Kατσικόπουλος: Δεν είναι ώρα για πειραματισμούς με τα όρια των Περιφερειών

Την πεποίθηση ότι αυτό που προέχει αυτή τη χρονική στιγμή είναι η οικονομική ανάκαμψη και όχι η γεωγραφική  αναδιάταξη των περιφερειών ενόψει του Καλλικράτη, εξέφρασε ο Νομάρχης Αχαίας, στη σημερινή συνεδρίαση της ΕΝΑΕ, ενόψει της διαβούλευσης για την διοικητική αναδιάρθωση της χώρας. Ο κ. Κατσδικόπουλος τόνισε ότι οι Καλλικράτης αποτελεί μια μεγάλη επανάσταση για την Ελλάδα και τον τρόπο λειτουργίας του κράτους και της αυτοδιοίκησης και επεσήμανε ότι είναι η ώρα να αφήσουμε στην άκρη τις αδιέξοδες μικροτοπικές αντιλήψεις και να προχωρήσουμε σε γενναίες τομές, όλοι μαζί, φορείς και πολίτες. «Χτύπησε» δε το καμπανάκι του κινδύνου για το ενδεχόμενο απώλειας του ΕΣΠΑ σε περίπτωση αλλαγής των ορίων των σημερινών περιφερειών και τόνισε ότι αυτό που προέχει είναι η ταχύτερη απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Το κείμενο της παρέμβασης Κατσικόπουλου στην ΕΝΑΕ, έχει ως εξής:

"Αποτελεί κοινή διαπίστωση, ότι η αφετηρία, η πηγή της οικονομικής,  κοινωνικής,  πολιτικής και θεσμικής κρίσης που έζησε το τελευταίο χρονικό διάστημα  η χώρα, είναι ο τρόπος λειτουργίας του κράτους  στο σύνολό του.

Ο Έλληνας πολίτης, είναι κάθε άλλο παρά ευχαριστημένος από τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και της αυτοδιοίκησης στην παρούσα μορφή της.

Και αυτός ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που αποφάσισε με δυνατή λαϊκή εντολή να αλλάξει σελίδα και να εμπιστευτεί την πολιτική πρόταση του ΠΑΣΟΚ και του Γιώργου Παπανδρέου για βαθιές  τομές.

Για τομές που δεν αλλάζουν  ριζικά μόνο την αυτοδιοίκηση, αλλά την ίδια τη λειτουργία του κεντρικού κράτους.

Θεμελιώδης όρος  της πρόσφατης λαϊκής ετυμηγορίας, ήταν να εδραιωθεί ένα κράτος που σέβεται, στηρίζει  και προστατεύει τον πολίτη.

Ένα κράτος που  υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.

Ένα κράτος που με τις νέες περιφερειακές δομές του, θα λειτουργεί σε καθεστώς εγγυημένης αξιοκρατίας, διαφάνειας και λογοδοσίας.

 

Την αλλαγή που η προηγούμενη κυβέρνηση  φοβήθηκε , προσκολλημένη σε μικροεξουσίες, προφασιζόμενη τουλάχιστον αφελείς δικαιολογίες, την  κάνει το ΠΑΣΟΚ που  είναι βέβαια και ο πολιτικός φορέας ο οποίος μπορεί να σηκώσει το βάρος μεγάλων αλλαγών, τόσο στο θεσμικό πεδίο όσο και στο πεδίο της κοινωνίας.

Η σημερινή κυβέρνηση ανέλαβε την ευθύνη για αυτή την νομοθετική πρωτοβουλία και χρέος των λειτουργών της αυτοδιοίκησης, χρέος όλων   μας,   είναι να πάρουμε στα χέρια μας και να κάνουμε πράξη τον Καλλικράτη.

 

Με αυτές τις σκέψεις, χαιρετίζω την πρωτοβουλία για τη νέα αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης, που αποτελεί μια πραγματικά  ελπιδοφόρα επανάσταση για την χώρα και τους ανθρώπους της και καταθέτω από την πλευρά μου τις δικές μου σκέψεις στο πλαίσιο της διαβούλευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη.

