Χριστίνα Αλεξοπούλου: Ομιλία στη Βουλή για την πρόληψη και αντιμετώπιση των έντονων φαινομένων και των φυσικών καταστροφών

Για την ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης των έντονων καιρικών φαινομένων και των φυσικών καταστροφών, μίλησε στη Βουλή, η τ. Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Βουλευτής ΝΔ Αχαΐας, Χριστίνα Αλεξοπούλου, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Όπως τόνισε στην τοποθέτησή της, η χώρα περνά από ένα μοντέλο αποσπασματικής διαχείρισης κρίσεων σε ένα συνεκτικό σύστημα πρόληψης, επιχειρησιακής ετοιμότητας και άμεσης απόκρισης, με σαφείς ρόλους, ενιαίο συντονισμό και θεσμική συνέχεια.

Η κ. Αλεξοπούλου έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο έμψυχο δυναμικό της Πολιτικής Προστασίας, δίνοντας έμφαση στις γυναίκες και στους άνδρες του Πυροσβεστικού Σώματος, μόνιμους, πενταετούς υποχρέωσης, εποχικούς και εθελοντές, που -όπως σημείωσε- αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας της κοινωνίας απέναντι στις φυσικές καταστροφές.

Όπως υπογράμμισε, τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί ουσιαστική ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος, με τη συνολική του δύναμη να προσεγγίζει πλέον τα 19.000 στελέχη, αυξημένη σημαντικά σε σχέση με το 2019, ενώ παράλληλα ενισχύονται οι εποχικές δυνάμεις κατά την αντιπυρική περίοδο. Την ίδια στιγμή, προχωρά η αναβάθμιση της εκπαίδευσης μέσω της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, καθώς και ο εκσυγχρονισμός εξοπλισμού και μέσων.

Παράλληλα, όπως ανέφερε, τα αποτελέσματα της ενίσχυσης και του καλύτερου επιχειρησιακού σχεδιασμού είναι πλέον μετρήσιμα, καθώς καταγράφεται μείωση των καμένων εκτάσεων σε σχέση με τον μέσο όρο προηγούμενων ετών, με τη μεγάλη πλειονότητα των ενάρξεων των πυρκαγιών να αντιμετωπίζεται έγκαιρα στο αρχικό τους στάδιο.

«Στόχος μας είναι ένα σύγχρονο κράτος, που έχει σχέδιο, συντονίζει με συνέπεια και παρεμβαίνει άμεσα όπου υπάρχει ανάγκη, προστατεύοντας ανθρώπινες ζωές, υποδομές και περιβάλλον», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Η κα. Αλεξοπούλου ανέδειξε ότι η Πολιτική Προστασία αποτελεί πυρήνα της κρατικής ευθύνης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση μεταβάλλει ριζικά τα δεδομένα, με συχνότερα και εντονότερα ακραία φαινόμενα.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στις βασικές τομές που εισάγει το νομοσχέδιο, όπως η θεσμοθέτηση ενιαίου συστήματος διοίκησης σε κάθε μεγάλη κρίση, η καθιέρωση σαφών κανόνων επιχειρησιακής εμπλοκής, καθώς και η υποχρεωτική αποτίμηση μετά από κάθε φυσική καταστροφή, ώστε -όπως σημείωσε- «η χώρα να αποκτά θεσμική μνήμη και να βελτιώνεται διαρκώς».

«Η Ελλάδα αλλάζει και σε αυτό το πεδίο. Δεν είναι πια η χώρα που περιορίζεται στην επόμενη μέρα της καταστροφής. Είναι μια χώρα που επενδύει στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής, που οργανώνει την πρόληψη, που βάζει κανόνες, που απαιτεί λογοδοσία.

Απέναντι στις φωτιές, στις πλημμύρες και στις κρίσεις, δεν χωρούν ρόλοι θεατή, αλλά συγκεκριμένων αλλαγών και συνέπειας», είπε καταλήγοντας.

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία της Βουλευτή Αχαΐας της ΝΔ και τ. Υφυπουργού Υποδομών & Μεταφορών Χριστίνας Αλεξοπούλου:

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η μετάβαση που επιχειρούμε είναι σαφής: από ένα μοντέλο αποσπασματικής διαχείρισης κρίσεων, σε ένα συνεκτικό σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας και άμεσης απόκρισης. Από την αντίδραση της τελευταίας στιγμής, στη θεσμοθετημένη προετοιμασία. Από την εμπειρική συνεννόηση, σε καθαρούς ρόλους, ενιαία διοίκηση και υποχρεωτική αξιολόγηση μετά από κάθε μεγάλο συμβάν. Αυτή είναι η ουσία του νομοσχεδίου που συζητούμε σήμερα.

