Δημοσκόπηση Metron Analysis: Τείχος δυσαρέσκειας απέναντι στην ΝΔ- Ισχυρό αίτημα αλλαγής

Η κυβέρνηση της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη εξακολουθούν να έχουν απέναντί τους την κοινωνία που πλειοψηφικά αποδοκιμάζει τις πολιτικές τους και διατυπώνει ένα ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής.

Αυτό είναι το βασικό στίγμα που δίνει η δημοσκόπηση της Metron Analysis που παρουσιάστηκε στο βραδινό δελτίο ειδήσεων του MEGA την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου. Την ίδια ώρα η μικρή βελτίωση της δημοσκοπικής επίδοσης του κυβερνώντος κόμματος, δεν αναιρεί τη βασική τάση, που έχει αποτυπωθεί και στις προηγούμενες έρευνες και που δείχνει ότι η αυτοδυναμία παραμένει άπιαστο όνειρο. Όλα αυτά σε ένα τοπίο μεταβατικό όπου είναι σαφές ότι ο κατάλογος των κομμάτων εκ των οποίων όσοι συμμετείχαν κλήθηκαν να επιλέξουν δεν θα είναι ίδιος με αυτόν που θα συναντήσουν στο εκλογικό τμήμα.

Επιμένει η δυσαρέσκεια
Όπως και στις προηγούμενες δημοσκοπήσεις της Metron Analysis, πάνω από τα δύο τρία των ερωτωμένων απαντούν ότι τα πράγματα πάνε στη λάθος κατεύθυνση και λιγότερο από ένα τρίτο ότι πάνε προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ως προς το πώς ορίζουν υποκειμενικά την προσωπική τους κατάσταση οι ερωτώμενοι, το υψηλότερο ποσοστό παραμένει αυτό της απάντησης ότι είναι σε χειρότερη κατάσταση, με μια μικρή άνοδο αυτών που υποστηρίζουν ότι είναι σε καλύτερη.

Ως προς τα προβλήματα της χώρας, οι πολίτες ιεραρχούν την ακρίβεια και την οικονομία, ενώ συνεχίζει να ανεβαίνει και το ποσοστό των απαντήσεων που αναφέρουν και την κρίση των θεσμών. Ουσιαστικά εδώ έχουμε την συνάντηση ανάμεσα στην κρίση κόστους ζωής και τον αντίκτυπο των εξελίξεων ιδίως γύρω από το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ενδιαφέρον έχει και η άνοδος στις απαντήσεις που αναφέρουν την ανασφάλεια και την ανεπάρκεια της κυβέρνησης.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η κυβέρνηση να παίρνει αρνητική βαθμολογία σε όλους σχεδόν τους τομείς της πολιτικής της, με μόνη εξαίρεση όπου έχει σχετικά θετικότερη αντιμετώπιση τον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Όμως, οι πολίτες βγάζουν «κόκκινες κάρτες» και για την καθημερινότητα και για τα θέματα δημοκρατίας και θεσμών και για τα θέματα της οικονομίας.

Αντίστοιχα, αρνητική παραμένει η βαθμολογία συνολικά της κυβέρνησης, όπου το 70% έχει αρνητική γνώμη και μόνο το 25% θετική.

Αντίστοιχα η αξιολόγηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη παραμένει αρνητική, με το 68% να έχει αρνητική γνώμη και μόνο το 27%. Και εδώ η μικρή βελτίωση σε σχέση με προηγούμενες δημοσκοπήσεις δεν ακυρώνει τη γενικά αρνητική εικόνα.

Παραμένει αρνητική η αξιολογηση της αξιωματικής αντιπολίτευσης και του αρχηγού της
Την ίδια στιγμή εξακολουθεί να κυριαρχεί μια πάρα πολύ αρνητική αποτίμηση για την αξιωματική αντιπολίτευση, με ένα σταθερό ποσοστό 81% αρνητικών γνωμών σε όλες τις πρόσφατες έρευνες, καταδεικνύοντας μια δομική αδυναμία να επιτελέσει τον ρόλο του αντίπαλου δέους απέναντι στην κυβέρνηση.

