Λέσβος: Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω αφθώδους πυρετού

Με σημερινή απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν αιτήματος της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, η Λέσβος κηρύσσεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη ζωονόσου του αφθώδους πυρετού.

Η εν λόγω Κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας εκδίδεται λόγω επαπειλούμενου κινδύνου εξάπλωσης της ζωονόσου του αφθώδους πυρετού, η οποία αρχικά εμφανίστηκε στη Δημοτική Ενότητα Πελόπης προκειμένου να δρομολογηθούν άμεσες δράσεις όπως αυτές προβλέπονται στο Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών και θα συμβάλουν στην αποτροπή εξάπλωσης της νόσου.

Το βράδυ της Πέμπτης (19/3), κατόπιν σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής, οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου αποφάσισαν να στηθεί μπλόκο διαμαρτυρίας για τα μέτρα που λήφθηκαν στο νησί από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προκειμένου να αντιμετωπιστεί ηζωονόσος του αφθώδους πυρετού.

 Το μπλόκο θα στηθεί στον κόμβο στη Λάρσο, στις 12 το μεσημέρι της Κυριακής 22 Μαρτίου. Όπως τονίζουν σε ανακοίνωσή τους οι διαμαρτυρόμενοι κτηνοτρόφοι «ο αφθώδης πυρετός είναι ένα πολύ σοβαρό νόσημα, αλλά η κυβερνητική πολιτική είναι ακόμα πιο επικίνδυνη. Δεν θα επιτρέψουμε να γίνει η Λέσβος ένα απέραντο νεκροταφείο ζώων και οι κτηνοτρόφοι “πρόσφυγες” στον τόπο τους».

Τα αιτήματα που θέτουν οι κτηνοτρόφοι είναι:

• Η τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας να χρηματοδοτηθεί εξολοκλήρου από το κράτος.
• Τώρα να στελεχωθεί πλήρως η Κτηνιατρική Υπηρεσία με προσλήψεις μόνιμων κτηνιάτρων και στελέχωση των τοπικών κτηνιατρείων. Αυτή η υποστελέχωση είναι που άνοιξε την πόρτα στη νόσο.
• Υποχρεωτικές απολυμάνσεις στο λιμάνι και σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου με ευθύνη της Περιφέρειας και του κράτους.
• Προστασία της τιμής του γάλακτος. Το γάλα να πληρώνεται στη τιμή που είχε πριν την εμφάνιση της νόσου. Σε περίπτωση μη απορρόφησης του γάλακτος να αποζημιωθεί ο κτηνοτρόφος με βάση τη δυναμικότητα παραγωγής της κτηνοτροφικής του μονάδας.
• Άμεση και πλήρη αποζημίωση για όσους κτηνοτρόφους θανατωθούν τα ζώα τους, πλήρη στήριξη μέχρι την ανασύσταση του κοπαδιού.
• Πάγωμα σε όλες τις οφειλές σε τράπεζες, εφορία και ζωοτροφές. Κανένας κτηνοτρόφος να μην πληρώσει δόση όσο το νησί είναι σε καραντίνα. Κάλυψη των εισφορών σε ΕΦΚΑ και ΕΛΓΑ από το κράτος.
• Εν όψει του Πάσχα αν συνεχιστούν οι απαγορεύσεις στη διοχέτευση σφάγιων στην υπόλοιπη Ελλάδα, να καλυφθεί από το κράτος το χαμένο εισόδημα με βάση τιμή που παίρνει ο παραγωγός στην υπόλοιπη Ελλάδα.
• Αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των κτηνοτρόφων απ’ τις επιπτώσεις της καραντίνας.
• Να εφαρμοστεί εμβολιασμός από τις κρατικές υπηρεσίες με επιστημονικό σχέδιο και να καλυφθούν πλήρως από το κράτος οι όποιες επιπτώσεις υπάρξουν απ’ αυτό.

Καθολικό lockdown στα κτηνοτροφικά προϊόντα της Λέσβου
Καθολικό lockdown στα κτηνοτροφικά προϊόντα της Λέσβου και μάλιστα αναδρομικά για όσα από αυτά έχουν παραχθεί ή βγει από το νησί μετά τις 15 Ιανουαρίου επιβάλει με ανακοίνωση μέτρων που δόθηκαν στη δημοσιότητα χθες το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προκειμένου να αντιμετωπισθεί η ζωονόσος του αφθώδους πυρετού που εντοπίσθηκε σε μονάδα βοοειδών στην περιοχή της Πελόπης, στη βορειοανατολική Λέσβο, την περασμένη Δευτέρα 16 Μαρτίου.