 

ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΡΙΣΙΜΟΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

 

Η άποψη μου είναι  ότι υπάρχουν τέσσερις κρίσιμες παράμετροι για να στεφθεί από επιτυχία το πρόγραμμα Καλλικράτης.

 

- Η πρώτη παράμετρος, είναι η έγκαιρη στελέχωση της περιφερειακής αυτοδιοίκησης καθώς και της αποκεντρωμένης κρατικής διοίκησης.

Υπάρχει πλούσιο και καταρτισμένο στελεχιακό δυναμικό στις υφιστάμενες Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις και στις Γενικές Γραμματείες των Περιφερειών, που θα πρέπει να αξιοποιηθεί έγκαιρα, έτσι ώστε από την πρώτη μέρα εφαρμογής της νέας αρχιτεκτονικής, να εγκατασταθούν στις νέες  υπηρεσιακές δομές και άμεσα να ενεργοποιηθούν, τόσο τα προγράμματα του ΕΣΠΑ, όσο και να αξιοποιηθούν και άλλα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.

 

Όλα αυτά, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν υπάλληλοι δύο ταχυτήτων και δεν θα διαταραχθεί η εργασιακή ειρήνη κατά τη μεταβατική περίοδο.

 

 

- Η δεύτερη παράμετρος  αφορά τη διασφάλιση των κρατικών πόρων, έτσι ώστε από την πρώτη μέρα εφαρμογής του «Καλλικράτη» να υπάρξει δυνατότητα κάλυψης των λειτουργικών  αναγκών.

 

-Το τρίτο σημαντικό θέμα  που πρέπει να δούμε, είναι η άμεση εξειδίκευση, έγκριση και εφαρμογή του προγράμματος ΕΛΛΑΔΑ, έτσι ώστε να είναι εφικτή η επιχειρησιακή στήριξη της νέας αρχιτεκτονικής.  Στο πρόγραμμα αυτό, θα πρέπει εκτός των πόρων που προβλέπονται, να μεταφερθούν και πόροι από το Ε.Π. «Ψηφιακή Σύγκλιση».

 

-Η τέταρτη παράμετρος, είναι η κωδικοποίηση, αρχικά και η απλούστευση στη συνέχεια, της νομοθεσίας της αποκεντρωμένης κρατικής διοίκησης, καθώς και της νέας τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, έτσι ώστε να είναι εφικτός ο στόχος της λειτουργίας ενός κράτους στην υπηρεσία του πολίτη και όχι το αντίστροφο.

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 

Ας έρθουμε όμως στα βασικά διακυβεύματα αυτής της μεγάλης αλλαγής για τη χώρα.

Και ας αρχίσουμε από την κουβέντα που γίνεται από ορισμένους σχετικά με την αναγκαιότητα αλλαγής των γεωγραφικών ορίων των περιφερειών.

 

Κατά τη γνώμη μου, δεν θα πρέπει να υπάρχει καν θέμα αυτή τη στιγμή ή να τεθεί σε διαβούλευση, ο επανακαθορισμός των ορίων των 13 Περιφερειών.

Πρώτον γιατί έχουν ομογενοποιηθεί οι παρεμβάσεις και οι υποδομές από τα τρία υποστηρικτικά πλαίσια περιφερειακής σύγκλισης  της ΕΕ και αποδίδουν ολοκληρωμένα στις περιφέρειες.

Δεύτερον γιατί έχει επιτευχθεί διαχρονικά η οικονομική και κοινωνική συνοχή στα πλαίσια μιας αειφόρου και βιώσιμης ανάπτυξης σε κάθε περιφέρεια. Οι περιφέρειες έχουν εγκρίνει και υλοποιούν τα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης.

Είναι σαφές ότι ο επανακαθορισμός  των ορίων των Περιφερειών στην παρούσα χρονική στιγμή και με δεδομένα τα πολύ στενά χρονικά περιθώρια που έχουμε μέχρι τις εκλογές και την εφαρμογή, στην πράξη, του Καλλικράτη, θα δημιουργήσει πολλαπλά, οικονομικά, λειτουργικά και κοινωνικά προβλήματα.

