"Η μάσκα είναι τρόπος. Ένας τρόπος πολιτισμού. Εγώ- σαν επαγγελματίας παρατηρητής από μικρή- έβλεπα στα πρόσωπα να γράφεται μια ιστορία, γιατί τα πρόσωπα είναι χάρτες"
Στο Πατρινό Καρναβάλι η μάσκα δεν είναι ποτέ απλώς ένα αντικείμενο. Είναι ρόλος, παιχνίδι, πρόσωπο και αντί-πρόσωπο.
Για τη Βασιλική Κασπίρη, όμως, είναι κάτι βαθύτερο. Είναι ένα εργαλείο πολιτισμού, ένας «φορεμένος τρόπος» ύπαρξης, μια στιγμή συνάντησης ανάμεσα σε πρόσωπα που αλλάζουν διαρκώς.
Με αφορμή την έκθεση «My mum is a maker!» στο Mosaic Hub, η εικαστικός μιλά για τη δημιουργία ως πράξη σχεδόν τυραννική, για τα πρόσωπα ως χάρτες ζωής, για την παρηγορητική ανωνυμία της μάσκας και για τη χαρά του να παίζεις καλύτερα όσο μεγαλώνεις.
Περισσότερες από 80 χειροποίητες μάσκες και εκατοντάδες μικρά «φορέσιμα» έργα συνθέτουν έναν κόσμο όπου το καρναβάλι γίνεται αφορμή για στοχασμό, αφή και μεταμόρφωση.
Πότε ένιωσες για πρώτη φορά ότι είσαι “maker” και όχι απλώς εικαστικός;
Maker είμαι γιατί συνέχεια φτιάχνω. Ο όρος «εικαστικός» είναι πολύ ευρύς για να πω ότι τον κατανοώ και τον υιοθετώ απόλυτα.
«My mum is a maker!». Πώς προέκυψε αυτός ο τίτλος;
Ο γιος μου, μικρός, το είπε στη δασκάλα των αγγλικών, όταν τον ρώτησε τι δουλειά κάνει η μαμά του.
Και όταν του είπε να το πει στα ελληνικά, της είπε: «η μαμά μου είναι φτιάχτρα».
Ε, έτσι ξέρω τι είμαι!
Νιώθεις ότι η μάσκα λειτουργεί σαν προέκταση του εαυτού σου ή σαν καταφύγιο;
Η μάσκα είναι τρόπος. Ένας τρόπος πολιτισμού.
Εγώ —σαν επαγγελματίας παρατηρητής από μικρή— έβλεπα στα πρόσωπα να γράφεται μια ιστορία, γιατί τα πρόσωπα είναι χάρτες.
Πολλές φορές αναγνωρίζω πλευρές του εαυτού μου, αλλά δεν είναι καταφύγιο· είναι εργαλείο.
Τι σημαίνει για σένα η μάσκα πέρα από το καρναβάλι;
Σημαίνει «φορεμένος» τρόπος. Τρόπος που —πολύ συχνά— δεν μπορείς να απαλλαγείς απ’ αυτόν.
Στην περίπτωση της μάσκας που επιλέγεις συνειδητά να φορέσεις, όμως, τα πράγματα είναι αλλιώς: είναι ένα παιχνίδι. Πολύπλοκο, αλλά παιχνίδι. Όπως όλα τα ανθρώπινα παιχνίδια άλλωστε.
Πόσο απελευθερωτική είναι η ανωνυμία που προσφέρει μια μάσκα;
Είναι μια παρηγορητική ανωνυμία. Σε βγάζει από την ταυτότητά σου, σε κάνει κάτι από κάποιους άλλους.
Γίνεσαι ανάλαφρος, ξεκουράζεσαι από το βάρος της ταυτότητας.
Είσαι για λίγο ένας γάτος, όπως όλες οι γάτες.