Η αρνητική αποτίμηση επεκτείνεται και στο πρόσωπο του Νίκου Ανδρουλάκη ως αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης με 79% αρνητικές γνώμες.

Ισχυρή υποστήριξη στους αγρότες και στις κινητοποιήσεις τους

Την ώρα που ολοκληρώνονται οι αγροτικές κινητοποιήσεις έχει ενδιαφέρον ότι παρά την κυβερνητική προσπάθεια να παρουσιαστούν ως εχθρικές προς τις υπόλοιπες κοινωνικές ομάδες εξακολουθούν να έχουν ισχυρή κοινωνική υποστήριξη. Το 75% υποστηρίζει ότι τα αιτήματα είναι δίκαια, με την υποστήριξη να είναι πλειοψηφική σε όλες τις κατηγορίες πολιτικής αυτοτοποθέτηση με την εξαίρεση των κεντροδεξιών και πλειοψηφική υποστήριξη σε όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Αντίστοιχα, τα μπλόκα αντιμετωπίζονται ως δικαιολογημένη μορφή αγώνα από το 63% των ερωτηθέντων, με την υποστήριξη να είναι πλειοψηφική από όσους αυτοτοποθετούνται στο κέντρο και αριστερότερα και πιο εχθρικούς τους κεντροδεξιούς, ενώ αντίστοιχα έχουν την υποστήριξη όλων των κοινωνικών κατηγοριών, με την εξαίρεση όσο αυτοτοποθετούνται στην ανώτερη τάξη.

Δημοφιλίες πολιτικών και πολιτειακών παραγόντων

Ως προς τη δημοφιλία του ΠτΔ η δημοσκόπηση εμφανίζει μια μικρή βελτίωση της εικόνας του σε σχέση με προηγούμενες δημοσκοπήσεις, όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται αρνητικά, πιθανώς επειδή δεν έχει κατορθώσει να αποτινάξει την εικόνα του «κομματικού» προέδρου.

Αντιθέτως, ο πρόεδρος της Βουλής διατηρεί μια σχετικά θετικότερη εικόνα με 40% θετικές γνώμες και 46% αρνητικές.

Δημοτικότητες πολιτικών αρχηγών
Ως προς τις δημοτικότητες των πολιτικών αρχηγών (θετικές / μάλλον θετικές γνώμες) αποτυπώνεται μια άνοδος της Ζωής Κωνσταντοπούλου, και ακολουθούν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Δημήτρης Κουτσούμπας, ενώ αποτυπώνεται μια υποχώρηση του Νίκου Ανδρουλάκη.

Στην ερώτηση για τον καταλληλότερων αρχηγών και με βάση αυθόρμητες απαντήσεις ο «Κανένας» εξακολουθεί να διατηρεί ένα προβάδισμα με 29% έναντι 27% του Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ ακολουθούν η Ζωή Κωνσταντοπούλου και ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Πρόθεση και εκτίμηση ψήφου
Ως προς την πρόθεση ψήφου, που γίνεται με μετρήσεις μόνο για κόμματα που ήδη υπάρχουν και άρα δεν περιλαμβάνει εκτίμηση για δυνητικά κομματα, η Νέα Δημοκρατία αποτυπώνει μια μικρή άνοδο σε σχέση με την προηγούμενη δημοσκόπηση ανεβαίνοντας στο 22,3%. Υποχώρηση, όμως έχουν και άλλα κόμματα: το ΠΑΣΟΚ στο 9,8%, ο ΣΥΡΙΖΑ στο 3%, η Πλεύση Ελευθερίας στο 9,2%, η Ελληνική Λύση στο 8,4%. Η αδιευκρίνιστη ψήφος φτάνει στο 11,7%

Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει μια συσπείρωση στο 64,2% έχοντας διαρροές προς την Ελληνική Λύση, τη Φωνή Λογικής και την επιλογή «Άλλο». Ο αποδιαρθρωμένος ΣΥΡΙΖΑ κατευθύνεται προς τη Νέα Αριστερά, την Πλεύση Ελευθερίας, το ΠΑΣΟΚ, τα «άλλα κόμματα» και την αναποφάσιστη ψήφο. Το ΠΑΣΟΚ διατηρεί μια συσπείρωση 75,5% με διαρροές πρωτίστως προς την Πλεύση Ελευθερίας, την Ελληνική Λύση αλλά και τη Νέα Δημοκρατία.

