Το κάψιμο του Ιούδα, η λέηση και η κουλούρα - Μερικά από τα Αχαϊκά έθιμα του Πάσχα

Το Πάσχα, η μεγαλύτερη γιορτή της Ελληνικής Ορθοδοξίας, γιορτάζεται σε όλη την Ελλάδα με ιδιαίτερο σεβασμό. Έθιμα και παραδόσεις που συνδέονται με τον εορτασμό του Πάσ­χα, αναβιώνουν ακόμα και σήμερα σε πολλές περιοχές του νο­μού Αχαΐας.

Το θρησκευτικό στοιχείο είναι το επίκεντρο των εκδηλώσεων αλλά και η φύση, καθώς οι περισσότερες τελούνται υπαίθρια.

Σε ορισμένες περιοχές πραγματοποιούνται ιδιαίτερες εκδηλώσεις λόγω του Πάσχα.

Στολισμός επιταφίου

Σε πολλά χωρία της Δυτικής Αχαΐας ακόμα και σήμερα ο στολισμός των επιταφίων γίνεται από τις κοπέλες του χωρίου την Μεγάλη Παρασκευή το πρωί. Μαζεύουν τα καλύτερα και τα ωραιότερα λουλούδια από τα παρτέρια και τους κήπους των σπιτιών και βάζοντας όλη τους την τέχνη στολίζουν με άνθη τον επιτάφιο.

Άνω Καστρίτσι: Θρησκευτική δέηση και πομπή

Τη δεύτερη μέρα του Πάσχα στο Άνω Κα­στρίτσι αναβιώνει ένα έθιμο που έρχεται από τα βάθη των αιώνων. Η παράδο­ση θέλει τους κατοίκους του Άνω Καστριτσίου να τελούν θρησκευτικές δεήσεις στην προ­σπάθεια τους να προφυλάξουν το χωριό από κάποια καταστροφή. Άλλοι λένε από λοιμό ή διάφορες επιδημίες και άλλοι από κατολισθή­σεις.

Οι κάτοικοι λοιπόν κατόπιν προτροπής των ιερωμένων πραγματοποιούσαν θρησκευ­τική λιτανεία και δέηση, περιφέροντας τις άγιες εικόνες σε κύκλο σε όλα τα υψώματα γύρω από το χωριό.

Έτσι κι εφέτος τηρώντας την παράδοση τη Δευτέρα το πρωί θα αρχίσει η δέηση ή λέηση (στην τοπική διάλεκτο), από την κεντρική εκκλησία, θα προηγείται της πομπής η εικόνα της Ανάστασης και θα ακο­λουθούν σημαίες, εξαπτέρυγα και εικόνες που κρατούν οι κάτοικοι του χωριού ντυμέ­νοι με παραδοσιακές στολές. Καθ' όλη τη διάρ­κεια της πομπής οι κάτοικοι επικαλούνται το «Κύριε Ελέησον».

Η πομπή ακολουθεί περι­μετρική διαδρομή σε κάθε ξωκλήσι, οι ιερείς "βγάζουν" ύψωμα σε συγκεκριμένο υπεραιωνόβιο δέντρο και καταλήγουν στο ξωκλήσι της Παναγίας, όπου τελείται Θεία Λειτουρ­γία. Στη συνέχεια, όλοι όσοι συμμετέχουν στην πομπή, μικροί, μεγάλοι, ντόπιοι και επι­σκέπτες αφού έχουν διανύσει πεζοπορία πέντε ωρών περίπου καταλήγουν στην κε­ντρική πλατεία. Εκεί ο παπάς σύρει πρώτος το χορό με όλους τους φουστανελάδες και ακολουθεί γλέντι με ψητά αρνιά, κόκκινα αυγά, κουλούρια και κρασί.

Τεμένη Αιγίου: Καινε τον Ιούδα

Την Κυριακή του Πάσχα ή της Αγάπης, στην Τέμενη Αιγίου στην πλατεία του χωριού τελείται το έθιμο της καύσης του Ιούδα. Το έθιμο αναβιώνει από τον Πολιτιστικό Σύλλο­γο της περιοχής. Το βράδυ στην πλατεία μπροστά από την εκ­κλησία του Αγίου Γεωργίου πραγματοποιείται θεατρικό δρώμενο που αναπαριστά τη δίκη του Ιούδα, του οποίου στο τέλος ρί­χνουν το ομοίωμα στη φωτιά.

Τουρλάδες Καλαβρύτων: Το έθιμο της «Κουλούρας»

Τη δεύτερη μέρα του Πάσχα, γιορτάζεται το έθιμο της «Κουλούρας». Σε αυτό οι συμμετέχοντες λαμβάνουν μέρος σε αγώνα δρόμου, ο οποίος βέβαια γίνεται μέσα στην ανθισμένη φύση. Το έπαθλο του νικητή είναι μια «κουλούρα», ένα είδος ψωμιού με γλυκιά γεύση, που παρασκευάζεται τη Μεγάλη Πέμπτη μαζί με τα κόκκινα αυγά από ανύπαντρες κοπέλες του χωριού. Οι νικητές τεμαχίζουν τις κουλούρες και τις μοιράζουν στους παρευρισκόμενους.