Πως μαθαίνουμε να μιλάμε;
Τα παιδιά που ακούν ζουν σε ένα κόσμο περιτριγυρισμένο από ακουστικά ερεθίσματα τα οποία ξεκινούν να λαμβάνουν από τους πρώτους κιόλας μήνες της κύησης. Αποκτούν έτσι αισθητηριακές εμπειρίες μέσω της ακοής, οι οποίες τα βοηθούν να ανακαλύψουν τον κόσμο γύρω τους και να μάθουν την μητρική τους γλώσσα.
Τους πρώτους μήνες της ζωής, μέσω της αμφίδρομης επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης με τους γονείς ή τους φροντιστές, το βρέφος αρχίζει να κατακτά έννοιες των πραγμάτων που βρίσκονται γύρω του.
Γύρω στην ηλικία των 9 μηνών, το παιδί προσηλώνεται σε αντικείμενα που υπάρχουν στον χώρο και αρχίζει να παράγει ήχους με σκοπό να προκαλέσει το ενδιαφέρον και την ανταπόκριση του ενήλικα.
Οι πρώτες λέξεις έρχονται περίπου στον πρώτο χρόνο και οι πρώτες μικρές φράσεις στους 24 μήνες. Από τα δύο μέχρι τα τέσσερα έτη, τα παιδιά είναι πλέον έμπειροι συνομιλητές οι οποίοι μπορούν αν ξεκινήσουν μια συζήτηση, να κάνουν ερωτήσεις ή να ζητήσουν επεξηγήσεις.
Τι συμβαίνει όταν δεν ακούω;
Τα κωφά/βαρήκοα παιδία δεν έχουν την ίδια πρόσβαση σε ακουστικά ερεθίσματα. Κάποιες από τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει ένα κωφό/βαρήκοο παιδί αφορούν:
δυσκολίες ακουστικής αντίληψης & επεξεργασίας
δυσκολίες αντιληπτικού&εκφραστικού λόγου
δυσκολίες άρθρωσης & φωνολογικές διαταραχές
φτωχή χρήση ορθών γραμματικών και συντακτικών δομών
δυσκολίες στην προσωδία αργός ρυθμός ομιλίας,υψηλός τόνος φωνής, ένρινη ομιλία
Ακόμα και με την χρήση ακουστικών βοηθημάτων (κοχλιακά εμφυτεύματα, ακουστικά βαρηκοΐας) η ακουστική πληροφορία δεν είναι πλήρης κατευθείαν ούτε έχει την ίδια ακουστική ποιότητα σε σύγκριση με τα ακούοντα παιδιά. Μπορεί να δυσκολεύονται να αντιληφθούν τους ήχους γύρω τους και δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπίσουν την πηγή του ερεθίσματος. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί όντως να ακούν αλλά να μην γνωρίζουν πώς πρέπει να αντιδράσουν σε αυτό. Για το λόγο αυτό ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια της παρέμβασης είναι η ακουστική εκπαίδευση.
Γιατί πρέπει να ξεκινήσω νωρίς;
Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης είναι τεράστια και η απάντηση βρίσκεται στην «πλαστικότητα» του εγκεφάλου. Πλαστικότητα ονομάζεται η ικανότητα του εγκεφάλου να αναπτύσσεται και να δημιουργεί νέες συνάψεις και είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη μάθηση. Η ικανότητα αυτή είναι μέγιστη κατά την πρώιμη παιδική ηλικία, η οποία θεωρείται κρίσιμη περίοδος για την κατάκτηση της γλώσσας.
Γιατί είναι σημαντικό να συμμετέχουν οι γονείς στη διαδικασία;
Η συμμετοχή των γονέων στην παρέμβαση έχει αμέτρητα οφέλη. Ειδικά όταν πρόκειται για τόσο μικρές ηλικίες. Τα παιδιά μαθαίνουν όταν βιώνουν ευχάριστες εμπειρίες και νιώθουν ασφάλεια και αυτό μπορεί να σημαίνει ότι χρειάζεται να βρίσκονται στην αγκαλιά της μαμάς τους για αρκετή ώρα μέσα στη συνεδρία.
Οι γονείς/φροντιστές είναι αυτοί που γνωρίζουν καλύτερα το παιδί και που θα περνάνε την περισσότερη ώρα μαζί τους. Μέσω της αλληλεπίδρασης τα παιδιά θα μάθουν να επικοινωνούν και να μιλάνε. Εμείς είμαστε δίπλα τους για να τους βοηθήσουμε να καταλάβουν πως μπορούν να υποστηρίξουν καλύτερα τα παιδιά τους ώστε να επικοινωνούν τις ανάγκες και τα συναισθήματα τους και όχι για να τους κάνουμε «μάθημα». Εξάλλου η «γλώσσα δεν διδάσκεται, αλλά μαθαίνεται βιωματικά».
Επιπλέον, το 95% των κωφών παιδιών έχουν γονείς που ακούνε και που κατά πάσα πιθανότητα δεν είχαν ποτέ καμία επαφή με την κώφωση ή την βαρηκοΐα. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να δώσουμε στους γονείς χώρο και χρόνο να καταλάβουν έναν εντελώς διαφορετικό αλλά εξίσου όμορφο κόσμο.
**Στην Πάτρα, λειτουργεί τα τελευταία χρόνια δωρεάν, η Υπηρεσία Έγκαιρης Παρέμβασης για όλες τις Οικογένειες με Κωφά/βαρήκοα παιδιά.
emailεπικοινωνίας: eparemvasi.patras@idrimakofon.gr
_
Κατερίνα Καρυτινού, Λογοθεραπεύτρια (MSc)
TalkTalk, κέντρο ειδικών θεραπειών
Β. Ρούφου 29, 26225 Πάτρα
6984177630
Ακολουθήστε το thebest.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο thebest.gr