Η δεύτερη μέρα του Φεστιβάλ
«Μεγάλωσα σ΄ ένα ξεχασμένο μέρος στην ανοιχτή θάλασσα δίπλα στη Ρωσία με ατελείωτες καταιγίδες και ψύχος. Περπατούσαμε μέσα σε λάσπη και καπελάνους, ενώ αμερικανικά αυτοκίνητα μάρσαραν σε μας τα κορίτσια, στα χρόνια του πυρετού του χρυσού. Και ξαφνικά πήγαν όλα χάλια. Με την αλιευτική κρίση, τις χρεωκοπίες και τη μείωση πληθυσμού. Από τότε που θυμάμαι, η ζωή είχε σκαμπανεβάσματα. Μετακομίσαμε όμως; Φυσικά όχι! Επειδή τώρα που ήταν όλα τόσο χάλια θα μπορούσαν μόνο να βελτιωθούν!».
Με αυτά τα λόγια αρχίζει το θαυμάσιο ντοκιμαντέρ της Γκούρο Σάνιολα Μπγερκ «Μπακαλιάρος κι άγιος ο Θεός», συμπαραγωγής Νορβηγίας και Φινλανδίας 2026, που μας ταξιδεύει στο Μπάτσφιορντ, ένα ψαροχώρι στις βορειότερες περιοχές της Νορβηγίας όπου ο μπακαλιάρος έχει μεγαλύτερη σημασία κι από τον Θεό. Η θάλασσα και το ψάρεμα είναι οι πρώτοι παράγοντες που καθορίζουν τη ζωή των κατοίκων. Ένα μέρος που περιγράφει θαυμάσια ένας κάτοικος μεταφέροντας με χιούμορ την εμπειρία του: «Αν θέλεις πρέπει να προσπαθήσεις. Όταν ήρθα εγώ δεν ήταν κανείς εδώ. Μόλις σκέφτηκα ότι υπάρχει Κόλαση επί γης και είναι εδώ. Σαν να ήμουν στην πόλη των ζόμπι. Δεν υπήρχαν δρόμοι, όλοι έφταναν με σκάφος. Τότε ήταν γεμάτο ζωή». Και μια γυναίκα που έχει έρθει για να μείνει λέει: «Θα έπρεπε να είναι δύσκολο να ζεις εδώ, θα έπρεπε να έχεις μείνει εδώ».
Το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί με χιούμορ, σκωπτικό ύφος αλλά και με την παγερή ματιά της σκηνοθέτριας, ανάλογη των κρύων τοπίων, την εξέλιξη της ζωής στο ψαροχώρι που είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αλιεία. Το πνεύμα της απομονωμένης κοινότητας στην Αρκτική, η δραματική ένταση της ζωής αλλά και ταυτόχρονα η οικειότητα της ζωής, οι πιο ζεστές ανθρώπινες συμπεριφορές, η αλληλεγγύη και η έγνοια που φέρνει κοντά ανθρώπους που έχουν έρθει ως μετανάστες από διαφορετικές πλευρές του πλανήτη (Νορβηγοί, Φινλανδοί, Ρώσοι και Ταμίλ) κάνοντάς τους ίσους με τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις.
Σιγά σιγά όμως τα πράγματα αλλάζουν. Τα αποθέματα ψυχής αρχίζουν να στερεύουν, τα αλιευτικά αδειάζουν, τα ψάρια βγαίνουν πιο λεπτά και μικρά, τα πάντα επηρεάζονται από την αύξηση της θερμοκρασίας. Οι αλιείς βγάζουν αγγελίες για να πουλήσουν τα σκάφη τους λόγω χαμηλής αναπαραγωγής μπακαλιάρου αφού πλέον πρέπει να ψαρεύουν μικρές ποσότητες. Ο κόσμος φεύγει, μετακομίζει, πρέπει να ψάξει να δει τι άλλο μπορεί να κάνει εκτός από το να ψαρεύει. Η ηλικιωμένη συνοψίζει θαυμάσια την κατάσταση: «Αν ήμουν 40 χρόνια νεώτερη θα τα είχα πουλήσει όλα τα αναθεματισμένα και θα τα είχα αφήσει όλα πίσω. Δεν είναι ωραίο μέρος να ζεις όταν γεράσεις. Αν δεν υπάρχει όμως άλλος τρόπος, πρέπει απλώς να ζήσεις. Εδώ κανείς δεν έρχεται να με πάρει να φύγουμε».
Η πρωτοεμφανιζόμενη σκηνοθέτρια Γκούρο Σάνιολα Μπγερκ δημιουργεί μια δυνατή και φρέσκια ταινία γεμάτη τρυφερότητα και ανθρωπιά που με τη γλυκόπικρη γεύση της σου υπενθυμίζει τι τελικά είναι η ζωή. Ακόμα κι όταν την εντοπίζεις πολύ μακριά από τα πολύβουα αστικά κέντρα. Κάτι σαν τα τελευταία λόγια που αρθρώνει η σκηνοθέτρια απευθυνόμενη προς τον κινηματογραφικό φακό, προς εμάς δηλαδή: «Είναι στο χέρι μας να κάνουμε τον κόσμο καλύτερο στο σύντομο διάστημα που είμαστε εδώ».
