Η ταινία "Καποδίστριας" φορτίζει συναισθηματικά το θεατή-Εξαιρετικός ο Αντώνης Μυριαγκός

Συμπληρώνει αισίως 5 εβδομάδες θριαμβευτικής προβολής στις Ελληνικές αίθουσες η ταινία «Καποδίστριας» σε σενάριο και σκηνοθεσία του Γιάννη Σμαραγδή και ομολογουμένως μετά την μάλλον αναμενόμενη μεγάλη επιτυχία, συνεχίζει να υφίσταται η απορία γιατί τόσα χρόνια δεν είχε γίνει μία κινηματογραφική παραγωγή για τον θρυλικό διπλωμάτη, υπουργό των εξωτερικών του Τσάρου Αλέξανδρου και κατόπιν πρώτο κυβερνήτη του ελεύθερου ελληνικού κράτους έως τις 27 Σεπτεμβρίου 1831 που δολοφονήθηκε έξω από τον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο, την πρώτη πρωτεύουσα της Ελλάδας.

Ας μην στεκόμαστε σε αυτό και ας μιλήσουμε για την ταινία του Γιάννη Σμαραγδή η προβολή της οποίας συνεχίζεται στα Options cinemas στη Βέσο Μάρε στην Πάτρα. Μέσα σε αυτό το διάστημα από τα περασμένα Χριστούγεννα που η μεγαλεπήβολη ταινία ξεπρόβαλλε στις αίθουσες, έχουν ειπωθεί και γραφτεί πολλά και ο Καποδίστριας, αυτή η τόσο σημαντική μορφή της πολιτικής έγινε θέμα συζήτησης παντού και οι περισσότεροι είχαν και έχουν την περιέργεια και το ενδιαφέρον να τρέξουν να δουν το φιλμ όπου ο 53χρονος ηθοποιός με καταγωγή από τη Χίο, Αντώνης Μυριαγκός, γνώριμος στους θεατρόφιλους από τη συνεργασία του με το θέατρο Άττις του καταξιωμένου & στο εξωτερικό σκηνοθέτη Θόδωρου Τερζόπουλου, αποδεικνύεται μία σοφή επιλογή για το δύσκολο αυτό ρόλο και σίγουρα η εξαιρετική ερμηνεία του που αξίζει βραβείο, θα τον ακολουθεί στην μετέπειτα καριέρα του. Πλάθει έναν Καποδίστρια δυναμικό, ευγενή, αριστοκρατικό και συνάμα εύθραυστο με το «υγρό», διαπεραστικό βλέμμα του να καθηλώνει τον θεατή. Ήταν δύσκολο να χτίσει το ρόλο μιας και τα στοιχεία της προσωπικότητας του Καποδίστρια δεν είναι πολλά ενώ όπως ο ίδιος ο Αντώνης Μυριαγκός είπε σε συνέντευξη του, ουσιαστικά δεν ξέρουμε τίποτα για τα νεανικά, φοιτητικά χρόνια του Καποδίστρια, όπως και ελάχιστα για το ειδύλλιο του με την Ρωξάνδρα Στούρτζα (κυκλοφορεί ένα βιβλίο της Ελένη Κούκκου για τον Καποδίστρια και την Ρωξάνδρα, από τις εκδόσεις Πατάκη πάνω στο οποίο στηρίχθηκε και μέρος του σεναρίου όπου συνεργάστηκε και ο Δημήτρης Νόλλας).

Βασικό λοιπόν πλεονέκτημα της ταινίας του Γιάννη Σμαραγδή, η ιδανική επιλογή ηθοποιού και η ευαίσθητη και συνάμα συγκρατημένη εκεί που έπρεπε, ερμηνεία του Αντώνη Μυριαγκού. Έξυπνα ο Σμαραγδής σχεδόν μέχρι το τέλος υπογραμμίζει το άδοξο ειδύλλιο με το οποίο μέχρι και ο «κακός» της ιστορίας Καγκελάριος Μέτερνιχ της Αυστρίας ασχολήθηκε βάζοντας εμπόδια.