Διότι, για εμάς, η Πολιτική Προστασία δεν είναι ούτε επικοινωνιακό αφήγημα, ούτε διαχειριστική υποσημείωση. Είναι ο καθρέφτης της κρατικής ευθύνης. Εκεί κρίνεται αν το κράτος μπορεί να προστατεύσει τη ζωή, την περιουσία και το φυσικό περιβάλλον, όταν οι συνθήκες είναι πια ακραίες.

Η κλιματική κρίση έχει ήδη μεταβάλει τα δεδομένα. Οι αιτίες των πυρκαγιών είναι πιο σύνθετες, τα έντονα φαινόμενα συχνότερα και οι απαιτήσεις μεγαλύτερες. Δεν μπορούμε να απαντούμε με λογικές του χθες. Δημιουργούμε κράτος που σχεδιάζει πριν από την κρίση, που λειτουργεί με δομή όταν αυτή ξεσπά και που έχει θεσμική συνέπεια για την επόμενη μέρα.

Πριν από κάθε άρθρο, όμως, υπάρχει το έμψυχο δυναμικό. Οι γυναίκες και οι άνδρες του Πυροσβεστικού Σώματος. Οι μόνιμοι, οι πενταετούς υποχρέωσης, οι εποχικοί, οι εθελοντές πυροσβέστες και οι δομές Πολιτικής Προστασίας. Είναι αυτοί που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, που επιχειρούν σε συνθήκες πίεσης, που κρατούν όρθιες τις κοινωνίες.

Και σε αυτούς οφείλουμε πράξεις.

Τα τελευταία χρόνια το Πυροσβεστικό Σώμα ενισχύθηκε ουσιαστικά. Από περίπου 13.900 στελέχη το 2019, σήμερα προσεγγίζει τις 19.000. Παράλληλα, προχωρά η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, ενισχύεται η εκπαίδευση, εκσυγχρονίζονται τα μέσα και οι υποδομές. Το 112 έχει ενσωματωθεί πλήρως στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και η  έγκαιρη ειδοποίηση δεν περιορίζει, αλλά προστατεύει και σώζει ζωές.

Τα αποτελέσματα είναι μετρήσιμα. Το 2025, σε μια ιδιαίτερα απαιτητική χρονιά για τη Μεσόγειο, καταγράφηκε μείωση καμένων εκτάσεων κατά 5% σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας και μείωση δασικών πυρκαγιών κατά 14%. Περίπου 5.250 ενάρξεις πυρκαγιών αντιμετωπίστηκαν στην αντιπυρική περίοδο, με τη μεγάλη πλειονότητα να περιορίζεται έγκαιρα.

Και ας το πούμε καθαρά: Η επιτυχία στην Πολιτική Προστασία δεν μετριέται μόνο σε όσα κάηκαν, αλλά κυρίως σε όσα σώθηκαν.

Τι αλλάζει, όμως, συγκεκριμένα με την «Ενεργή Μάχη»;

Αλλάζει η ίδια η φιλοσοφία λειτουργίας του μηχανισμού.

Για πρώτη φορά θεσπίζεται ενιαίο σύστημα διοίκησης σε κάθε μεγάλη κρίση. Όχι παράλληλες γραμμές ευθύνης, όχι ασαφείς ρόλοι, όχι επιχειρησιακές σκιές. Σε κάθε σοβαρό συμβάν θα υπάρχει σαφής επικεφαλής, κοινή επιχειρησιακή εικόνα, καθαρή κατανομή αρμοδιοτήτων. Στην κρίση, η σύγχυση κοστίζει -και η χώρα δεν έχει πια περιθώριο για σύγχυση στις νέες συνθήκες.

Καθιερώνονται δεσμευτικοί κανόνες εμπλοκής. Οι άνθρωποι που επιχειρούν στο πεδίο δεν θα βασίζονται σε άτυπες πρακτικές, αλλά σε θεσμικό πλαίσιο που τους καθοδηγεί και τους προστατεύει. Η εμπειρία τους δεν περιορίζεται, αλλά θωρακίζεται. Γιατί όταν ζητάμε ευθύνη, οφείλουμε να παρέχουμε και ασφάλεια δικαίου.