Κυρίως όμως θα δημιουργήσει κίνδυνο απώλειας ολόκληρου του ΕΣΠΑ.

Αντιλαμβανόμαστε όλοι, ότι κάθε αλλαγή θα έθετε πρόβλημα ανασχεδιασμού και νέας έγκρισης του ΕΣΠΑ, εφόσον σαν εργαλείο  περιφερειακής σύγκλισης και πολιτικής, έχει βασιστεί στα ισχύοντα περιφερειακά κριτήρια και μεγέθη. Ήδη, εξαιτίας των χειρισμών και της ολιγωρίας της προηγούμενης κυβέρνησης, έχουμε χάσει δύο πολύτιμα χρόνια. Δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλους πειραματισμούς, καθώς αυτό που προέχει, αυτό που περιμένουν οι πολίτες,  είναι η οικονομική ανάκαμψη και όχι η γεωγραφική αναδιάταξη.  Στο επίπεδο  των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων, κρίσιμο μέγεθος για την επιτυχία του όλου εγχειρήματος, αλλά και για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας που είναι το ζητούμενο όλων, θα είναι η ταχύτερη απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων, η αναπτυξιακή επανεκκίνηση των δυνάμεων της υπαίθρου και όχι η κουβέντα για τα γεωγραφικά όρια των περιφερειών.

 

Δεν υπάρχουν ούτε τα περιθώρια να   γνωριστούν οι κοινωνίες  από την αρχή και να αποκτήσουν νέους συνεκτικούς δεσμούς, διότι οι δεσμοί δεν αποκτώνται με βιαστικά πειράματα, ούτε τα περιθώρια να γίνουν λάθη, που είναι δυνατόν στην παρούσα  φάση να αποδειχθούν μια αποτυχία, που δεν θα μπορούμε να πάρουμε  πίσω σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή και για τον τόπο και για την επιτυχία του «Καλλικράτη».

 

Πάμε σε κάτι εξίσου σημαντικό.

Στην αναγκαιότητα διασφάλισης των οικονομικών πόρων για την υλοποίηση της νέας μεταρρύθμισης  στη δομή και τη λειτουργία της περιφερειακής αυτοδιοίκησης, που δεν είναι  ένα αίτημα, αλλά μια συνταγματική επιταγή.

 

 

Προτείνουμε λοιπόν τη δημιουργία ΔΥΟ ΤΑΜΕΙΩΝ-( ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ) που θα τροφοδοτούνται από πόρους που κατευθύνονται προς την περιφερειακή αυτοδιοίκηση:

Α. ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΕΩΝ

Το ταμείο αυτό θα τροφοδοτείται  με το 70% των  πόρων που κατευθύνονται στην περιφερειακή αυτοδιοίκηση  και η κατανομή σε κάθε μία από τις 13 Περιφέρειες, θα γίνεται με όρους περιφερειακού ΦΠΑ και περιφερειακού Φόρου Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ).

Δηλαδή, κάθε περιφέρεια θα παίρνει πόρους ανάλογα με το σταθμισμένο δείκτη φόρου (ΦΠΑ και ΦΑΠ) που συγκεντρώνεται περιφερειακά  τον προηγούμενο χρόνο, προς το αντίστοιχο σύνολο σε επίπεδο χώρας.

Έτσι, επιτυγχάνεται η σύνδεση των πόρων  των περιφερειακών διοικήσεων με τον ΦΠΑ και τον ΦΑΠ, γεγονός που θα λειτουργήσει  ευεργετικά στα δημόσια οικονομικά, ενώ παράλληλα θα συμβάλει στη δημιουργία και περιφερειακής συνείδησης μεταξύ των πολιτών των περιφερειών, αφού όλοι θα εμπεδώσουν την περιφερειακή διάσταση της συνεισφοράς τους.