Υπάρχει μάσκα στην έκθεση που σε αντιπροσωπεύει περισσότερο;
Ναι. Επειδή ως ανθρώπινο ον καταρρέω από τη δημιουργικότητα, τα πιο πρόσφατα έργα μου είναι πάντα πιο κοντά σ’ αυτό που θέλω να πω.
Στην προκειμένη περίπτωση, η μετατροπή χάρτινων συσκευασιών, με επεμβάσεις χαρτοπολτού και χρώματος, είναι πιο κοντά μου.
Και ειδικά αυτές οι μάσκες που, με ελάχιστη παρέμβαση, εμφάνιζαν έναν πλήρη χαρακτήρα.
Γιατί επιλέγεις φυσικά και επαναχρησιμοποιημένα υλικά;
Μα γιατί κι εγώ είμαι το ίδιο! Φυσικό και επαναχρησιμοποιούμενο υλικό! (γέλια)
Με πλήρη επίγνωση το λέω.
Πώς μετατρέπεται ένα απλό κουτί προϊόντος σε πρόσωπο με χαρακτήρα;
Τα διακριτά όρια —το ξέρουμε πια και με επιστημονικούς όρους— δεν είναι τόσο διακριτά.
Η τέχνη, βέβαια, δεν χρειαζόταν την κβαντική φυσική για να το μάθει αυτό. Το ήξερε από μόνη της.
Ο χαρτοπολτός αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά. Είναι αυτό μια συνειδητή «ακύρωση» της τελειότητας;
Τι είναι τέλειο άραγε;
Τα πρόσωπα, όπως όλα στη φύση, μεταβάλλονται συνεχώς. Αυτή η ρευστότητα είναι η ζωή — Ηράκλειτος και τα λοιπά.
Η μάσκα είναι μια μικρή στιγμή ακινησίας μέσα σε αυτή την αδιάκοπη ροή. Η στιγμή που το πρόσωπό μας συναντιέται μ’ ένα άλλο πρόσωπο και όλα αλλάζουν. Για μια στιγμή.
Πόσο αυθόρμητη και πόσο ελεγχόμενη είναι η διαδικασία δημιουργίας;
Η διαδικασία της δημιουργίας, πάνω απ’ όλα, είναι τυραννική.
Είναι κάτι που τον τελευταίο καιρό έχω βάλει στο στόχαστρο και ανακρίνω σκληρά.
Τείνω να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι η δημιουργικότητα είναι αυτό που μας διαχωρίζει από τα υπόλοιπα πλάσματα της φύσης — και αυτό με απολύτως αρνητικό πρόσημο.
Το χρώμα είναι πιο έντονο από ποτέ στη δουλειά σου. Τι εκφράζει αυτή η αλλαγή;
Νομίζω ότι παίζω καλύτερα σαν παιδί όσο μεγαλώνω. Και χαίρομαι περισσότερο.
Γίνομαι πιο χρωματιστή.
Γιατί είναι σημαντικό για σένα οι επισκέπτες να αγγίζουν και να φορούν τις μάσκες;
Η αφή είναι η κύρια αίσθηση για μένα.
Αυτό που έχω με τόση έννοια χαϊδέψει, παιδέψει, παίξει στα χέρια μου είναι η δουλειά μου.
Και όταν η μάσκα που έφτιαξα δίνει το καρναβαλικό πρόσωπο που ταιριάζει στον επισκέπτη, τότε αυτή η σύναψη είναι μαγική.
Τι θα ήθελες να νιώσει κάποιος όταν δει τον εαυτό του στον καθρέφτη με μια μάσκα;
Να δει με ποιο εργαλείο θα παίξει καλύτερα στο παιχνίδι.
Τα μικρά έργα λειτουργούν σαν αναμνηστικά. Τι θέλεις να παίρνει μαζί του ο επισκέπτης φεύγοντας;
Ένα κομμάτι από μένα.
Κάθε τι που έχει φτιαχτεί από ανθρώπινα χέρια είναι φορτισμένο με την ενέργεια αυτού που το έφτιαξε. Και αυτό διαβάζεται.
Ακολουθήστε το thebest.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο thebest.gr