24 Φεβρουαρίου 2022: η έναρξη της εισβολής
Τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
Ακολουθούν πέντε φάσεις που έχουν σημαδέψει τον πόλεμο, τον πιο αιματηρό που έχει ξεσπάσει στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο, ο οποίος έχει κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και έχει ξεριζώσει εκατομμύρια.
24 Φεβρουαρίου 2022: η έναρξη της εισβολής
Στις 21 Φεβρουαρίου 2022 ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία των επαρχιών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ που βρίσκονται στην περιοχή του Ντονμπάς, στην ανατολική Ουκρανία, όπου φιλορώσοι αυτονομιστές πολεμούν εναντίον του ουκρανικού στρατού από το 2014.
Τρεις ημέρες αργότερα, τα ξημερώματα, ο Πούτιν ξεκινά ευρεία στρατιωτική επίθεση εναντίον της Ουκρανίας, την οποία η Ρωσία επιμένει να χαρακτηρίζει «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», δηλώνοντας ότι στόχος της είναι «να αποναζιστικοποιήσει» και να «αποστρατιωτικοποιήσει» τη γειτονική της χώρα.
Ο ρωσικός στρατός σημειώνει γρήγορη πρόοδο στο νότιο και βορειοανατολικό τμήμα της Ουκρανίας, αλλά αποτυγχάνει να θέσει υπό τον έλεγχό του το Κίεβο.
Η Μαριούπολη πέφτει στα χέρια των Ρώσων έπειτα από πολύμηνη πολιορκία. Οι πρώτες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας στη Λευκορωσία και στη συνέχεια στην Τουρκία αποτυγχάνουν.
Άνοιξη 2022: σφαγή στη Μπούτσα
Μετά την απόσυρση του ρωσικού στρατού από τα περίχωρα του Κιέβου εντοπίζονται τα πτώματα εκατοντάδων αμάχων που εκτελέσθηκαν στη Μπούτσα και γειτονικές περιοχές Η Ουκρανία κατηγορεί τα ρωσικά στρατεύματα για ωμότητες, όμως αυτά αρνούνται οποιαδήποτε ευθύνη.
Μακάβριες σκηνές έρχονται στο φως της δημοσιότητας, προκαλώντας την οργή της διεθνούς κοινότητας και τις πρώτες έρευνες για ενδεχόμενα εγκλήματα πολέμου.
Έναν χρόνο αργότερα, στις 17 Μαρτίου 2023, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εκδίδει ένταλμα σύλληψης εναντίον του Πούτιν για «εγκλήματα πολέμου», αλλά και για την «παράνομη μεταφορά» στη Ρωσία χιλιάδων Ουκρανόπουλων από τις κατεχόμενες περιοχές.
Καλοκαίρι 2022- χειμώνας 2023: ουκρανική αντεπίθεση
Οι ουκρανικές δυνάμεις ξεκινούν από το καλοκαίρι του 2023 σειρά αντεπιθέσεων. Χάρη στην παροχή δυτικών όπλων καταφέρνουν να ανακτήσουν τον έλεγχο μεγάλων περιοχών στην επαρχία του Χαρκόβου και στη Χερσώνα. Μια μεγάλη και αιματηρή μάχη μαίνεται στο Μπάχμουτ που μετατρέπεται σε ερείπια.
Η Ρωσία αντιμετωπίζει τον Ιούνιο του 2023 μία ακόμη απειλή: την εξέγερση της παραστρατιωτικής ομάδας μισθοφόρων Βάγκνερ που αρχίζει να κατευθύνεται προς τη Μόσχα, προτού ξαφνικά σταματήσει. Ο επικεφαλής της Γεβγκένι Πριγκόζιν σκοτώνεται μυστηριωδώς σε συντριβή αεροσκάφους τον Αύγουστο.
Το καλοκαίρι του 2023 ο ουκρανικός στρατός ξεκινά νέα αντεπίθεση στη νότια και την ανατολική Ουκρανία, αλλά δεν καταφέρνει να σπάσει τη ρωσική γραμμή.
