Back to Top
#TAGS Αιγιάλεια Δελτίο Ειδήσεων Κορωνοϊός Πανελλήνιες Εξετάσεις 2020 Αγιά Σοφιά ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ
Εξάπλωση κορωνοϊού Χάρτης

ΥΓΕΙΑ

/

Ο νεφρολόγος Παναγιώτης Τρίγκας αναλύει όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την πολύτιμη βιταμίνη D

Ο νεφρολόγος Παναγιώτης Τρίγκας αναλύει ...

H κατ’ εξοχήν απαραίτητη βιταμίνη για υγιές μυοσκελετικό σύστημα

Ο Ιούλιος έφτασε, το καλοκαίρι μπήκε για τα καλά, η θερμοκρασία ανέβηκε και ο κόσμος ξεχύθηκε στις παραλίες. Όσο όμως ξαπλώνουμε στην ξαπλώστρα και απολαμβάνουμε τον ήλιο, το σώμα μας συνθέτει βιταμίνη D. Η βιταμίνη D είναι η κατ’ εξοχήν απαραίτητη βιταμίνη που χρειάζεται το σώμα μας ώστε να έχουμε υγιές μυοσκελετικό σύστημα. Αυτή η βιταμίνη έχει πολλές ευεργετικές ιδιότητες, όπως το ότι διατηρεί τα οστά μας δυνατά, απορροφά το ασβέστιο, ρυθμίζει την ομοιοστασία της παραθορμόνης.

Το μεγαλύτερο μέρος της βιταμίνης D το παράγει ο οργανισμός μας, από την απ’ ευθείας έκθεση στον ήλιο μέσω των υπεριωδών ακτίνων Β (UVB), από τα τέλη Μαρτίου με αρχές Απριλίου έως τα τέλη Σεπτεμβρίου με αρχές Οκτωβρίου. Στη συνέχεια μετατρέπεται στην ενεργό μορφή της βιταμίνης D, αρχικά στο ήπαρ και εν τέλει στο νεφρό. Δεν είναι γνωστό πόσος χρόνος χρειάζεται ακριβώς, να εκτεθούμε στον ήλιο ώστε να συνθέσουμε την απαραίτητη ποσότητα  βιταμίνης D που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να καλύψει τις ανάγκες του. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που  επηρεάζουν τον τρόπο παραγωγής και σύνθεσης της βιταμίνης D, όπως το χρώμα του δέρματος , η επιφάνεια του δέρματος  που εκτίθεται στον ήλιο, η ηλικία του ατόμου και η νεφρική λειτουργία.  Όσο πιο σκούρο είναι το δέρμα τόσο περισσότερο χρόνο χρειάζεται να εκτεθεί στον ήλιο συγκριτικά με το ανοιχτόχρωμο δέρμα. Επίσης ένα νέο άτομο χρειάζεται λιγότερη έκθεση στον ήλιο συγκριτικά με ένα άτομο άνω των 50 ετών. Συνήθως 15 με 20 λεπτά τρεις φορές την εβδομάδα είναι αρκετά.  Η έκθεση όμως στον ήλιο εγκυμονεί κινδύνους  και χρειάζεται προστασία τόσο για την αποφυγή εγκαυμάτων όσο και για την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος. Τα παιδιά είναι πιο επιρρεπή στην ηλιακή ακτινοβολία και η προστασία τους  από τον ήλιο είναι πιο αναγκαία.

Βιταμίνη D, σε μικρότερη ποσότητα, λαμβάνουμε επίσης από συγκεκριμένες τροφές, συμπεριλαμβανομένων των λιπαρών ψαριών όπως ο σολομός, το σκουμπρί, η ρέγγα και οι σαρδέλες, καθώς και από το κόκκινο κρέας και τα αυγά. Η βιταμίνη D προστίθεται επίσης σε όλα τα βρεφικά γάλατα, καθώς και σε ορισμένα δημητριακά. Οι ποσότητες που προστίθενται σε αυτά τα προϊόντα ποικίλουν και συνήθως είναι μικρές. Οι κατασκευαστές οφείλουν να προσθέτουν βιταμίνη D στο βρεφικό γάλα βάσει νόμου. Μια άλλη πηγή βιταμίνης D είναι τα συμπληρώματα διατροφής.

