Κίνηση «Πρόταση»: Ερωτήματα προς ΕΟΠΑΕ σχετικά με πιλοτικό πρόγραμμα πρόληψης (CHAMPS)

Η Κίνηση «Πρόταση» εξέφρασε ερωτήματα και προβληματισμούς σχετικά με την πιλοτική εφαρμογή του διεθνούς προγράμματος πρόληψης CHAMPS στην Πάτρα.
 
Η ανακοίνωση της Κίνησης «Πρόταση» αναφέρει τα εξής:

Πριν λίγες ημέρες (20/1) οι φορείς της Πάτρας (μεταξύ των οποίωνκαι η ΠΡΟΤΑΣΗ) λάβαμε πρόσκληση να συμμετάσχουμε την Τρίτη  27/1 σε Συνάντηση Εργασίας με τη συμμετοχή του Δρ. Wadih Maalouf, Παγκόσμιου Συντονιστή του Προγράμματος Πρόληψης του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC), σχετικά με την πιλοτική εφαρμογή του διεθνούς προγράμματος πρόληψης CHAMPS – Children Amplified Prevention Services, στην πόλη της Πάτρας.

Η ΠΡΟΤΑΣΗ, λίγες ημέρες πριν, είχε μία σύντομη πρώτη ενημέρωση για τις προθέσεις του ΕΟΠΑΕ στο Δ.Σ  του  Κέντρου Πρόληψης ΚΑΛΛΙΠΟΛΙΣ,  (καθώς συμμετέχει σε αυτό), χωρίς το ΚΑΛΛΙΠΟΛΙΣ  να έχει λάβει μέχρι εκείνη τη στιγμή κάποια γραπτή ενημέρωση και πρόσκληση συνεργασίας ως ΔΣ της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας καθώς και λεπτομέρειες για το περιεχόμενο  του προγράμματος.

Αναζητήσαμε περισσότερες λεπτομέρειες στην επίσημη ιστοσελίδα του UNODC ώστε να έχουμε μία πρώτη εκτίμηση για το πρόγραμμα .

Με την εμπειρία που έχουμε ως Φορέας Πρόληψης  από το 1988,  μας  δημιουργήθηκαν μερικά  βασικά ερωτήματα σχετικά  με τις  διαδικασίες και το περιεχόμενο  του προγράμματος.

Ερώτηση 1η. Δίδεται η εντύπωση ότι το πρόγραμμα αυτό είναι κάτι το καινοτόμο και αποτελεί μοναδική  ευκαιρία για την Ελλάδα και ειδικά για την Πάτρα, καθώς μόνο εδώ θα εφαρμοστεί πιλοτικά.

Το  Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής  Πολιτικής   του Υπουργείου  Παιδείας  έχει εγκρίνει δεκάδες προγράμματα πρόληψης που εφαρμόζονται με μεγάλη επιτυχία στις τοπικές κοινωνίες της χώρας με πολύ καλά  αποτελέσματα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις σε  Ελλάδα και Ευρώπη (αναφέρθηκαν αναλυτικά  στην  14η Πανελλήνια Συνάντηση Φορέων Πρόληψης τον Ιούνιο του 2025).  Γιατί  επιλέχτηκε  το συγκεκριμένο πρόγραμμα που ως φαίνεται δεν έχει να προσθέσει κάτι περισσότερο στην τεχνογνωσία μας  για την πρόληψη;