Η ΝΔ εξακολουθεί να έχει τη μεγαλύτερη απήχηση σε όσους δηλώνουν κεντροδεξιοί, μια πολιτική αυτοτοποθέτηση που ολοένα και περισσότερο ταυτίζεται μαζί της, λιγότερη σε όσους αυτοπροσδιορίζονται ως δεξιοί, ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει την ισχυρότερη παρουσία του στους κεντροαριστερούς και τους κεντρώους.

Όσο για την Πλεύση Ελευθερίας, εδώ η μεγαλύτερη απήχηση είναι στους αριστερούς, κεντροαριστερούς και κεντρώους ψηφοφόρους, ενώ είναι πολύ μικρή στους κεντροδεξίους (και κάπως καλύτερη στους δεξιούς).

Εκτίμηση ψήφου
Στην εκτίμηση ψήφου η Metron Analysis δίνει τη Νέα Δημοκρατία με μικρή άνοσο στο 28,5, κάτω δηλαδή από το «ψυχολογικό» όριο του 30% πολύ μακριά από κάθε ενδεχόμενο αυτοδυναμίας, το ΠΑΣΟΚ με υποχώρηση στο 12,5%, την Πλεύση Ελευθερίας επίσης σε υποχώρηση στο 11,7% όπως και την Ελληνική Λύση στο 10,7%, ενώ δίνει σε άνοδο τα «Λοιπά».

Ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής

Η δημοσκόπηση δείχνει ότι πάνω από τους μισούς ερωτηθέντες εκτιμούν ότι πρέπει να γίνουν πρόωρες εκλογές, με την τοποθέτηση αυτή να είναι πλειοψηφική μεταξύ όσων αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί και κεντροαριστεροί, κάτι που φαίνεται και στην κατανομή της πρόθεσης ψήφου όπου κατεξοχήν υπέρ των πρόωρων εκλογών είναι οι σχηματισμοί της αντιπολίτευσης αλλά κι όσοι επιλέγουν «λοιπά», ενώ διαιρεμένοι περίπου ισότιμα είνα οι αναποφάσιστοι.

Πολύ ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι διατηρείται μεγάλο ποσοστό υπέρ της ανάγκης για πολιτική αλλαγή (61%) σε αντιπαραβολή με το αίτημα πολιτικής σταθερότητας. Εδώ έχει ενδιαφέρον ότι το αίτημα πολιτικής αλλαγής έχει σαφή πλειοψηφία μεταξύ όσων αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί, κεντροαριστεροί και κεντρώοι, το αίτημα της σταθερότητας εκφράζει πρωτίστως τους κεντροδεξιούς και ακόμη και μεταξύ των δεξιών υπάρχει ισχυρό αίτημα αλλαγής. Και εδώ η πολιτική σταθερότητα κατεξοχήν είναιτ ο αίτημα των ψηφοφόρων της ΝΔ και ενός μέρους του ακροατηρίου του ΠΑΣΟΚ, ενώ η πολιτική αλλαγή είναιν το σημείο αφετηρίας των ψηφοφόρφων της αντιπολίτευσης.

Η απήχηση των κομμάτων που δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί

Η δημοσκόπηση εξέτασε επίσης τη δυνητική απήχηση κομμάτων που δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί. Κάτι που σημαίνει ότι είναι η δυνητική απήχηση κομμάτων που δεν έχουν ανακοινώσει πρόγραμμα, οργανωτική μορφή και ηγεσία.

Ως προς ενδεχόμενο κόμμα υπό τον Αλέξη Τσίπρα ένα 10% δηλώνει πολύ πιθανό να το ψηφίσει και ένα 9% αρκετά πιθανό, διαμορφώνοντας μια αφετηρία 19%, με ένα 66% να δηλώνει ότι είναι απίθανο να το ψηφίσει. Ισχυρότερη απήχηση μεταξύ όσων αυτοτοποθετούνται στην αριστερά και την κεντροαριστερά αλλά και το κέντρο.

