Ιάσονας Φωτήλας – Να υπάρξει πολιτική για πρόληψη του γυναικολογικού καρκίνου

Στην ανάγκη να υπάρξει πολιτική ώστε να αυξηθούν οι προληπτικοί έλεγχοι για τον γυναικολογικό καρκίνο αναφέρθηκε ο Ιάσονας Φωτήλας, βουλευτής ΝΔ Αχαΐας, κατά τη συζήτηση του θέματος στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων.

Ο κ. Φωτήλας επισήμανε όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση, ότι πολύ μικρό ποσοστό Ελληνίδων κάνουν προληπτικούς ελέγχους για τον γυναικολογικό καρκίνο σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Και γι’ αυτό το γεγονός αιτία δεν πρέπει να είναι η επιφυλακτικότητά τους ή η αδιαφορία τους αλλά το οικονομικό κόστος που δεν καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία. Η λύση είναι να υπάρξει μια νέα πολιτική αντιμετώπισης του θέματος ώστε και σε συνεργασία με εθελοντικές ενώσεις γυναικών να ευαισθητοποιηθούν και να ενημερωθούν όλοι.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του βουλευτή Αχαΐας Ιάσονα Φωτήλα:

Ευχαριστώ κύριε πρόεδρε,

Κύριε υπουργέ,

Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο γυναικολογικός καρκίνος είναι μια πολύπλοκη νόσος.

Διαχωρίζεται ανάμεσα στον γυναικολογικό καρκίνο που αφορά στον καρκίνο του μαστού και στον γυναικολογικό που αφορά στο γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα, όπως είναι ο καρκίνος των ωοθηκών και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας.

Ο καρκίνος του μαστού είναι η πιο κοινή μορφή καρκίνου στις γυναίκες καθώς παγκοσμίως περισσότερες από ενάμιση (1,5) εκατομμύριο διαγιγνώσκονται με τη νόσο ετησίως.

Στην Ευρώπη περισσότερες από 400.000 γυναίκες διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού και περίπου 100.000 χάνουν τη ζωή τους από τη νόσο σε ετήσια βάση.

Σύμφωνα με επιδημιολογικά στοιχεία που προκύπτουν από το πανελλήνιο αρχείο νεοπλασιών των παθολογοανατομικών εργαστηρίων για το 2011 η επίπτωση του καρκίνου του μαστού εκτιμάται στα 6.454 περιστατικά (στοιχεία από το 97-98% του συνόλου των εργαστηρίων).

Το 27-28% των γυναικών αυτών είναι ηλικίας κάτω των 50 ετών, ενώ το 45% των γυναικών που θα διαγνωσθούν με καρκίνο του μαστού θα προβούν σε μαστεκτομή.

Ο καρκίνος του μαστού μπορεί - εάν διαγνωστεί έγκαιρα - να αντιμετωπιστεί, εάν μάλιστα η πρόγνωση είναι πολύ καλή.

Ωστόσο, και ο μεταστατικός καρκίνος του μαστού αντιμετωπίζεται ικανοποιητικά. Ακόμα και στην περίπτωση του επιθετικής μορφής HER2 θετικού μεταστατικού καρκίνου του μαστού, η άμεση επιβίωση της ασθενούς  μπορεί να ξεπεράσει τα πέντε έτη.

Ο καρκίνος του τράχηλου της μήτρας αφορά σε περισσότερα από 500.000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο και είναι η 4η πιο κοινή μορφή καρκίνου στη γυναίκα μετά τον καρκίνο του μαστού (25,1%) και τον καρκίνο του παχέος εντέρου (9,2%). Και εδώ η έγκαιρη διάγνωση παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση της νόσου καθώς λιγότερο  από το 1/5 των ασθενών που θα διαγνωσθούν με καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε στάδιο IV έχουν πιθανότητες επιβίωσης περισσότερες από 5 έτη.