Θεσμοθετείται υποχρεωτική αποτίμηση μετά από κάθε μεγάλη φυσική καταστροφή. Η χώρα αποκτά θεσμική μνήμη. Δεν θα συζητούμε κάθε φορά από την αρχή τι πήγε λάθος. Θα καταγράφουμε, θα αξιολογούμε, θα διορθώνουμε. Έτσι χτίζεται σοβαρό κράτος.

Καθιερώνεται μακροπρόθεσμος εθνικός σχεδιασμός για τις δασικές πυρκαγιές και συνδέεται με συγκεκριμένα τοπικά σχέδια πρόληψης. Κάθε περιοχή θα γνωρίζει τις ζώνες υψηλού κινδύνου, τις οδούς διαφυγής, τις κρίσιμες υποδομές. Η πρόληψη παύει να είναι γενικόλογη διακήρυξη και γίνεται υποχρέωση με σαφή στόχο.

Ενισχύεται η διερεύνηση των αιτίων πυρκαγιών και καταστροφών, γιατί χωρίς γνώση δεν υπάρχει πρόληψη. Και οργανώνεται καλύτερα ο εθελοντισμός, με πιστοποίηση, εξοπλισμό και ενταγμένη λειτουργία στον κεντρικό σχεδιασμό. Όχι εθελοντισμός της καλής πρόθεσης, αλλά εθελοντισμός της ευθύνης.

Αυτές είναι ουσιαστικές τομές. Δεν είναι επικοινωνιακές προσθήκες. Είναι αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί το κράτος.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η Ελλάδα αλλάζει και σε αυτό το πεδίο. Δεν είναι πια η χώρα που περιορίζεται στην επόμενη μέρα της καταστροφής. Είναι μια χώρα που επενδύει στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής, που οργανώνει την πρόληψη, που βάζει κανόνες, που απαιτεί λογοδοσία.

Και ας είμαστε ειλικρινείς: για χρόνια όλοι διαπιστώναμε τις αδυναμίες. Σήμερα κάνουμε το βήμα να τις διορθώσουμε θεσμικά. Η συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων είναι το πραγματικό κριτήριο αξιοπιστίας.

Δεν ισχυριζόμαστε ότι λύνονται όλα. Ισχυριζόμαστε ότι η χώρα δεν μένει στάσιμη. Ότι μαθαίνει. Ότι οργανώνεται. Ότι γίνεται πιο ανθεκτική.

Και σε αυτή την ευθύνη, η Ελλάδα οφείλει -και μπορεί- να στέκεται κάθε χρόνο πιο δυνατή, πιο οργανωμένη, πιο έτοιμη.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το σημερινό διακύβευμα είναι αν η χώρα θα είναι θεατής των κρίσεων ή αν θα γίνει πραγματικά ανθεκτική απέναντί τους.

Εμείς επιλέγουμε την ευθύνη. Επιλέγουμε να βάλουμε κανόνες εκεί που υπήρχε ασάφεια. Να θεσμοθετήσουμε συντονισμό εκεί που υπήρχε κατακερματισμός. Να επενδύσουμε στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής αντί να τους θυμόμαστε μόνο μετά την καταστροφή.

Ακούσαμε την Αντιπολίτευση να απαριθμεί αδυναμίες του παρελθόντος -πολλές από τις οποίες όλοι αναγνωρίζαμε. Όμως η πολιτική δεν είναι απλή καταγραφή προβλημάτων. Είναι η τόλμη να τα διορθώνεις. Και όταν φέρνεις τη θεσμική λύση, δεν μπορείς να περιορίζεσαι στο ρόλο του παρατηρητή.

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια της ακινησίας. Δεν έχει την πολυτέλεια της διαρκούς αμφιβολίας. Έχει την υποχρέωση να οργανώνεται, να μαθαίνει και να προχωρά.

Και αυτό κάνουμε.

Η Ελλάδα αλλάζει και στον τρόπο που προστατεύει τους πολίτες της.
Αλλάζει γιατί επενδύει στους ανθρώπους της.
Αλλάζει γιατί μετατρέπει την εμπειρία σε θεσμό.
Αλλάζει γιατί επιλέγει την πρόληψη αντί της απολογίας και της στείρας αντιπαράθεσης.

Σε αυτό το βήμα ευθύνης καλούμαστε όλοι να τοποθετηθούμε. Με καθαρή στάση.

Απέναντι στις φωτιές, στις πλημμύρες και στις κρίσεις, δεν χωρούν ρόλοι θεατή, αλλά συγκεκριμένων αλλαγών και συνέπειας.