Κι όλα αυτά σε ένα νησί με την κτηνοτροφία να αποτελεί πυλώνα της τοπικής οικονομίας. Λίγες μέρες πριν από το Πάσχα μένουν απούλητα περισσότερα από 70.000 αμνοερίφια που επρόκειτο να εξαχθούν από το νησί. Ενώ σταμάτησε η παραλαβή γάλακτος από 9000 περίπου καταγεγραμμένες στα μητρώα κτηνοτροφικές μονάδες οι οποίες παράγουν αυτή την εποχή συνολικά 60 με 70 τόνους γάλακτος τη μέρα. Με τιμή αγοράς 1,45 ευρώ το κιλό περίπου. Το γάλα είτε τυροκομείται σε μονάδες στη Λέσβο είτε εξάγεται σε εργοστάσια εκτός Ελλάδας προκειμένου να τυροκομηθούν τα ονομαστά ΠΟΠ τυριά του νησιού όπως το λαδοτύρι.

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ενημέρωσε αργά χθες το απόγευμα για τη λήψη επειγόντων μέτρωνπροκειμένου να αποτραπεί η εξάπλωση της ζωονόσου ενώ έχει δοθεί και εντολή για την ενεργοποίηση των Τοπικών Κέντρων Ελέγχου του αφθώδους πυρετού για τον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών και την έγκαιρη ενημέρωση του κοινού.

Στη Λέσβο οριοθετήθηκαν ζώνη προστασίας σε ακτίνα τριών χιλιομέτρων, ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων από την μολυσμένη εκτροφή και περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη στο υπόλοιπο νησί. Η ισχύς των μέτρων στις ζώνες αυτές έχει οριστεί έως και τις 15 Μαΐου 2026.

Απαγόρευση διακίνησης γαλακτοκομικών προϊόντων
Ως προς τις μετακινήσεις ζώντων ζώων, ισχύει καθολική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων των ευαίσθητων ειδών, δηλαδή βοοειδών, αιγοπροβάτων και χοίρων, για σφαγή, πάχυνση, αναπαραγωγή ή βόσκηση, εντός της ζώνης προστασίας, της ζώνης επιτήρησης και της περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης, για τουλάχιστον 10 ημέρες και έως την επαναξιολόγηση των μέτρων με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα και τις νεότερες οδηγίες.

Για το νωπό γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, προβλέπεται ότι το νωπό γάλα των ευαίσθητων ειδών και τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί ή θα παραχθούν στο επόμενο διάστημα δεν διακινούνται εκτός της Λέσβου. Το νωπό γάλα μπορεί να μεταποιείται μόνο εντός της ίδιας ζώνης από την οποία προέρχεται, με τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, ενώ η θερμική επεξεργασία για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων ορίζεται κατ’ ελάχιστον σε παστερίωση ισοδύναμη με 72°C για 15 δευτερόλεπτα. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται στη Λέσβο καταναλώνονται αυστηρά εντός του νησιού μέχρι νεωτέρας.

Επιπλέον, τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί στην υπόλοιπη Ελλάδα από νωπό γάλα της Λέσβου, καθώς και τα προϊόντα που έχουν ήδη μετακινηθεί από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη Ελλάδα από 15 Ιανουαρίου 2026 και μετά, δεν διατίθενται στην αγορά μέχρι νεωτέρας.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τα οχήματα που μεταφέρουν νωπό γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα εντός της Λέσβου. Τα οχήματα αυτά οφείλουν να τηρούν αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται σχολαστικά, να διαθέτουν εξοπλισμό απολύμανσης, να λειτουργούν με διακριτή χρήση ανά ζώνη, να μην παραλαμβάνουν γάλα από ελεύθερες περιοχές όταν κινούνται σε απαγορευμένη ζώνη και να συνοδεύονται από τα απαραίτητα παραστατικά καθαρισμού και απολύμανσης. Οι ίδιοι όροι ισχύουν και για τα οχήματα μεταφοράς γαλακτοκομικών προϊόντων.

