Η άσκηση ως «φάρμακο» για την ψυχική υγεία

 Τον ρόλο της άσκησης ως βασικού θεραπευτικού εργαλείου στην ψυχική υγεία, ισοδύναμου σε ορισμένες περιπτώσεις με τη φαρμακοθεραπεία και την ψυχοθεραπεία, αναδεικνύει η ημερίδα, με τίτλο «Όταν το σώμα μιλάει για την ψυχή - Ανακαλύπτοντας τη φυσικοθεραπεία στην ψυχική υγεία», που θα πραγματοποιηθεί στις 24 Ιανουαρίου, στον Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης (Αριστοτέλους 4, ώρες 10:00-15:00).

 Όπως επισημαίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο συντονιστής του Επιστημονικού Τμήματος Ψυχικής Υγείας του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, Σταύρος Σταθόπουλος, η ημερίδα δεν αποτελεί μια αποσπασματική πρωτοβουλία, αλλά εντάσσεται στην εναρμόνιση της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας με τα διεθνή δεδομένα. «Η διοργάνωση βασίζεται στις κατευθυντήριες οδηγίες της Παγκόσμιας Οργάνωσης Φυσικοθεραπείας στην Ψυχική Υγεία και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Φυσικοθεραπευτών. Στόχος είναι να ενημερωθεί το ευρύ κοινό για το τι είναι η φυσικοθεραπεία στην ψυχική υγεία και να ξεκαθαρίσουν οι ρόλοι και οι “γκρίζες ζώνες”», τονίζει.

 Άσκηση σε ...εξατομικευμένη δόση

 Σύμφωνα με τον κ. Σταθόπουλο, αυτό που για χρόνια αποτελούσε προσωπική εμπειρία -ότι η άσκηση βελτιώνει τη διάθεση- σήμερα επιβεβαιώνεται επιστημονικά. «Οι μελέτες έχουν πλέον κωδικοποιήσει αυτό που γνώριζε ήδη ο Ιπποκράτης: στη σωστή “δόση” -ούτε περισσότερη ούτε λιγότερη-, η άσκηση μπορεί να λύσει πολλά προβλήματα υγείας. Έχουμε πια μελέτες στα χέρια μας για το τι κάνει η άσκηση και φτάσαμε σε ένα σημείο πια να μιλάμε για δόση άσκησης για τη βελτίωση των ψυχιατρικών παθήσεων. Σήμερα μιλάμε ξεκάθαρα για άσκηση ως φάρμακο», σημειώνει.

 Όπως εξηγεί, ήδη από το 2018, η Ευρωπαϊκή Ψυχιατρική Εταιρεία έχει εντάξει την άσκηση στις συστάσεις για τη διαχείριση ψυχιατρικών παθήσεων.

 «Από τότε μέχρι σήμερα, έχουμε ολοκληρωμένες μελέτες που δείχνουν ότι η άσκηση είναι ισοδύναμη της φαρμακοθεραπείας και της ψυχοθεραπείας για την ήπια και τη μέτριας μορφής κατάθλιψη. Άρα, λοιπόν, ο ψυχίατρος έχει και την άσκηση στη φαρέτρα του. Μπορεί, δηλαδή, να συστήσει σε ασθενή με ήπια και μέτρια κατάθλιψη είτε άσκηση, είτε ψυχοθεραπεία, είτε φαρμακοθεραπεία. Βέβαια, πάντοτε μιλώντας για την άσκηση στη σωστή δοσολογία, στον σωστό άνθρωπο. Προηγούνται διαδικασίες αξιολόγησης του ατόμου για να βρεθεί με ποιον καλύτερο τρόπο θα εξατομικευτεί η δόση για την άσκηση, όπως γίνεται κι όταν χορηγείται ένα φάρμακο», σημειώνει ο κ. Σταθόπουλος.

Η θεραπευτική άσκηση, όπως αναφέρει ο κ. Σταθόπουλος, εφαρμόζεται σε άτομα σε αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη, σχιζοφρένεια, διπολική διαταραχή και διαταραχές ύπνου μη οργανικής αιτιολογίας, λειτουργώντας συμπληρωματικά και ενισχυτικά τόσο της φαρμακευτικής αγωγής όσο και της ψυχοθεραπείας.

 «Η επιτυχία βασίζεται στη συνεργασία γιατρού, φυσικοθεραπευτή και ασθενούς. Αν δεν υπάρχει συνέπεια, όπως και με ένα φάρμακο, το αποτέλεσμα χάνεται», επισημαίνει. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον ρόλο της άσκησης στη μείωση του κοινωνικού στίγματος, σημειώνοντας ότι η συμμετοχή ψυχικά ασθενών σε αθλητικές δραστηριότητες, με τις κατάλληλες προϋποθέσεις και καθοδήγηση, βοηθά όχι μόνο στη θεραπεία, αλλά και στην κοινωνική επανένταξη.

Η άσκηση αποτελεσματικό και φτηνό «φάρμακο»

«Η άσκηση είναι “φάρμακο”, είναι αποτελεσματική, είναι φτηνή», σημειώνει. Παράλληλα, απευθύνει έκκληση προς την Πολιτεία για θεσμικές παρεμβάσεις, διότι ενώ η φυσικοθεραπεία παρέχεται σε νοσηλευόμενους ψυχιατρικούς ασθενείς, δεν καλύπτεται μετά το εξιτήριο από τον ΕΟΠΥΥ. «Σε άλλες χώρες, αυτό έχει ήδη λυθεί. Χρειάζεται τροποποίηση του κανονισμού, ώστε η φυσικοθεραπεία στην ψυχική υγεία να είναι προσβάσιμη σε όλους», υπογραμμίζει.

 Μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν στη διάρκεια της ημερίδας είναι η σημασία της διεπιστημονικής ομάδας στην ψυχική υγεία και η αντιμετώπιση της ψυχικής ασθένειας πέρα από το χάπι, το σώμα ως καθρέφτης του οικογενειακού τραύματος, η συνεχής φροντίδα και σταθερότητα στο πλευρό του ασθενούς, οι καθημερινές δεξιότητες ως μοχλός αποκατάστασης, αλλά και η διατροφή και το μικροβίωμα ως παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα τη διάθεση και την ψυχική υγεία. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη διεθνή και ελληνική διαδρομή της φυσικοθεραπείας στην ψυχική υγεία, καθώς και στον σχεδιασμό ατομικών και ομαδικών προγραμμάτων θεραπευτικής άσκησης.

Την ημερίδα διοργανώνει η Αντιπεριφέρεια Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας σε συνεργασία με το Περιφερειακό Τμήμα Θεσσαλονίκης, Κιλκίς και Χαλκιδικής του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ), το Επιστημονικό Τμήμα Ψυχικής Υγείας του ΠΣΦ και την 4η Υγειονομική Περιφέρεια.