2024: Κουρσκ
Από τον Φεβρουάριο του 2024 ο ρωσικός στρατός ανακτά την πρωτοβουλία στο μέτωπο. Παρά τις απώλειες, προελαύνει αργά αλλά σταθερά, θέτοντας υπό τον έλεγχό του πολλές περιοχές στην ανατολική Ουκρανία μπροστά σε έναν αντίπαλο που αντιμετωπίζει ελλείψεις σε πυρομαχικά και άνδρες.
Τον Αύγουστο του 2024 ουκρανικά στρατεύματα περνούν τα σύνορα με τη Ρωσία καταλαμβάνοντας εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα στην περιφέρεια Κουρσκ. Τον Μάρτιο του 2025 εκδιώκονται από την περιοχή έπειτα από μια μάχη στην οποία πήραν μέρος και Βορειοκορεάτες στρατιώτες στο πλευρό του ρωσικού στρατού.
Τα ρωσικά πλήγματα με drones και πυραύλους εναντίον της Ουκρανίας γίνονται μαζικά και τα αμερικανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot και τα μαχητικά αεροσκάφη F-16 που παραδίδονται στο Κίεβο δεν αρκούν για να τα αντιμετωπίσουν.
Στις 21 Νοεμβρίου η Ρωσία εκτοξεύει έναν βαλλιστικό πύραυλο μέσου βεληνεκούς Ορέσνικ - χωρίς πυρηνική κεφαλή-- εναντίον ουκρανικού στρατιωτικού εργοστασίου. Ο πύραυλος αυτός χρησιμοποιείται για δεύτερη φορά στις 8 Ιανουαρίου 2026 εναντίον άλλου εργοστασίου στη δυτική Ουκρανία, κοντά στη Λβιβ, στα σύνορα της χώρας με την Πολωνία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ.
2025: η διπλωματία Τραμπ
Κατά την επιστροφή του στην προεδρία των ΗΠΑ και ενώ το μέτωπο στην Ουκρανία βρισκόταν σε αδιέξοδο, ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει άναυδους τους πάντες ανακοινώνοντας άμεσες διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν. Στη συνέχεια επιτίθεται μπροστά στις κάμερες στον Ζελένσκι κατά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο στις 28 Φεβρουαρίου 2025, απειλώντας να διακόψει τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Έκτοτε ο Αμερικανός πρόεδρος αλλάζει συνεχώς στάση. Τον Νοέμβριο παρουσιάζει ένα σχέδιο διευθέτησης της σύγκρουσης, το οποίο περιλαμβάνει απαιτήσεις της Μόσχας, όπως η παράδοση ουκρανικών εδαφών με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο.
Η Ρωσία διεξάγει σειρά πληγμάτων που προκαλούν σοβαρές ζημιές στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας, αφήνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στο σκοτάδι και το κρύο εν μέσω ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα. Η Ουκρανία εξαπολύει πλήγματα εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.
Την ίδια ώρα συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες: Ρώσοι, Ουκρανοί και Αμερικανοί διαπραγματευτές συναντώνται στο Αμπού Ντάμπι και στη συνέχεια στη Γενεύη τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, με τη Μόσχα να συνεχίζει να απαιτεί την πλήρη απόσυρση των ουκρανικών στρατευμάτων από το Ντονμπάς, βασικό σημείο στο οποίο προσκρούουν οι συνομιλίες.
