωνεία με την κλήση στο ΕΚΑΒ Πάτρα: Το μεσημέρι η κηδεία του 41χρονου Σπύρου Μακρυγένη - Η τραγική ειρωνεία με την κλήση στο ΕΚΑΒ
H κόρη του Μr Zara παντρεύτηκε και έκανε τον γάμο της χρονιάς! Καλεσμένη και η Αθηνά Ωνάση H κόρη του Μr Zara παντρεύτηκε και έκανε τον γάμο της χρονιάς! Καλεσμένη και η Αθηνά Ωνάση
Κηδείες που θα γίνουν τη Δευτέρα 19 και την Τρίτη 20 Νοεμβρίου 2018 Κηδείες που θα γίνουν τη Δευτέρα 19 και την Τρίτη 20 Νοεμβρίου 2018
Πάτρα: Άνοιξε και πάλι το καζίνο του Ρίου –Ανάστατοι οι εργαζόμενοι Πάτρα: Άνοιξε και πάλι το καζίνο του Ρίου –Ανάστατοι οι εργαζόμενοι
Διαγράφονται χρέη ελεύθερων επαγγελματιών προς το ΕΦΚΑ – Ποιους αφορά η νέα ρύθμιση Διαγράφονται χρέη ελεύθερων επαγγελματιών προς το ΕΦΚΑ – Ποιους αφορά η νέα ρύθμιση