Σταματούν οι σφαγές
Για το νωπό κρέας και τα προϊόντα κρέατος, απαγορεύονται ρητά όλες οι σφαγές των παραγωγικών ζώων στη Λέσβο μέχρι νεωτέρας. Σφάγια που προέρχονται από ζώα εκμεταλλεύσεων εκτός Λέσβου και ήδη βρίσκονται σε ψυκτικούς θαλάμους σφαγείων του νησιού μπορούν να διακινηθούν μόνο στην τοπική αγορά, εντός Λέσβου. Αντίθετα, σφάγια που προέρχονται από ζώα εκμεταλλεύσεων εντός Λέσβου μπορούν να διατεθούν στην τοπική αγορά μόνο κατόπιν θερμικής επεξεργασίας. Παράλληλα, απαγορεύεται η αποστολή σφαγίων, κρέατος, παρασκευασμάτων και προϊόντων με βάση το κρέας από τη Λέσβο προς την υπόλοιπη χώρα, άλλα κράτη-μέλη και τρίτες χώρες μέχρι νεωτέρας.

Σε ό,τι αφορά τα ζωικά υποπροϊόντα, ισχύει ότι τα ζωικά υποπροϊόντα των δίχηλων ζώων που προέρχονται από τη Λέσβο, όπως νεκρά ζώα, κόπρος, γάλα, δέρματα, μαλλί, εντόσθια και λοιποί ιστοί από σφαγεία, απαγορεύεται να μετακινηθούν εκτός νήσου Λέσβου. Για τα σφαγεία προβλέπεται ειδική διαχείριση εντός νησιού, ενώ για τις δορές και τα δέρματα ορίζεται ότι μπορούν να οδηγούνται στις εγκεκριμένες μονάδες ενδιάμεσου χειρισμού του νησιού για αλάτιση και αποθήκευση μέχρι νεωτέρας.

Αντίστοιχα, για τις ζωοτροφές προβλέπεται ότι ισχύουν περιορισμοί στη διακίνησή τους από τη Λέσβο, στο πλαίσιο των συνολικών μέτρων που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για την αποτροπή περαιτέρω διασποράς της νόσου.

Παράλληλα, στις εκτροφές που βρίσκονται στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης πραγματοποιούνται έλεγχοι και επισκέψεις με προτεραιότητα στη ζώνη προστασίας, κατά τις οποίες επαληθεύεται και η τήρηση των μέτρων βιοπροφύλαξης. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η περίφραξη, οι απολυμάνσεις τροχών οχημάτων και υποδημάτων στις εισόδους και εξόδους των εκμεταλλεύσεων, οι συνεχείς απολυμάνσεις υλικών και εξοπλισμού, η τήρηση αρχείου επισκεπτών και η χρήση προστατευτικής ένδυσης και υπόδησης.

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καλεί τους κτηνοτρόφους, τους εμπόρους, τους μεταφορείς, τα σφαγεία, τις γαλακτοκομικές εγκαταστάσεις και κάθε εμπλεκόμενο στην αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών. Η έγκαιρη συμμόρφωση με τα μέτρα είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της νόσου, την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τη θωράκιση της παραγωγής του νησιού.

Δεν κινδυνεύει ο άνθρωπος
Σύμφωνα με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, «ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που προσβάλλει τα δίχηλα ζώα, όπως βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοίρους, και χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα και ταχεία εξάπλωση. Μεταδίδεται τόσο με άμεση επαφή όσο και έμμεσα, μέσω μολυσμένων αντικειμένων, οχημάτων, εξοπλισμού ή ανθρώπινης δραστηριότητας, ενώ μπορεί να μεταδοθεί και αερογενώς, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών εκμεταλλεύσεων. Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, ωστόσο συγκαταλέγεται στα πλέον επικίνδυνα νοσήματα των παραγωγικών ζώων και απαιτεί την άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου, βιοπροφύλαξης και περιορισμού των μετακινήσεων».

«Η Λέσβος», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Αναστασία Αντωνέλλη, αντιπεριφερειάρχης πρωτογενούς τομέα, «ζει μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές των τελευταίων χρόνων. Ο αφθώδης πυρετός μπορεί να πυροδοτήσει ένα ντόμινο εξελίξεων που θα απειλήσει όχι μόνο την οικονομική αλλά και την κοινωνική συνοχή του νησιού».