Στο πλαίσιο των Ανοικτών Οριζόντων προβλήθηκε το αξιόλογο ντοκιμαντέρ του Πολ Σουνγκ «Η πραγματικότητα δεν είναι αρκετή», βρετανικής παραγωγής 2025 που έχει στο επίκεντρο τη ζωή και τη δράση μιας επαναστατικής φωνής, του συγγραφέα του μυθιστορήματος «Trainspotting», Ίρβιν Γουέλς. Ο ιδιοσυγκρασιακός συγγραφέας που τα βιβλία του αγαπήθηκαν πολύ και άφησαν εποχή σε χρόνια αμφισβήτησης, στο βιβλίο του οποίου βασίστηκε ο Ντάνι Μπόιλ για να σκηνοθετήσει την πασίγνωστη ταινία που έκανε πάταγο στα 1990ς, ακόμα και σήμερα συνεχίζει να πειραματίζεται έχοντας διαρκώς ευαίσθητες τις κεραίες του σε καθετί νέο. Στο ντοκιμαντέρ αυτό παρακολουθούμε ένα δυναμικό, ψυχεδελικό τρίπ, μια εμπειρία του μυαλού που ο Ίρβιν Γουέλς ακολουθεί σε ένα θεραπευτικό κέντρο διευρύνοντας τα όρια της συνείδησης. Μέσα από αυτό το οδοιπορικό ωστόσο αναδύονται οι ξεχωριστές πτυχές και οι εξερευνήσεις του δημιουργού, θέτονται καίρια ερωτήματα για τον ρόλο της καλλιτεχνικής πράξης αλλά και για την πολιτική ετοιμότητα και μαχητικότητα που οφείλουμε να έχουμε στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής. Στο ντοκιμαντέρ ακούγονταν επιλεγμένα αποσπάσματα του Ίρβιν Γουέλς από βιβλία του με απαγγελίες θερμών αναγνωστών του, όπως ο Λίαμ Νίσον και ο Νικ Κέιβ. παραμένει μια ριζοσπαστική φωνή που δεν παύει να πειραματίζεται. Περιοδεύοντας στον Καναδά για την προώθηση του νέου του βιβλίου, θα διερευνήσει για μια ακόμα φορά τα όρια της συνείδησης, δοκιμάζοντας DMT σε ένα ειδικό θεραπευτικό κέντρο. Ό,τι ακολουθεί είναι ένα ψυχεδελικό, καλειδοσκοπικό τριπ που μας βάζει κυριολεκτικά στο μυαλό ενός αδάμαστου δημιουργού.
Λοξή προσωπογραφία ενός εμβληματικού συγγραφέα, αλλά και συλλογικό πορτρέτο της βρετανικής κοινωνίας και των διακυβευμάτων της επί τέσσερις και πλέον δεκαετίες, η νέα ταινία του Πολ Σουνγκ είναι ταυτόχρονα μια καταβύθιση στους μηχανισμούς της καλλιτεχνικής πράξης και ένα ισχυρό κάλεσμα για πολιτική επαγρύπνηση και μαχητικότητα. Το πορτρέτο του Γουέλς συμπληρώνουν αναγνώσεις αποσπασμάτων των έργων του από φανατικούς αναγνώστες του, μεταξύ άλλων από τον Νικ Κέιβ και τον Λίαμ Νίσον. Τα αποσπάσματα αυτά αποτέλεσαν και τη ραχοκοκαλιά για τον τρόπο που ο σκηνοθέτης Πολ Σουνγκ ανέπτυξε την ταινία, όπως εξήγησε ο ίδιος προλογίζοντας στην αίθουσα του Ολύμπιον στη Θεσσαλονίκη.
Πολύ καλές εντυπώσεις άφησε το ελληνικό ντοκιμαντέρ του Φωκίωνα Μπόγρη «Σωνιέρου 4» που διαγωνίζεται για τα βραβεία του διεθνούς διαγωνιστικού τμήματος. Μέσα από τη συναρπαστική ιστορία του Κώστα Στεφανάκη, ενός δευτεραγωνιστή του ελληνικού κινηματογράφου που έπαιζε κυρίως ρόλους κακού σε ένα ευρύτατο πλαίσιο, από ταινίες του Φίνου, του Θόδωρου Αγγελόπουλου, του Νίκου Κούνδουρου και του Παντελή Βούλγαρη μέχρι του Γκουσγκούνη, βιντεοταινίες και τηλεόραση, b-movies διατρέχουμε μισό αιώνα ιστορίας ελληνικού σινεμά. Ένας αγώνας για μια χρυσή ευκαιρία, ένα άπιαστο όνειρο. Ο Φωκίων Μπόγρης, γνωστός από σκληρές ταινίες όπως τις «Κάθαρση» και «Πρόστιμο» σκηνοθετεί έναν ντοκιμαντέρ γεμάτο τρυφερότητα για τον άγνωστο «σκληρό» του σινεμά και οι παρεμβάσεις στην κάμερα των Όμηρου Ευστρατιάδη, Θόδωρου Μαραγκού, Σωτήρη Γκορίτσα, Κίσκας Μανουσέλη, Γιώργου Μπιμπίλα, Χρήστου Κάλοου, Ορσαλίας-Ελένης Κασσβέτη, του αείμνηστου Νίκου Τριανταφυλλίδη αλλά και του Στεφανάκη φωτίζουν το δικό του πορτρέτο αλλά και κατά κάποιο τρόπο σκιαγραφούν και την περίπτωση του ελληνικού σινεμά με πολύ ενδιαφέροντες όρους και χρωματισμούς.
Ακολουθήστε το thebest.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο thebest.gr