Ερώτηση 2η. Στο πρόγραμμα  αυτό φαίνεται να θεωρείται  σημαντική και απαραίτητη η δικτύωση  και η συμμετοχή των  τοπικών κοινωνικών δικτύων.  Γνωρίζουν στον ΕΟΠΑΕ  ότι η πρόληψη στην Πάτρα  ξεκίνησε από  δίκτυα της Τοπικής κοινωνίας (έτσι δημιουργήθηκε η ΠΡΟΤΑΣΗ). Κορυφαίος  σταθμός  αυτών  των  δικτυώσεων υπήρξε η δημιουργία  του Κέντρου Πρόληψης, στο οποίο συμμετέχουν η Περιφέρεια, όλοι οι Δήμοι  της  Αχαΐας, η ΠΕΔ, το Πανεπιστήμιο, ο  Ιατρικός  Σύλλογος  και βέβαια ο βασικός  ιδρυτής όλων αυτών των Δικτύων όπως και του  Πανελληνίου Δικτύου  Φορέων Πρόληψης, η ΠΡΟΤΑΣΗ.  Συνέπεια  αυτού ήταν να  προκύψουν  πολλά άλλα  δίκτυα σχολείων και φορέων όπως το Δίκτυο για την προστασία  των  ανηλίκων από την χρήση αλκοόλ το 2005, το Δίκτυο για ηχορύπανση κ.ά.   Υπάρχει λοιπόν μία  τεράστια  εμπειρία  σε  δικτυώσεις. Αν λοιπόν ο ΕΟΠΑΕ αναγνωρίζει τη αξία αυτών των Δικτύων γιατί τόσα χρόνια δεν τα έχει προσεγγίσει μέσω των τοπικών του υπηρεσιών και δεν τα έχει αξιοποιήσει; Γιατί τόσα χρόνια αγνοεί επιδεικτικά την ύπαρξη της Κίνησης ΠΡΟΤΑΣΗ και την καλεί σήμερα με αφορμή το εν λόγω πρόγραμμα; Προτείνει  ο ΕΟΠΑΕ  να πάψουν να λειτουργούν ή να  υποβαθμιστούν  τα υπάρχοντα δίκτυα και να αναπτύξει νέα δίκτυα κι αν ναι, τι πρόκειται να εξυπηρετήσει κάτι τέτοιο; Ποια διαπιστωμένη και εκφρασμένη ανάγκη των τοπικών φορέων και της τοπικής κοινωνίας έρχεται να εξυπηρετήσει κάτι τέτοιο; 

Ερώτηση 3η. Επί  δεκαετίες  ο φυσικός  επιστημονικός και  επιχειρησιακός χώρος που  συνεργαζόμαστε  για την πρόληψη, για την έρευνα και  την  αξιολόγηση  των προγραμμάτων  είναι  οι θεσμοί  της Ε.Ε.  Συμμετέχουμε στα όργανα, τους γνωρίζουμε, μας  γνωρίζουν, ανταλλάσσουμε  εμπειρίες και πολλά  άλλα. Ποιος  είναι ο λόγος  που μόνο  εμείς και άλλες δύο χώρες από  την Ευρώπη  (Αυστρία και Κύπρος) προσανατολιζόμαστε  να  υιοθετήσουμε ένα πρόγραμμα που όπως το ίδιο  αναφέρει αφορά  χώρες με  χαμηλό  βιοτικό  επίπεδο ή έστω μεσαίου και συμμετέχουν κυρίως χώρες  της  Ν. Αμερικής (Εκουαδόρ, Αργεντινή, Βραζιλία κ.λπ;)

Ερώτηση 4η.  Πιλοτικά  προγράμματα έχουν  γίνει δεκάδες μέχρι σήμερα.  Τι  ιδιαίτερο  συμβαίνει με  αυτό το πρόγραμμα  που  συμμετέχει  σύσσωμος ο ΕΟΠΑΕ  και μερικά  Υπουργεία, κινητοποιείται ο υφυπουργός  Υγείας,  δημιουργούνται μεγαλόσχημες  επιτροπές όπως  Οργανωτική-Συντονιστική Επιτροπή, Τεχνική Ομάδα Υλοποίησης και διάφορες άλλες  μεθοδεύσεις που  δεν είναι  κατανοητές;

Σημειωτέων ότι όλα  αυτά  σχεδιάστηκαν σε  γραφεία του ΕΟΠΑΕ εκτός Πάτρας. Ρωτήθηκε άραγε ο Δήμος Πατρέων για την υλοποίηση αυτού του προγράμματος στην περιοχή ευθύνης του; Γιατί ως ΔΣ του Κέντρου Πρόληψης στο οποίο συμμετέχει και ο Δήμος Πάτρας, ουδέποτε λάβαμε σχετικό ερώτημα παρά μόνο ένα έγγραφο με το οποίο ορίζεται από τον Πρόεδρο του ΕΟΠΑΕ η συμμετοχή αλλά και ο τρόπος εκπροσώπησης μας. Αν τέτοιου είδους ενέργειες και μεθοδεύσεις δεν δείχνουν παντελή έλλειψη σεβασμού στην τοπική  κοινωνία τότε τι άλλο άραγε δείχνουν; Πώς θα συνεργαστεί ο ΕΟΠΑΕ με την τοπική κοινωνία και τους τοπικούς φορείς στη συνέχεια όταν πριν ακόμη ξεκινήσει το πρόγραμμα απαξιώνει τους θεσμικούς φορείς και καταλύει όλες τις βασικές αρχές συνεργασίας και δικτύωσης; Πώς περιμένει η τοπική κοινότητα και οι φορείς να εμπιστευτούν και να πειστούν για τις προθέσεις;