 

 

Β. ΕΘΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΕΩΝ, Το ταμείο αυτό θα  τροφοδοτείται με το υπόλοιπο  30% των πόρων και θα απευθύνεται μόνο σε περιφέρειες που

-         είτε πληρούν τα κριτήρια του κοινοτικού στόχου «Σύγκλιση» (πρώην στόχος 1)

-          είτε βρίσκονται κάτω του 75% του εθνικού μέσου όρου, ενός σύνθετου δείκτη ευημερίας και ανάπτυξης, για τον ορισμό του οποίου λαμβάνονται υπόψη στοιχεία περιφερειακού προϊόντος, απασχόλησης, δημόσιων οικονομικών, υγείας, υποδομών κλπ.

 

 

Κάθε χρόνο μέσα από τον κρατικό προϋπολογισμό, θα είναι πλήρως αποσαφηνισμένοι οι πόροι που τροφοδοτούν τα παραπάνω προτεινόμενα ταμεία.

Το ύψος των κονδυλίων, δεν θα αλλάζει εντός του έτους, για να μπορεί να έχει νόημα η κατάρτιση επιχειρησιακού σχεδίου και τεχνικού προγράμματος από τις περιφερειακές αυτοδιοικήσεις.

Αυτό που πρέπει να τονισθεί ιδιαίτερα είναι ότι, όταν οι περιφερειακές αυτοδιοικήσεις  θα έχουν σταθερούς και διασφαλισμένους πόρους, δεν θα έχουν το άλλοθι της απραξίας που χρεώνεται στη μη κρατική χρηματοδότηση.

 

Προτείνουμε  επίσης, η Ειδική Αυτοτελής Υπηρεσία των ΟΤΑ του Υπουργείου Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης που λειτουργεί και αποκεντρωμένα σε επίπεδο γενικής διοίκησης, να ελέγχει μόνο  πράξεις   κανονιστικές και διαχειριστικές των ΟΤΑ, αποκλειστικά ως προς τη ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ και σε καμία περίπτωση να μην μπαίνει σε έλεγχο σκοπιμότητας.

 

Ιδιαίτερα θετικό στοιχείο, θεωρείται ότι κάθε αρμοδιότητα που μεταφέρεται από την κεντρική διοίκηση στις περιφερειακές αυτοδιοικήσεις, θα κοστολογείται. Προτείνουμε επιπλέον, η μεταφορά της αρμοδιότητας αυτής, να γίνεται όταν και μόνο  έχει διασφαλιστεί ο πόρος χρηματοδότησής της.

 

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ

 

Όπως ανέφερα και παραπάνω, δεν πρέπει να πάει ούτε μια μέρα χαμένη για την κατάκτηση αυτού του μεγάλου εθνικού στόχου που ακούει στο όνομα «Καλλικράτης». Ο χρόνος που απομένει είναι λίγος και είναι πολύτιμος. Οι τοπικές κοινωνίες δεν  πρέπει να περιμένουμε να μας έρθουν οι προτάσεις από ένα ακαθόριστο υποτιθέμενο συντονιστικό κρατικό όργανο.

Έχουμε χρέος να έχουμε τις δικές μας προτάσεις, το δικό μας όραμα και να είμαστε έτοιμοι από 1/1/2011 να ξεκινήσουμε να τις υλοποιούμε.

Ήδη εμείς , επεξεργαζόμαστε  ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης (master plan) σε συνεργασία με  ομάδα  εξειδικευμένων επιστημόνων και φορέων από όλη τη Δυτική Ελλάδα, περιγράφοντας με ακρίβεια τα βήματα που θα ακολουθηθούν από 1/1/2011 έτσι ώστε να μην χαθεί ούτε μια μέρα από την απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων και του ΕΣΠΑ.

Πρόκειται για μια πλήρη μελέτη της υπάρχουσας κατάστασης στη Δυτική Ελλάδα και για μια πλήρη πρόταση για τα βήματα που πρέπει να γίνουν σε όλους τους τομείς, από την οικονομία, την κοινωνία,  τις υποδομές  και τις  μεταφορές,   μέχρι τον τουρισμό, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση.

