Γιατί οι βροχές δεν «ξεδίψασαν» την Αττική;

Ο φετινός καλός υδρολογικά χειμώνας, με τις πολύ συχνές βροχοπτώσεις σε ολόκληρη τη χώρα, βοήθησε στο να αυξηθεί σε αρκετά ικανοποιητικό βαθμό η στάθμη των επιφανειακών νερών στους ταμιευτήρες αλλά και αυτή των υπόγειων υδάτων, τα οποία είναι επίσης σημαντικά για την υδροδότηση.

Ωστόσο, το πρόβλημα της λειψυδρίας δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Αυτό διότι, είτε επειδή είχαμε πολύ έντονη ξηρασία την περσινή άνοιξη, το καλοκαίρι και τους πρώτους μήνες του φθινοπώρου, είτε γιατί δεν χιόνισε πολύ φέτος, σε περιοχές της χώρας που δεν υπάρχουν έργα υποδομής (π.χ. φράγματα) για τη συγκράτηση του νερού και κυρίως στο λεκανοπέδιο της Αττικής, αν και οι ποσότητες του νερού ενισχύθηκαν, εξακολουθούν να βρίσκονται -έστω και σε μικρό βαθμό- σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα.

Μιλώντας στο ethnos.gr ο καθηγητής Υδρογεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Βουδούρης, φέρνει ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το λεκανοπέδιο της Αττικής. Όπως αναφέρει, στους τέσσερις ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ (Μόρνος, Εύηνος, Υλίκη και λίμνη του Μαραθώνα) σήμερα οι ποσότητες νερού φτάνουν λίγο παραπάνω από τα 500 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Την ίδια εποχή πέρυσι βρισκόταν κοντά στις 600.000 κυβικά μέτρα νερού, ενώ το 2021, μία χρονιά που είχαμε αρκετές βροχοπτώσεις, τα αποθέματα νερού έφταναν στα 1,2 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Βέβαια, ο τελικός απολογισμός και το ισοζύγιο μεταξύ του φετινού και του περσινού χειμώνα θα γίνει μετά το Πάσχα ή το αργότερο στις αρχές Μαΐου, όταν λιώσουν στα βουνά και τα τελευταία χιόνια. Με βάση την εικόνα που έχουμε μέχρι σήμερα, συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες το ενδεχόμενο, τα αποθέματα νερού τότε να είναι έστω και κατά λίγο περισσότερα σε σχέση με τα περσινά.

«Είναι γεγονός ότι σε σχέση με τα τρία προηγούμενα χρόνια ο φετινός χειμώνας ήταν πολύ καλός υδρολογικά και σημειώθηκε σημαντική αύξηση των υδάτινων αποθεμάτων τόσο στους ταμιευτήρες όσο και στα υπόγεια νερά. Αυτό το έδειξαν οι μετρήσεις τόσο στη Βόρεια Ελλάδα όσο και στους τέσσερις ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ, ενώ το τελικό ισοζύγιο θα το έχουμε, όταν λιώσουν και τα τελευταία χιόνια. Παρ' όλα αυτά, όμως το νερό στους ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ, εξακολουθεί να είναι λιγοστό μετά την έντονη ανομβρία και την ξηρασία των τελευταίων τριών χρόνων και είναι σήμερα λιγότερο ακόμα και σε σχέση με πέρυσι, αφού δεν έχει ακόμα αναπληρωθεί το έλλειμμα από την ενδιάμεση έντονη ανομβρία», λέει στο ethnos.gr ο κ. Βουδούρης.

Αισιοδοξία αλλά όχι εφησυχασμός
 

Κατά τον ίδιο, αν και υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις, ώστε το ισοζύγιο νερού -στην πρωτεύουσα αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα- τουλάχιστον σε σχέση με πέρυσι θα είναι θετικό, δεν πρέπει να υπάρχει κανένας εφησυχασμός. Παράλληλα, θα πρέπει να προχωρήσει με εντονότερους ρυθμούς η διαδικασία για την ολοκλήρωση των έργων υποδομής για την εξοικονόμηση νερού, που βρίσκονται σε εξέλιξη, να ενισχυθούν τα υπάρχοντα αλλά και να γίνουν ακόμα περισσότερα.

«Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει ο φετινός υγρός χειμώνας να μας προκαλέσει εφησυχασμό. Θα πρέπει να ενισχύσουμε τα έργα υποδομής για την εξοικονόμηση νερού και να σκεφτούμε τη δημιουργία ακόμα περισσότερων. Κανένας δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι του χρόνου δεν θα έχουμε πάλι έντονη ξηρασία και σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα αντιμετωπίσουμε προβλήματα. Στα τέλη του φετινού Σεπτεμβρίου και στις αρχές του φετινού Οκτωβρίου οι ποσότητες των νερών έφτασαν σχεδόν στα επίπεδα του 1991, η οποία ήταν η χειρότερη χρονιά που καταγράφηκε ποτέ αναφορικά με το ζήτημα της ανομβρίας. Τότε πραγματικά το φάντασμα της λειψυδρίας πλανάτο πάνω από το λεκανοπέδιο της Αττικής. Από το 2021 και μετά αρχίσαμε να καταναλώνουμε από τα... έτοιμα και έτσι λιγόστεψαν σημαντικά τα αποθέματα νερού», σημειώνει ο κ. Βουδούρης.

Κατά τον ίδιο, σημαντικό ρόλο στην αύξηση των αποθεμάτων νερού διαδραματίζουν οι χιονοπτώσεις, διότι το χιόνι λιώνει αργά και το νερό που δημιουργείται, μπορεί ευκολότερα να αποθηκευτεί, Στον αντίποδα, όταν οι βροχοπτώσεις είναι έντονες, δεν ευνοούν την αποταμίευση νερού. Κυρίως σε περιοχές που δεν υπάρχουν ταμιευτήρες (φράγματα), σε μία έντονη βροχόπτωση το περισσότερο νερό μέσω των χειμάρρων καταλήγει στη θάλασσα.

Θα έχουμε λιγότερες πυρκαγιές;
 

Ο καθηγητής Υδρογεωλογίας του ΑΠΘ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο οι πολλές βροχοπτώσεις του χειμώνα να έχουν ως ευεργετικό αποτέλεσμα τη μείωση του αριθμού των πυρκαγιών το ερχόμενο καλοκαίρι.

«Πάντοτε μία ανομβρία βοηθάει στο να δημιουργηθεί περισσότερη εύφλεκτη ύλη, οπότε οι πολλές βροχοπτώσεις του χειμώνα μπορεί να παίξουν κάποιο ρόλο, ώστε να έχουμε λιγότερες πυρκαγιές το ερχόμενο καλοκαίρι. Ιδίως σε περίπτωση που συνεχιστούν οι βροχές μέχρι τον Ιούνιο. Σε κάθε περίπτωση, όμως, πρέπει να συνεχίσουμε να λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα προστασίας για την αποφυγή πυρκαγιών», λέει ο κ. Βουδούρης.

Τέλος, αναφορικά με το γεγονός ότι σε κάποιες περιοχές της χώρας -κυρίως σε νησιά- από τις βρύσες των σπιτιών τρέχει σε κάποιο βαθμό λασπωμένο νερό, ο καθηγητής Υδρογεωλογίας του ΑΠΘ αναφέρει ότι, αν αυτό προέρχεται από το δίκτυο, μπορεί να ευθύνεται η παλαιότητά του και κάποιες αστοχίες σε αυτό, με αποτέλεσμα να φέρει ευκολότερα διάφορα φερτά υλικά (π.χ. χώμα). Αν το νερό προέρχεται από γεώτρηση, πιθανότατα αυτό οφείλεται στην κακή κατασκευή της. Σε κάθε περίπτωση αυτό το νερό δεν θα πρέπει να πίνεται.

πηγή ethnos.gr