Του Θέμη Μπάκα*
Το blackout στον ελληνικό εναέριο χώρο δεν ήταν ένα «ατυχές τεχνικό συμβάν». Ήταν μια πολιτική στιγμή αλήθειας. Μια ρωγμή μέσα από την οποία φάνηκε καθαρά τι επιλέγει να χρηματοδοτεί η Πολιτεία - και τι αφήνει επικίνδυνα πίσω.
Την ώρα που οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας μιλούν για «ιδιαίτερα σοβαρό και πρωτοφανές» περιστατικό, για παλαιωμένα συστήματα, ανεπαρκή εφεδρεία και χρόνια έλλειψη ουσιαστικών αναβαθμίσεων, η κυβέρνηση καλείται να εξηγήσει πώς ακριβώς ιεράρχησε τις προτεραιότητές της σε μια περίοδο που η χώρα είχε στη διάθεσή της πρωτοφανείς ευρωπαϊκούς πόρους.
Σε αυτό το σημείο, κάθε επίκληση της δεκαετούς οικονομικής κρίσης ως άλλοθι καθίσταται άκαρπη. Δεν μιλάμε για μια Ελλάδα χωρίς χρηματοδοτικά εργαλεία, αλλά για την Ελλάδα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Για μια χώρα που είχε - και έχει - τη δυνατότητα να επιλέξει πού θα επενδύσει. Και αν κάτι αποκαλύπτει το blackout, είναι ότι το πρόβλημα δεν ήταν η έλλειψη πόρων, αλλά η πολιτική κατεύθυνση αυτών των πόρων.
Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Όχι, όμως, για να θωρακίσει κρίσιμες υποδομές ασφάλειας, όπως ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας. Όχι για να διασφαλίσει ότι δεν θα ζήσουμε ποτέ «Τέμπη στον αέρα». Αντίθετα, τεράστια κονδύλια κατευθύνθηκαν σε ηλεκτρικά ταξί, σε εταιρείες leasing αυτοκινήτων, σε «πράσινους στόλους» - πολιτικά ελκυστικά έργα, επικοινωνιακά εύπεπτα, αλλά κοινωνικά δευτερεύοντα μπροστά στο ζήτημα της ασφάλειας ανθρώπινων ζωών.
Ενδεικτικό είναι ότι μία μόνο εταιρεία leasing έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση περίπου 150 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για τη δημιουργία «πράσινου» στόλου και τη γενικότερη αναχρηματοδότηση των δραστηριοτήτων της.
Αλλά την ίδια ώρα, τα συστήματα επικοινωνίας του FIR Αθηνών κατέρρευσαν σχεδόν καθολικά - και αποκαταστάθηκαν, «ως διά μαγείας», χωρίς μέχρι σήμερα να έχει δοθεί μια πειστική, διαφανής και τεχνικά τεκμηριωμένη εξήγηση στην κοινωνία.
Τα ερωτήματα πολλαπλασιάζονται όταν θυμόμαστε ότι η Επιτροπή Ανταγωνισμού και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζουν, ήδη, το ενδεχόμενο απάτης στη χορήγηση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του «Politico», τον Απρίλιο του 2024, δέκα ελληνικές εταιρείες βρίσκονται υπό έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο έλαβαν ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η Ελλάδα είναι ένας από τους μεγαλύτερους δικαιούχους του Ταμείου, με έργα συνολικού ύψους 35,95 δισ. ευρώ. Ένα μεγάλο μέρος αυτών αφορά τον λεγόμενο «ψηφιακό μετασχηματισμό». Μέχρι σήμερα, περίπου 600 ψηφιακά έργα αξίας άνω των 2,5 δισ. ευρώ έχουν δημοπρατηθεί και συμβασιοποιηθεί. Και όμως, ενώ τα νούμερα εντυπωσιάζουν, ένα από τα πιο κρίσιμα ψηφιακά συστήματα της χώρας - αυτό που κρατά ασφαλείς χιλιάδες ανθρώπινες ζωές στον αέρα - αποδείχθηκε εύθραυστο και ανεπαρκώς προστατευμένο.
Το blackout στα αεροδρόμια δεν αφορά μόνο την τεχνολογία ή τη δημόσια διοίκηση. Αφορά άμεσα την αποκαλούμενη «βαριά βιομηχανία» της χώρας: τον τουρισμό. Μια οικονομία που στηρίζεται στη διεθνή αεροπορική συνδεσιμότητα, στη φήμη της ασφάλειας και της αξιοπιστίας, δεν αντέχει τέτοιες εικόνες αποδιοργάνωσης - ιδίως σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας στον αέρα, όταν η χώρα προβάλλεται ως παγκόσμιος προορισμός.
Αλήθεια, πόση δυσφήμιση αντέχει ακόμη η Ελλάδα;
Πόσο μακριά βρέθηκε αυτή η πραγματικότητα από το αφήγημα του «Ελλάδα 2.0»;
Και πόσο ακόμη θα βαφτίζονται οι πολιτικές marketing «αναπτυξιακό όραμα»;
Το blackout δεν είναι, απλώς, μια αποτυχία τεχνολογίας. Είναι μια αποτυχία πολιτικής επιλογής. Είναι το αποτέλεσμα μιας διακυβέρνησης που επένδυσε στην εικόνα, στην αγορά, στη «βιτρίνα της ανάπτυξης», και όχι στον αθέατο αλλά απολύτως κρίσιμο πυρήνα της δημόσιας ασφάλειας.
Και εδώ τίθεται το πιο σκληρό - αλλά αναγκαίο - ερώτημα:
Μήπως ήρθε η ώρα οι ιθύνοντες, πολιτικά και μη πρόσωπα, που διαχειρίστηκαν θέσεις εξουσίας, να απαντήσουν στην κοινωνία όχι για το τι έκαναν, αλλά για το τι δεν έκαναν;
Γιατί αγνόησαν τις προειδοποιήσεις των εργαζομένων;
Γιατί δεν προχώρησαν έγκαιρα σε ουσιαστικές αναβαθμίσεις;
Η κοινωνία δεν μπορεί να αρκεστεί στο ότι «ευτυχώς δεν έγινε ατύχημα». Αυτό δεν είναι επιτυχία - είναι τύχη. Και η ασφάλεια δεν μπορεί να στηρίζεται στην τύχη.
Και όσο κι αν επιχειρείται να καλυφθεί η πραγματικότητα με αναπτυξιακές «βιτρίνες», η κατάρρευση δεν κρύβεται.
ΣΣ: Ο Θέμης Μπάκας είναι πολιτευτής Αχαΐας.
Ακολουθήστε το thebest.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο thebest.gr