Της δημοσιογράφου Χαράς Μπαρδάκη
Το δημογραφικό φιγουράρει σταθερά ψηλά στη δημόσια συζήτηση, ωστόσο στις περισσότερες περιπτώσεις περιορίζεται σε μια στενή ανάγνωση που αφορά τη μείωση του συνολικού πληθυσμού και τις πιέσεις που αυτή ασκεί στην αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό σύστημα.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα ζήτημα που αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής της χώρας.
Η Ελλάδα καταγράφει διαχρονικά μείωση πληθυσμού, με τις γεννήσεις να υποχωρούν και τον μέσο όρο ηλικίας να αυξάνεται, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον έντονης δημογραφικής πίεσης. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ (18 Δεκεμβρίου 2025), ο μόνιμος πληθυσμός της χώρας την 1η Ιανουαρίου 2025 ανήλθε σε 10.372.335 άτομα, σημειώνοντας οριακή μείωση 0,03% σε σχέση με το 2024, όταν είχε διαμορφωθεί σε 10.375.764. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη φυσική μείωση του πληθυσμού, καθώς οι θάνατοι υπερέβησαν σημαντικά τις γεννήσεις.
Είναι ενδεικτικό ότι η φυσική μείωση για το 2024 έφτασε τα 57.564 άτομα, αριθμός που αντιστοιχεί στο μέγεθος μιας ολόκληρης πόλης. Την ίδια στιγμή, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά της χώρας επιτείνουν την ανησυχία: το ποσοστό των ατόμων άνω των 65 ετών ανέρχεται στο 23,7%, ενώ τα παιδιά ηλικίας 0–14 ετών μόλις στο 12,8%.
Το συμπέρασμα είναι σαφές και ανησυχητικό: η Ελλάδα γερνά, συρρικνώνεται και αποδυναμώνεται πληθυσμιακά. Οι γεννήσεις μειώνονται με ταχύ ρυθμό, οι θάνατοι υπερτερούν σταθερά και το δημογραφικό ισοζύγιο παραμένει αρνητικό, δημιουργώντας ένα σκηνικό με βαθιές και πολυεπίπεδες συνέπειες.
Οι επιπτώσεις αυτής της πορείας θα είναι καθοριστικές για το μέλλον της χώρας, επηρεάζοντας το εκπαιδευτικό σύστημα, τα πανεπιστήμια, την αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό σύστημα. Πρόκειται για μια αλυσιδωτή εξέλιξη που δεν περιορίζεται σε έναν μόνο τομέα, αλλά διαπερνά το σύνολο της κοινωνικής και οικονομικής ζωής.
Οι αιτίες του προβλήματος είναι σύνθετες και βαθιά ριζωμένες: αστυφιλία, ανεργία, εργασιακή επισφάλεια και μεταβολές στον τρόπο ζωής. Για την ουσιαστική αντιμετώπισή του απαιτείται παρέμβαση σε τέσσερις βασικούς άξονες: κατοικία, εργασία, υγεία και παιδεία.
Η οικονομική και εργασιακή ανασφάλεια των νέων ζευγαριών, το υψηλό κόστος στέγασης, οι απαιτητικοί ρυθμοί εργασίας και η δυσκολία συνδυασμού επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, σε συνδυασμό με την έλλειψη υποστηρικτικών δομών όπως επαρκείς παιδικοί σταθμοί, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον όπου η απόφαση για τεκνοποίηση μετατίθεται διαρκώς.
Η αντιμετώπιση του δημογραφικού απαιτεί μια συνολική και συνεκτική στρατηγική. Προϋποθέτει οικονομική ανάπτυξη, δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας για τους νέους, αξιοπρεπείς μισθούς, ενεργή στεγαστική πολιτική με κοινωνική κατοικία και χαμηλά ενοίκια, καθώς και ουσιαστικά φορολογικά κίνητρα που θα στηρίζουν την οικογένεια από την πρώτη στιγμή.
Το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις ή πρόσκαιρες πολιτικές. Απαιτεί ένα εθνικό σχέδιο με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ευρεία πολιτική συναίνεση και μια πολυεπίπεδη στρατηγική που θα απαντά στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.
Ακολουθήστε το thebest.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο thebest.gr