Ωραία η σκηνή που ο Καποδίστριας συναντά τον Ρώσο ποιητή Πούσκιν με παρούσα την Ρωξάνδρα (την υποδύεται πολύ ωραία η Ηλέκτρα Φραγκαδιάκη) βγάζοντας κάτι πράγματι ποιητικό. Ο Σμαραγδής φαίνεται πως αγάπησε και αφοσιώθηκε στο θέμα του, εξάλλου είναι πάνω από οκτώ τα χρόνια από τότε που ξεκίνησε το όλο εγχείρημα που παρ’ολίγο θα έμενε στη μέση για οικονομικούς λόγους.

Στην ταινία του εμμένει θα λέγαμε περισσότερο στα γεγονότα πριν τον ερχομό του Καποδίστρια, του αποκαλούμενου «μπαρμπα-Γιάννη» όπως τον φώναζε ο ελληνικός λαός που τον αγάπησε. Το πρώτο μέρος αναλώνεται σε Ελβετία και στον καθοριστικό ρόλο της ανεξαρτησίας της που έπαιξε ο Καποδίστριας και στην στενή διπλωματική του σχέση με τη Ρωσία που πράγματι χαρακτηρίστηκε από εμπιστοσύνη και ειλικρίνεια και την προσπάθεια του να φέρει στο επίκεντρο της τότε Ιεράς Συμμαχίας και το ελληνικό ζήτημα.

Το δεύτερο μέρος με τον Καποδίστρια να έρχεται το 1827 στην Ελλάδα, είναι αναμφίβολα το πιο συναρπαστικό αλλά θα τολμούσαμε να πούμε και το πιο αδύναμο. Θεατές παρατήρησαν πως δεν ειπώθηκαν αρκετά για το έργο του Καποδίστρια (τονίζεται η ίδρυση σχολείων σε μία χαρακτηριστική σκηνή που οι μικροί μαθητές απαγγέλλουν τον εθνικό ύμνο) και είναι αλήθεια πως η έμφαση προφανώς για δραματουργικούς λόγους δόθηκε στα πάθη και μίση που δημιούργησε η διακυβέρνηση του. Για κάποιους ο Καποδίστριας ήταν συγκεντρωτικός, ενίοτε και αυταρχικός και βέβαια ο ίδιος είχε να κάνει πλέον όχι με τους Οθωμανούς αλλά με τους κοτζαμπάσηδες που δεν ήθελαν να χάσουν τα προνόμια τους και μαζί είχε να αντιμετωπίσει μία διαλυμένη, πάμφτωχη χώρα.

Ίσως επηρεασμένος και από φίλους που είχαν δει πιο πριν την ταινία και συγκινήθηκαν ιδιαίτερα σε μία συγκεκριμένη σκηνή, αυτή που ο Καποδίστριας επισκέπτεται το μαντρί ενός φτωχού κτηνοτρόφου (θαυμάσιος ο Πάνος Σκουρολιάκος) χωρίς αυτός να καταλάβει στην αρχή πως είχε μπροστά του τον «μπαρμπα-Γιάννη» Καποδίστρια ενώ μετά καλεί τη γυναίκα του να τον φιλέψει ότι έχει από το φτωχικό τους, λίγους ξερούς καρπούς και αυτός της φιλά τα χέρια, θα έλεγα πως αυτή η σκηνή πράγματι σε φορτίζει συναισθηματικά, όπως και η σύντομη σκηνή με την Μαντώ Μαυρογένους (την υποδύεται η καλή ηθοποιός Μαίρη Βιδάλη) για την οποία με εντολή του Καποδίστρια της δόθηκε μία τιμητική σύνταξη.