Ισχυρότερη απήχηση έχει μεταξύ ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, του ΠΑΣΟΚ, της Πλεύσης Ελευθερίας, της Νέας Αριστεράς αλλά και των ψηφόφορων του «Άλλου», τη άκυρης ψήφου, και των αναποφάσιστων.

Ως προς ενδεχόμενο σχηματισμό υπό τον Αντώνη Σαμαρά, εδώ υπάρχει ένα 4% που δηλώνει πολύ πιθανό να τον ψηφίσει και ένα 7% που δηλώνει αρκετά πιθανό, άρα μια αφετηρία γύρω στο 11%. Ισχυρότερη παρουσία στους κεντροδεξιούς και δεξιούς ψηφοφόρους αλλά και στους κεντρώους.

Ενδιαφέρον έχει ότι ο Αντώνης Σαμαράς έχει σημαντική απήχηση σε ψηφοφόρους προερχόμενους από τη Νέα Δημοκρατία, την Ελληνική Λύση αλλά και τους αναποφάσιστους. Αυτό σημαίνει ότι εάν αποφάσιζε να κάνει την κίνηση, τότε το πλήγμα στη Νέα Δημοκρατία θα είναι αρκετά μεγάλο.

Όσο για ενδεχόμενο κόμμα υπό την κ. Μαρία Καρυστιανού, το 16% θεωρεί πολύ πιθανό (+2% σε σύγκριση με την προηγούμενη μέτρηση) να την ψηφίσει και το 17% αρκετά πιθανό, διαμορφώνοντας μια αρκετά ισχυρή δυνητική αφετηρία. Ισχυρότερη απήχηση έχει μεταξύ των κεντρώων ψηφοφόρων, αλλά έχει ισχυρή παρουσία και μεταξύ των κεντροαριστερών και αριστερών ψηφοφόρων, έχοντας όμως και δεξιόστροφο ακροατήριο.

Η δυνητική επιρροή αυτή αφορά διάφορους σχηματισμούς: την Πλεύση Ελευθερίας, την Ελληνική Λύση, το Κίνημα Δημοκρατίας, αλλά και το ΠΑΣΟΚ, όπως και όσους επιλέγουν το «Άλλο» και τους αναποφάσιστους.

Όλα αυτά συνδυάζονται και με μια ιδιαίτερα υψηλή δημοφιλία, με 50% θετικές γνώμες και 42% αρνητικές, πάνω από τους ενεργούς πολιτικούς αρχηγούς.

Ενδιαφέρον έχει και σύγκριση που κάνει η δημοσκόπηση της δημοτικότητας της Μάριας Καρυστιανού με αυτή της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Η Μαρία Καρυστιανού είναι πιο δημοφιλής μεταξύ των αριστερών, κεντρώων, κεντροδεξιών και δεξιών ψηφοφόρων, και μόνο στους κεντροαριστερούς διατηρεί προβάδισμα η κ. Κωνσταντοπούλου.

Ένα τοπίο μεταβατικό
Είναι σαφές ότι όλα αυτά αποτυπώνουν ένα τοπίο μεταβατικό, ιδίως ως προς τις εκλογικές δυναμικές. Η εικόνα που βγαίνει από τη δημοσκόπηση, όπως και από άλλες έρευνες, με τη Νέα Δημοκρατία, ακόμη και όταν καταγράφει μικρή άνοδο να απέχει πολύ από την αυτοδυναμία και να κινείται κάτω από το 30% στην εκτίμηση ψήφου και μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση που δεν δείχνει ικανή να αναδείξει αντίπαλο δέος, θα μπορούσε κανείς να πει ότι είναι μια εικόνα από το μέλλον. Η ενδεχόμενη εμφάνιση νέων σχηματισμών, η πραγματική απήχηση των οποίων δεν μπορεί να μετρηθεί γιατί δεν έχουν ιδρυθεί ούτε έχουν ανακοινώσει ηγεσία και πρόγραμμα, θα διαμορφώσει ένα νέο τοπίο και νέους πολιτικούς συσχετισμούς.