Ερώτηση 4η. Δεδομένου του  ιστορικού  του  πρώην ΟΚΑΝΑ  και νυν  ΕΟΠΑΕ  με  την Πάτρα ,  μας  δημιουργείται η απορία. Προς τι  η εμμονή  του  ΕΟΠΑΕ  με  την Πάτρα; Ο Οργανισμός  είναι υπεύθυνος για όλη την Ελλάδα.  Γιατί  επιλέγει  την Αχαΐα ,  δεδομένου ότι όπως φαίνεται από τις έρευνες  του ΕΠΙΨΥ  η Αχαΐα βρίσκεται σε  καλό  επίπεδο παροχής  υπηρεσιών πρόληψης ,  με ένα δίκτυο υπηρεσιών που ο ίδιος ο  ΕΟΠΑΕ έχει αναγνωρίσει ότι είναι από τα καλύτερα  στην Ελλάδα; Είναι η τρίτη φορά που οι ενέργειες του  ΕΟΠΑΕ  στοχοποιούν την Πάτρα και την Αχαΐα  με  αναφορές ότι υπάρχει σημαντικό πρόβλημα και οι κεντρικές  υπηρεσίες  θα επιληφθούν  για την αντιμετώπισή  του. Μία  τέτοια  αντίληψη έρχεται σε  αντίθεση με την  άποψη  των  φορέων και της  τοπικής κοινωνίας  όπως  του  Κέντρου Πρόληψης, της ΠΡΟΤΑΣΗΣ, της Τοπικής  Αυτοδιοίκησης, των φορέων της εκπαίδευσης καθώς και της σχολικής  κοινότητας .

Ερώτηση 5η.   Αναφέρεται  ότι   το πρόγραμμα  αυτό  είναι μακροχρόνιο (διάρκεια 6  χρόνια).   Υπονοείται ότι  οι συνεργασίες  των Φορέων θα έχουν  ανάλογη  διάρκεια.  Αν είναι έτσι τι γίνεται με τα Κέντρα Πρόληψης που  θεσμικά έχουν ορίζοντα λειτουργίας μέχρι  το 2027;  Γιατί τα  τελευταία  χρόνια ο πρώην ΟΚΑΝΑ, ο νυν ΕΟΠΑΕ  και το  Υπουργείο  Υγείας (αρχικά θέλησαν να τα κλείσουν, έπειτα  άφησαν να αιωρείται μία  ανασφάλεια  για την συνέχεια ) αρνούνται να προχωρήσουν  σε  θεσμική  ρύθμιση για την συνέχισή τους;  Είναι  τακτική πρόληψης αυτή να  διαλύονται τα υπάρχοντα  δίκτυα  πρόληψης  και να  αναζητούνται  εξ αρχής  καινούργια;  Τι λογική πρόληψης  είναι αυτή;

Ερώτηση 6η.  Ποιά είναι η οικονομική επιβάρυνση της χώρας από τη συμμετοχή σε αυτό το πρόγραμμα; Γιατί από τις πληροφορίες που αντλήσαμε, οι χώρες που συμμετέχουν σε αυτό συμβάλλουν οικονομικά. Κι αν όλα μετριούνται με τη λογική κόστους-οφέλους ποιες εγγυήσεις έχουμε για την ωφέλεια που θα προκύψει για τη χώρα από την εφαρμογή του συγκεκριμένου προγράμματος όταν αυτό είναι σε πρωταρχικό στάδιο υλοποίησης χωρίς να υπάρχει προηγούμενη εμπειρία εφαρμογής σε άλλη χώρα;

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ,ο πρώτος  φορέας  πρόληψης στη  Ελλάδα, είναι ένα δίκτυο εκπαιδευμένων  εθελοντών  που  λειτούργησε  στην χώρα.  Συμμετέχει  σε  ένα  ευρύτερο  δίκτυο  εθελοντών της  Αχαΐας σε  συνεργασία  με το Κέντρο Πρόληψης.  Η  πρόληψη είναι το όραμά  μας,  αποτελεί  στόχο για έναν τρόπο ζωής , που θα  αντιστρατεύεται  την κουλτούρα  χρήσης και θα  αγωνιστεί  για την διατήρηση των κατακτήσεων  στην περιοχή  μας.