Όλοι οι ηθοποιοί είναι πολύ καλοί, από τον Τάσο Χαλκιά ως Πρωθυπουργός Νικόλαος Σπηλιάδης, τον Νίκο Καρδώνη ως Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, τον Παύλο Κοντογιαννίδη ως Παύλος Κουντουριώτης, τον Μιχάλη Ιατρόπουλο ως Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης αλλά και ο Μάξιμος Μουμούρης ως Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Δημήτρης Γεωργιάδης ως Τσάρος Αλέξανδρος. Ο 66χρονος Ιρλανδός ηθοποιός Φίνμπαρ Λιντς-Finbar Lynch παίζει τον Καγκελάριο Μέτερνιχ ωστόσο η ερμηνεία του είναι τραβηγμένη. Πρόκειται για έναν ηθοποιό που φέτος έπαιξε και στην Αμερικανική δραματική ταινία «Hedda» σε σκηνοθεσία της Nia DaCosta, με την Tessa Thompson.

Η ταινία «Καποδίστριας» παρά τις κάποιες αδυναμίες της (υπάρχει μία σκηνή με έναν θαυμάσιο Τάσο Παλαντζίδη ως φτωχο-μάντη Έλενο τον οποίο επισκέπτεται ο Καποδίστριας που είναι αχρείαστη) καθώς και την επιλογή του Σμαραγδή να τονίσει παραπάνω το Θεϊκό, πέρα από τα γήινα και φθαρτά στοιχείο, με την Παναγία και τον πιστό Νικόδημο, πρώην καλογεροπαίδι που σαν φύλακας Άγγελος ακολουθεί παντού σαν σκιά τον Καποδίστρια, είναι μία κινηματογραφική δημιουργία που αξίζει να δει κάποιος. Είναι εξάλλου τόσο εθνικά φορτισμένο το θέμα της και εν τέλει τόσο αδικία όλο αυτό που έγινε με τον εκλεκτό, συμπονετικό αυτό άνθρωπο που καθόλου ψυχρός και «παρφουμαρισμένος» δεν ήταν όπως τον αποκάλεσε για να τον θίξει ο Μαυρομιχάλης που πραγματικά όλος αυτός ο χαμός που έγινε και η δημοσιότητα εν έτει 2025-2026 γύρω από το πρόσωπο του, δείχνει τη δύναμη του αποτυπώματος του.

Σε μία ειδική έκδοση που τα εκπαιδευτήρια Σωτηρχόπουλου της Πάτρας είχαν κάνει το 2009, στο οπισθόφυλλο υπήρχε ένα απόφθεγμα του Καποδίστρια που έλεγε: αυτό που με κολακεύει περισσότερο είναι να ζήσω στην ανάμνηση των ανθρώπων! Και η ταινία του Σμαραγδή το απέδειξε.

Στην Πάτρα η μπρούτζινη προτομή του πρώτου Κυβερνήτη της ελεύθερης Ελλάδος, στέκει στην πλατεία στο Μαρκάτο. Απλά γράφει το όνομα του και το διάστημα του βίου του, 1776-1831. Στο πλάι ο Δήμος Πατρέων, το τμήμα πρασίνου έχει φυτέψει κυκλάμινα και κάθε Σεπτέμβρη, η ενορία του Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου τιμά τη μνήμη του.

Πλέον, μιλώντας προσωπικά δεν θα περνώ αδιάφορος και βιαστικός από το σημείο, όπως έκανα και σήμερα το πρωί ατενίζοντας το γλυπτό πρόσωπο του σπουδαίου αυτού Έλληνα.

*Η ταινία "Καποδίστριας" κράτησε την πρωτιά στο εγχώριο box office & το περασμένο 4ήμερο, 22 έως 25 Ιανουαρίου 2026, κόβοντας όπως είδαμε στον σχετικό πίνακα στο flix.gr, 31.943 εισιτήρια σε 129 αίθουσες και σε 5 εβδομάδες προβολής έχει φτάσει συνολικά μέχρι και σήμερα τα 700.184 εισιτήρια.