Βολ. Ζελένσκι με αφορμή την 4η επέτειο από την έναρξη του πολέμου: Ο Πούτιν "δεν έχει πετύχει τους στόχους του"
Η Ουκρανία δεν θα προδώσει τις θυσίες που έκανε ο λαός της στα τέσσερα χρόνια του πολέμου απλώς και μόνο για να πετύχει την ειρήνη με τη Ρωσία, υποσχέθηκε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε βίντεο που δημοσίευσε σήμερα, ανήμερα της τέταρτης επετείου από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ «Πούτιν δεν έχει πετύχει τους στόχους του. Δεν έσπασε το ηθικό του ουκρανικού λαού. Δεν έχει κερδίσει αυτόν τον πόλεμο», τόνισε ο Ζελένσκι σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του λίγο προτού υποδεχθεί Ευρωπαίους ηγέτες στο Κίεβο, ανάμεσά τους η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
«Έχουμε διατηρήσει την Ουκρανία και θα κάνουμε τα πάντα για να επιτύχουμε ειρήνη και προκειμένου να αποδοθεί δικαιοσύνη. Θέλουμε ειρήνη - μια ισχυρή, αξιοπρεπή ειρήνη με διάρκεια», πρόσθεσε.
Εξάλλου ο Ζελένσκι απηύθυνε πρόσκληση στον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ να επισκεφθεί τη χώρα του: «Μόνο αν επισκεφθείτε την Ουκρανία και δείτε με τα μάτια σας τις ζωές μας και τις μάχες μας (...) θα μπορέσετε να κατανοήσετε τι αφορά πραγματικά αυτός ο πόλεμος».
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, φαίνεται ότι έχουν προσκρούσει στο εδαφικό ζήτημα.
Ο Ζελένσκι, απευθυνόμενος στους διαπραγματευτές τους κάλεσε να μην «ακυρώσετε όλα αυτά τα χρόνια, να μην υποτιμάτε όλο τον αγώνα, το θάρρος, την αξιοπρέπεια, όλα όσα έχει περάσει η Ουκρανία. Δεν μπορούμε, δεν πρέπει, να τα χαρίσουμε, να τα ξεχάσουμε, να τα προδώσουμε».
Από την πλευρά του ο Αντόνιο Κόστα απέτινε φόρο τιμής «στο θάρρος και την αποφασιστικότητα του ουκρανικού λαού», ο οποίος αντιστέκεται στην εισβολή της Ρωσίας εδώ και «τέσσερα φρικτά χρόνια» και κατάφερε να απωθήσει τις ρωσικές δυνάμεις στο ανατολικό τμήμα της χώρας, ενώ συνεχίζει να υπερασπίζεται το μέτωπο «με μεγάλο θάρρος».
Εξάλλου ο Κόστα εξήρε τις προόδους που έχει σημειώσει η Ουκρανία και προς την ένταξή της στην ΕΕ: «Είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό πώς μια εμπόλεμη χώρα καταφέρνει να πετυχαίνει τις μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες για να προχωρήσει στην ενταξιακή διαδικασία».
«Η πρώτη φορά που είχα έρθει στην Ουκρανία ήταν τον Απρίλιο του 2022 και ήταν απολύτως σαφές στην Μπούτσα και σε άλλες περιοχές ότι ο πόλεμος βρισκόταν στην πόρτα του Κιέβου», είχε σχολιάσει νωρίτερα ο Κόστα.
«Σήμερα ο πόλεμος βρίσκεται στην άλλη πλευρά της Ουκρανίας. Αυτό αποτελεί απόδειξη ότι η Ρωσία δεν πέτυχε τον πρώτο της στόχο, που ήταν να θέσει υπό τον πλήρη έλεγχό της την Ουκρανία, να ανατρέψει την ουκρανική κυβέρνηση να καταλάβει το σύνολο του εδάφους», είχε σημειώσει απευθυνόμενος σε μερικούς δημοσιογράφους που τον συνόδευαν στο τρένο το οποίο τον μετέφερε στο Κίεβο.
Τέσσερα χρόνια πολέμου: Η ΕΕ επιμένει στη στήριξη της Ουκρανίας και στην πίεση προς τη Ρωσία
έσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας και «παράνομης» ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναβεβαιώνει τη σταθερή και μακροπρόθεσμη στήριξή της προς το Κίεβο, υπογραμμίζοντας ότι «ο επιτιθέμενος δεν μπορεί να ανταμειφθεί» και ότι «τα σύνορα δεν αλλάζουν με τη βία».