Ο οργανισμός μας χρειάζεται τη βιταμίνη D για να απορροφήσει το ασβέστιο και το φώσφορο από τη διατροφή μας. Αυτά τα μέταλλα είναι σημαντικά για υγιή οστά, δόντια και μυς. Όταν υπάρχει αρκετό ασβέστιο στη διατροφή και επαρκής ενεργή βιταμίνη D, το διατροφικό ασβέστιο απορροφάται και χρησιμοποιείται σωστά σε όλο το σώμα. Εάν όμως η πρόσληψη ασβεστίου είναι ανεπαρκής ή η βιταμίνη D είναι χαμηλή, το σώμα μας μέσω της παραθορμόνης  θα «δανειστεί» ασβέστιο από τα οστά ώστε να διατηρήσει το ασβέστιο του αίματος σε φυσιολογικό εύρος. Αυτό θα οδηγήσει σε έλλειψη βιταμίνης D.

Η έλλειψη βιταμίνης D, γνωστή και ως ανεπάρκεια βιταμίνης D, μπορεί να προκαλέσει μαλακά και αδύναμα οστά (οστεομαλακία, οστεοπενία, οστεοπόρωση, ραχίτιδα, αδυναμική νόσος των οστών) γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε οστικά άλγη, παραμορφώσεις των οστών ακόμα και σε κατάγματα.

Στα παιδιά, για παράδειγμα, η έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να οδηγήσει σε ραχίτιδα. Στους ενήλικες, σε οστεομαλακία, σε απώλεια οστικής πυκνότητας, η οποία προκαλεί πόνο και ευαισθησία στα οστά. Στη χρόνια Νεφρική Νόσο σε αδυναμική νόσο των οστών.Σε ορισμένες περιπτώσεις, κυρίως στους ενήλικες, τα συμπτώματα από την έλλειψη βιταμίνης D δεν είναι τόσο θορυβώδη. Τα σημεία και τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν, κούραση, πόνο στα οστά, μυϊκή αδυναμία, μυϊκά άλγη ή μυϊκές κράμπες.

Τι προκαλεί ανεπάρκεια της βιταμίνης D;

Η ανεπάρκεια βιταμίνης D μπορεί να προκληθεί από συγκεκριμένες παθήσεις, όπως η κυστική ίνωση, η νόσος του Crohn, η κοιλιοκάκη. Αυτές οι ασθένειες ελαττώνουν την εντερική απορρόφηση της  βιταμίνης D. Επίσης, χειρουργικές επεμβάσεις που προάγουν την απώλεια βάρους μειώνοντας  το μέγεθος του στομάχου ή  παρακάμπτοντας μέρος του λεπτού εντέρου, καθιστούν πολύ δύσκολη την απορρόφηση επαρκών ποσοτήτων ορισμένων θρεπτικών ουσιών, βιταμινών και μετάλλων, με επακόλουθο την ελάττωση της βιταμίνης D. Αυτά τα άτομα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά από τους γιατρούς τους και πρέπει να λαμβάνουν βιταμίνη D καθ 'όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Τα παχύσαρκα άτομα με  δείκτη μάζας σώματος (BMI) μεγαλύτερο από 30 σχετίζονται  με χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D. Τα λιποκύτταρα εγκλωβίζουν την βιταμίνη D, την  απομονώνουν,  ώστε να μην απελευθερώνεται. Η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι πιο πιθανή σε παχύσαρκα άτομα. Η παχυσαρκία συχνά καθιστά απαραίτητη τη λήψη μεγαλύτερων δόσεων συμπληρωμάτων βιταμίνης D για την επίτευξη και τη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων της.