Σε παγκόσμιο επίπεδο περισσότερα από 85% των περιστατικών καρκίνου του τραχήλου της μήτρας εμφανίζονται στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ οι αναπτυγμένες χώρες παρουσιάζουν το 1/3 του ποσοστού θνησιμότητας σε σχέση με τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Τέλος, ο καρκίνος των ωοθηκών αποτελεί την 5η συχνότερα εμφανιζόμενη μορφή καρκίνου στις γυναίκες στην Ευρώπη και είναι η 1η αιτία θανάτου ανάμεσα στους γυναικολογικούς καρκίνους στην Ελλάδα.

Ειδικά στη χώρα μας πάνω από 900 περιστατικά καρκίνου ωοθηκών διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο, ενώ περισσότερες από 400 γυναίκες χάνουν τη ζωή τους από τη νόσο σε ετήσια βάση.

Η προχωρημένη νόσος του καρκίνου των ωοθηκών έχει πτωχή πρόγνωση, αφού τα ποσοστά 5ετούς επιβίωσης δεν ξεπερνούν το 25%, ενώ την τελευταία τετραετία έχει μεταβληθεί το θεραπευτικό τοπίο, με την ανάπτυξη και χρήση νέων μορίων, αλλάζοντας το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών με προχωρημένο καρκίνο των ωοθηκών.

Όπως προκύπτει λοιπόν από τα παραπάνω στοιχεία, όλες οι μορφές του καρκίνου της γυναίκας είναι σήμερα αντιμετωπίσιμες, αρκεί να υπάρχει πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση, όπως έχουν επισημάνει οι επιστήμονες.

Επίσης, νέα φάρμακα και εξατομικευμένες θεραπείες έχουν δώσει στα χέρια των επιστημόνων υγείας ένα επιπλέον δυνατό όπλο να αντιμετωπίσουν τις μορφές της νόσου.

Ωστόσο, οι Ελληνίδες φαίνεται ότι έχουν μια πολύ αρνητική πρωτιά σε σχέση με τις γυναίκες άλλων χωρών. Είναι πρωταθλήτριες στο κάπνισμα με τα ποσοστά μάλιστα να αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο τη στιγμή που σε όλες στις πολιτισμένες χώρες τα ποσοστά καπνιστριών μειώνονται.

Το ζήτημα της πρόληψης λοιπόν πρέπει να συνδυαστεί με τη συζήτηση που κάναμε και προ λίγου καιρού στην Επιτροπή των Κοινωνικών Υποθέσεων με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος για την ανάγκη πολιτικής πρόληψης με καμπάνιες εναντίον του. Και εδώ όμως τα αποτελέσματα από την πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ είναι πρακτικά ανύπαρκτα όπως είχα και τότε επισημάνει.

Επιπλέον θα μπορούσαμε να κάνουμε μερικά απλά πράγματα για την πρόληψη. Να σχεδιάσουμε καμπάνιες ενημέρωσης για την ανάγκη τροποποίησης της καθημερινότητας των γυναικών αλλά και γενικότερα του πληθυσμού μας  σταματώντας εντελώς το κάπνισμα, βάζοντας την άσκηση στη ζωή μας, προσπαθώντας να κάνουμε μια πιο υγιεινή διατροφή και αποφεύγοντας την κατανάλωση αλκοόλ. Θα είχαμε έτσι ένα καλό σωματικό βάρος που παίζει μεγάλο ρόλο και θα μπορέσουμε να κρατήσουμε όσο γίνεται τη νόσο μακριά.

Μελέτες των τελευταίων ετών, έχουν δείξει ότι ακόμα και 1 ποτήρι αλκοόλ ημερησίως είναι επιβαρυντικός παράγοντας ενώ, διαφάνηκε ότι γυναίκες που έχουν χειρουργηθεί και συνεχίζουν να καπνίζουν μετά την επέμβαση είχαν τις περισσότερες πιθανότητες να υποτροπιάσουν.

Η ανάγκη της πρόληψης είναι επιτακτική, ειδικά για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος αντιμετωπίζεται προληπτικά μέσω του εμβολίου καθώς και του μοριακού τεστ (HPV TEST) που από το 1975 έχει αποδειχθεί ότι έχει μεγαλύτερη επιτυχία στην πρόληψη από το παραδοσιακό τεστ Παπανικολάου.