Καταρτίζουμε  αυτό το σχέδιο, με  όραμα, την Δυτική Ελλάδα ΤΡΙΤΟ ΠΟΛΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ, έχουμε προτάσεις, έχουμε επιλέξει και τεκμηριώσει κάθε βήμα έχουμε ιεραρχήσει στόχους , δεν θα χάσουμε ούτε ώρα, δεν θα χάσουμε  ούτε ευρώ.

Εδώ και χρόνια περιμέναμε την στιγμή που θα απελευθερώνονταν  οι δημιουργικές δυνάμεις τις περιφέρειας και δεν θα επιτρέψουμε τώρα σε κανέναν να μας αποπροσανατολίσει για μικροσυμφέροντα.

Η ώρα των πολιτών της περιφέρειας έφτασε και όσοι μπορούν να αναλάβουν ευθύνες αυτή την κρίσιμη περίοδο, ας το κάνουν.

Το παιχνίδι δεν παίζεται στα αποδυτήρια. Παίζεται στο γήπεδο. Έτσι ορίζει το Fear play.

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Είναι κοινά αποδεκτό πως μόνο το ΠΑΣΟΚ είναι ο πολιτικός χώρος που μπορεί να κάνει τομές στην ελληνική πολιτική, οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα.

 

Το σχέδιο «Καλλικράτης» για τη νέα αρχιτεκτονική στην αυτοδιοίκηση και στην αποκεντρωμένη διοίκηση, είναι κατά την άποψή μου, η τελευταία ευκαιρία για να αναλάβει η αυτοδιοίκηση τις πρωτοβουλίες και τις ευθύνες που διαχρονικά ζητούσε και δικαιούται.

Για να πάρουν οι πολίτες στα χέρια τους την προοπτική των τοπικών κοινωνιών.

Για να οργανωθεί η χώρα αποκεντρωμένα με δύναμη στη  θέληση των πολιτών, με την απελευθέρωση των δημιουργικών δυνάμεων της ελληνικής περιφέρειας.

Η επιτυχία αυτής της μεταρρύθμισης , είναι εθνικό στοίχημα.

Είναι το στοίχημα της αυτοδιοίκησης.

Μιας δυνατής αυτοδιοίκησης, που θα γίνει το θεσμικό όχημα της πράσινης ανάπτυξης και θα αναλάβει τον ενιαίο στρατηγικό αναπτυξιακό σχεδιασμό της περιφέρειας.

Μιας αυτοδιοίκησης που επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των περιφερειακών προβλημάτων, ιεραρχεί τις ανάγκες, βάζει  εφικτούς   στόχους και δέχεται την αξιολόγηση.

 

Μιας αυτοδιοίκησης που αντιλαμβάνεται την στενότητα των πόρων και ενσωματώνει της έννοιες της αειφορίας, της άρσης των ανισοτήτων και της εδαφικής συνοχής .

Μιας αυτοδιοίκησης –τέλος-, που οργανώνει την άσκηση της εξουσίας, με όρους διεύρυνσης της συμμετοχής του πολίτη και εμβάθυνσης της δημοκρατίας, περιορισμού των εκλογικών δαπανών, αλλά και ανάδειξης του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών, των κοινωνικών οργανώσεων και του εθελοντισμού.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η στιγμή είναι ιστορική.

Για αυτό το λόγο και δεν έχουν νόημα οι αδιέξοδες κόντρες και οι μικροκομματικοί διαξιφισμοί.

Είναι η ώρα των δημιουργικών προτάσεων για βελτιωτικές κινήσεις.

 

Πρέπει να σταθούμε όλοι με υπευθυνότητα απέναντι σε αυτή τη διαβούλευση και να πείσουμε την κυβέρνηση να ενσωματώσει στο νέο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις που έχουν στόχο έναν ακόμη καλύτερο και ισχυρότερο  «Καλλικράτη».

 

Ας αναλογιστούμε αυτή την ευθύνη  και ας σταθούμε στο ύψος του σημαντικού ρόλου που μας αναλογεί"