Παθήσεις των νεφρών και του ήπατος, όπως η Χρόνια Νεφρική Νόσος,  μειώνουν την ποσότητα ενός ενζύμου που απαιτείται για να μετατραπεί η βιταμίνη D στην ενεργό μορφή της  που χρησιμοποιεί το σώμα μας. Η έλλειψη αυτού του ενζύμου οδηγεί σε ανεπάρκεια δραστικής βιταμίνης D.

Η Χρόνια Νεφρική Νόσος  είναι ένα αναδυόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας και ένας από τους ισχυρότερους προγνωστικούς παράγοντες καρδιαγγειακής νόσου. Φαίνεται ότι η εξέλιξη της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου και πολλές από τις συνακόλουθες καρδιαγγειακές επιπλοκές επιταχύνονται από την ανεπάρκεια της  βιταμίνης  D. Οι ασθενείς με Χρόνια Νεφρική Νόσο έχουν εξαιρετικά υψηλό ποσοστό σοβαρής ανεπάρκειας βιταμίνης D.

Άλλοι παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι η ηλικία, η κινητικότητα, το χρώμα του δέρματος, το  μητρικό γάλα,  το μητρικό γάλα περιέχει μικρή ποσότητα βιταμίνης D και συγκεκριμένα  φάρμακα.

Ορισμένες  πληθυσμιακές ομάδες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από την έλλειψη  βιταμίνης D. Αυτές οι ομάδες είναι:

  • Τα βρέφη από τη γέννηση  τους έως τη συμπλήρωση του πρώτου έτους ζωής (συμπεριλαμβανομένων των μωρών που θηλάζουν και των μωρών που τρέφονται με βρεφικά γάλατα)
  • Τα παιδιά ηλικίας  από 1 έως 4 ετών
  • Ηλικιωμένοι  και άτομα που δεν εκτίθενται συχνά στον ήλιο (για παράδειγμα, άτομα που είναι αδύναμα, ή διαμένουν σε κάποιο ίδρυμα)

Αυτές οι ομάδες πιθανώς θα χρειαστούν συμπλήρωμα βιταμίνης D.

Για τον υπόλοιπο πληθυσμό, άνω των 5 ετών, συνιστάται έλεγχος της επάρκειας της βιταμίνης D. Ωστόσο, η πλειονότητα των ατόμων ηλικίας 5 ετών και άνω θα λάβει αρκετή βιταμίνη D από το ηλιακό φως, κυρίως  το καλοκαίρι οπότε δεν  χρειάζονται συμπλήρωμα βιταμίνης D. Ως γνωστό η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη.

Οι στόχοι της θεραπείας και της πρόληψης είναι οι ίδιοι, δηλαδή η επίτευξη και η διατήρηση ενός επαρκούς επιπέδου βιταμίνης D στο σώμα. 

  • Συστήνεται η  λήψη τροφίμων που περιέχουν περισσότερη βιταμίνη D. Να λάβετε όμως υπόψη σας ότι μόνο από τη διατροφή δεν αυξάνονται επαρκώς τα επίπεδα βιταμίνης D σε περιπτώσεις ανεπάρκειας.
  • Συνιστάται η έκθεση στον ήλιο, με μέτρο, όχι υπερβολές.
  • Συμβουλευτείτε τον ιατρό σας για το αν και πόσο συμπλήρωμα βιταμίνης D χρειάζεστε.

Χαρείτε το καλοκαίρι, τη θάλασσα, τον καταγάλανο Ελληνικό ουρανό με τον αστραφτερό ήλιο. Όλοι έχουμε ανάγκη να μας λούσει το ηλιακό φως. 

Και όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ελύτης «Καλοκαίρι, η εποχή που στήνονται τα όνειρα".

Τρίγκας Παναγιώτης, Νεφρολόγος

Info:

Τρίγκας Παναγιώτης, Νεφρολόγος

Επιστημονικός Διευθυντής, Επιστημονικά Υπεύθυνος Ιατρός

Μονάδας Χρόνιας Αιμοκάθαρσης

ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΤΡΩΝ Α.Ε

Γερμανού 115, Πάτρα - Τηλ: 2610243110

Ιατρείο: Μαιζώνος 94, Πάτρα - Τηλ : 2610277023

Well Being