Ακούγεται και γράφεται ότι οι Ελληνίδες γυναίκες είναι επιφυλακτικές ή αδιάφορες για τα άνω τεστ σε ποσοστό 70% τη στιγμή που στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες είναι μόνο 5-15% το ανάλογο ποσοστό. Ακόμα και για το τεστ Παπανικολάου το ποσοστό των γυναικών που το πραγματοποιεί δεν υπερβαίνει το 30%.

Δεν νομίζω ότι είναι μόνο αδιαφορία τους. Θα ήταν περίεργο άλλωστε να οφειλόταν μόνο σε αυτό τον παράγοντα όταν γνωρίζουν ότι πρόκειται για ένα ζήτημα ζωής και θανάτου.

Η απάντηση πρέπει να αναζητηθεί και στο οικονομικό κόστος είτε της εξέτασης είτε των νέων εμβολίων που δεν καλύπτονται από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Συγκεκριμένα, η ψηφιακή μαστογραφία που αποτελεί, ιατρικά και κοινωνικά, έναν από τους πλέον σύγχρονους και ασφαλείς τρόπους διάγνωσης - πρόληψης του καρκίνου του μαστού δεν καλύπτεται εξολοκλήρου από τον ΕΟΠΠΥ αλλά μόνο εν μέρει.

Δεν το λέω εγώ, το επισήμαναν 45 γυναίκες βουλευτές του κοινοβουλίου, από όλες τις πτέρυγες, ζητώντας με κοινή ερώτησή τους προς τον Υπουργό Υγείας τον Μάρτιο του 2017 την κάλυψη αυτής της πολύ σημαντικής εξέτασης από τον ΕΟΠΠΥ!

Επιπλέον, το κόστος του τεστ για ιό HPV (είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων που ευθύνεται για τον καρκίνο του τράχηλου της μήτρας και μεταδίδεται από άνδρες και γυναίκες μέσω της σεξουαλικής επαφής) δεν καλύπτεται από τα ταμεία και ποικίλλει ανά εργαστήριο.

Μάλιστα, τα δύο εμβόλια που κυκλοφορούν και εφαρμόζονται από το 2007 για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, χορηγούνται μεν δωρεάν οι δόσεις τους από τα ασφαλιστικά ταμεία σε γυναίκες ηλικίας 11-26 ετών, τις καλύπτει όμως για μία περίοδο μόνο δέκα χρόνων και πρέπει προφανώς να επαναληφθούν!

Επιπλέον, πρέπει οπωσδήποτε να συνδυάζονται τα εμβόλια κατά του ιού HPV με το τεστ Παπανικολάου, που γνωρίζουμε ότι μετά την ηλικία των 40 δεν καλύπτεται η εξέταση από μερικά ασφαλιστικά ταμεία.

Πώς λοιπόν απαιτούμε ή κατηγορούμε συλλήβδην τις Ελληνίδες γυναίκες για την απροθυμία πραγματοποίησης προληπτικών εξετάσεων ή εμβολίων;

Ναι λοιπόν στις επαναστατικές καινοτόμες προσεγγίσεις που ενδυναμώνουν τις προοπτικές ουσιαστικής θωράκισης των γυναικών από τους πλέον συχνούς καρκίνους και προσφέρουν νέες αισιόδοξες προοπτικές όσον αφορά στην προστασία της υγείας τους από μεγαλύτερες απειλές. Ναι στις καμπάνιες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης σε συνεργασία με εθελοντικές ενώσεις γυναικών που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό και διαδραματίζουν ένα πολύ σημαντικό ρόλο .

Περιμένουμε όμως να δούμε από τον Υπουργό συγκεκριμένα βήματα για την ασφαλιστική κάλυψη των γυναικών ώστε να έχουν στην πράξη το δικαίωμα σε μία καλύτερη ζωή μέσω της πρόληψης από τον γυναικολογικό καρκίνο και τις διάφορες μορφές του.