WSJ: Επείγουσα ανάγκη περιορισμού της Τουρκίας μετά την πτώση του ιρανικού καθεστώτος

Τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Τουρκία μετά από ενδεχόμενη πτώση του ιρανικού καθεστώτος, εξετάζει άρθρο της Wall Street Journal, επισημαίνοντας ότι η Δύση δεν θα πρέπει να επιτρέψει στην Άγκυρα να καλύψει το κενό εξουσίας.

Ειδικότερα στο άρθρο υπογραμμίζεται ότι ενώ ΗΠΑ και Ισραήλ εξουδετερώνουν την περιφερειακή απειλή που θέτει το Ιράν, πρέπει να διασφαλίσουν ότι δεν θα πάρει τη θέση του η Τουρκία.

Μετά τον Πόλεμο στο Ιράκ, το Ιράν εκμεταλλεύτηκε το κενό εξουσίας που άφησε ο Σαντάμ Χουσεΐν, αναφέρει ο αρθρογράφος της WSJ. Έστειλε μέλη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης για να εκπαιδεύσουν σιιτικές τζιχαντιστικές ομάδες πέρα από τα σύνορα, με στόχο να εμπλέξουν τις ΗΠΑ σε μια δαπανηρή κατοχή και ταυτόχρονα να επεκτείνουν την περιφερειακή επιρροή του Ιράν.

«Ιρανικές δυνάμεις σκότωσαν και τραυμάτισαν εκατοντάδες Αμερικανούς στρατιώτες στο Ιράκ», δήλωσε το Σάββατο ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump). «Οι πληρεξούσιοι του καθεστώτος έχουν συνεχίσει τα τελευταία χρόνια να εξαπολύουν αμέτρητες επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στη Μέση Ανατολή, καθώς και κατά αμερικανικών ναυτικών και εμπορικών πλοίων και διεθνών ναυτιλιακών εταιρειών».

Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επέκρινε τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν ως «σαφείς παραβιάσεις» του διεθνούς δικαίου. Ο Ερντογάν δήλωσε επίσης ότι «λυπήθηκε» για τον θάνατο του πρώην ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. 

Ο Ερντογάν, η χώρα του οποίου αποτελεί βασικό μέλος του ΝΑΤΟ, δεν εξέφρασε τη συμπάθειά του για τους χιλιάδες αθώους Ιρανούς που έχασαν τη ζωή τους στις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου. Η τουρκική κυβέρνηση φέρεται μάλιστα να συμφώνησε σε συντονισμό με την Τεχεράνη για τη σύλληψη ατόμων που διαμαρτύρονταν κατά του ιρανικού καθεστώτος στην Τουρκία. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του NewsNation, ορισμένοι από τους συλληφθέντες εκτελέστηκαν αργότερα στο Ιράν.

Ο Ερντογάν επιδιώκει να ηγηθεί του ισλαμικού κόσμου και θεωρεί τον εαυτό του θεματοφύλακα του Ισλάμ, σαν έναν σύγχρονο Οθωμανό σουλτάνο. Αυτό εξηγεί γιατί η Τουρκία υπήρξε κακός εταίρος για το ΝΑΤΟ όσον αφορά το Ιράν. Το 2012 η Άγκυρα φέρεται να αποκάλυψε στο Ιράν τις ταυτότητες έως και 10 Ιρανών πολιτών που κατασκόπευαν για το Ισραήλ και συγκέντρωναν πληροφορίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ο Ντάνι Γιάτομ, πρώην επικεφαλής της Μοσάντ, χαρακτήρισε το περιστατικό σοβαρό πλήγμα για τις δυτικές υπηρεσίες που προσπαθούσαν να συλλέξουν πληροφορίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Η επιδρομή της Delta Force το 2015 σε συγκρότημα όπου βρισκόταν ο επικεφαλής οικονομικών του ISIS, Αμπού Σαγιάφ, αποκάλυψε αδιαμφισβήτητους δεσμούς μεταξύ της τρομοκρατικής οργάνωσης και Τούρκων αξιωματούχων. Εκείνη την εποχή, το ISIS κέρδιζε εκατομμύρια δολάρια τον μήνα από την πώληση πετρελαίου στη μαύρη αγορά.

Η Τουρκία έχει επίσης χρησιμοποιήσει την κρίση των προσφύγων από τη Συρία για να αποσπάσει παραχωρήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παραδείγματα αποτελούν η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας του 2016, βάσει της οποίας η ΕΕ συμφώνησε να παράσχει 6 δισεκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια προς την Τουρκία με αντάλλαγμα τη δέσμευση της Άγκυρας να περιορίσει την παράτυπη μετανάστευση προς την Ευρώπη, καθώς και η κρίση στα σύνορα το 2020, όταν ο Ερντογάν ανακοίνωσε ότι η Τουρκία δεν θα εμποδίζει πλέον την είσοδο των προσφύγων στην Ευρώπη, κίνηση που η ελληνική κυβέρνηση χαρακτήρισε «διπλωματία εκβιασμού».

Πρέπει το ΝΑΤΟ να συνεχίσει τη σχέση του με την Τουρκία; Ποιος θα πρέπει να είναι ο ρόλος της στη Μέση Ανατολή μετά την πτώση του ιρανικού καθεστώτος; Εξετάζοντας αυτά τα ερωτήματα, οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να ξεχνούν ότι η Τουρκία συχνά αντιτίθεται στην αμερικανική εξωτερική πολιτική και αποτελεί πονοκέφαλο για τους συμμάχους της.