Σε κοινή δήλωσή τους, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα αποτίουν φόρο τιμής «στον γενναίο ουκρανικό λαό, που συνεχίζει να αντιστέκεται και να υπερασπίζεται τη χώρα του».
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τονίζουν ότι η Ρωσία «δεν έχει επιτύχει τους στρατιωτικούς της στόχους», επισημαίνοντας πως, αδυνατώντας να προελάσει στο πεδίο της μάχης, «στοχοποιεί σκόπιμα αμάχους και κρίσιμες υποδομές», μεταξύ αυτών ενεργειακές εγκαταστάσεις, νοσοκομεία και σχολεία, εν μέσω σκληρού χειμώνα. Παρά τις απώλειες, όπως σημειώνουν, «οι Ουκρανοί παραμένουν ακλόνητοι στην αντοχή, την αποφασιστικότητα και την ανθεκτικότητά τους».
Η ΕΕ δηλώνει ότι στόχος της παραμένει «μια συνολική, δίκαιη και διαρκής ειρήνη», βασισμένη στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου, με σεβασμό στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη διατήρησης της διατλαντικής και διεθνούς αλληλεγγύης σε ένα «ιδιαίτερα απαιτητικό γεωπολιτικό περιβάλλον».
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ δηλώνει ότι θα συνεχίσει να παρέχει «ολοκληρωμένη πολιτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη» προς την Ουκρανία, παραμένοντας ο μεγαλύτερος διεθνής της δωρητής. Από το 2022 έως σήμερα, η συνολική ευρωπαϊκή βοήθεια αγγίζει σχεδόν τα 200 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν συμφωνήσει στη χορήγηση επιπλέον 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027, προκειμένου η Ουκρανία να καλύψει τις επείγουσες δημοσιονομικές και αμυντικές της ανάγκες. Από το πακέτο αυτό, 60 δισ. ευρώ θα διατεθούν για στρατιωτικούς σκοπούς, με την πρώτη εκταμίευση να αναμένεται «το συντομότερο δυνατό».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη στήριξη του ενεργειακού τομέα, καθώς η ΕΕ και τα κράτη μέλη παρείχαν τον φετινό χειμώνα «άνευ προηγουμένου ενεργειακή βοήθεια», μαζί με συστήματα αεράμυνας, αντι-drone και ανθρωπιστική συνδρομή. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η επεξεργασία νέου σχεδίου ενεργειακής ασφάλειας για την Ουκρανία, με έμφαση στην αποκατάσταση και ενίσχυση των δικτύων, την ταχεία επανεκκίνηση μονάδων και την ανάπτυξη αποκεντρωμένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι, διαμηνύουν ότι «ο πόλεμος φθοράς του Βλαντίμιρ Πούτιν αποδυναμώνει σταδιακά τη Ρωσία» και δηλώνουν αποφασισμένοι να εντείνουν περαιτέρω την πίεση, τόσο στον ενεργειακό όσο και στον χρηματοπιστωτικό τομέα, καθώς και με πρόσθετα μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ δηλώνει ότι προετοιμάζεται και για «την επόμενη ημέρα», δεσμευόμενη να συμβάλει σε «ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας», ώστε η Ρωσία «να μην μπορέσει ποτέ ξανά να επιτεθεί στην Ουκρανία».
Επιπλέον, επιβεβαιώνεται η πρόθεση της ΕΕ να διασφαλίσει ότι η Ρωσία «θα λογοδοτήσει για τα εγκλήματα και τις καταστροφές που προκάλεσε», με την ταχεία ενεργοποίηση Ειδικού Δικαστηρίου για το Έγκλημα της Επίθεσης και Διεθνούς Επιτροπής Αποζημιώσεων, στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Τέλος, τονίζεται ότι «το μέλλον μιας ασφαλούς και ευημερούσας Ουκρανίας βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση», με την ΕΕ να δηλώνει πλήρη στήριξη στην ενταξιακή πορεία και τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της χώρας.
Ακολουθήστε το thebest.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο thebest.gr