Η ατμοσφαιρική ρύπανση "κλέβει" 10 μήνες ζωής από τους Πατρινούς

Πριν  από δύο μήνες ο δήμαρχος Πατρέων Ανδρέας Φούρας δέχθηκε στο γραφείο του ένα τηλεφώνημα από οργισμένο συνδημότη ο οποίος διαμαρτυρόταν έντονα για την κατάσταση που εκείνη τη μέρα επικρατούσε στο λιμάνι. Τα φουγάρα των πλοίων είχαν «μαυρίσει» τον ουρανό. Η εικόνα μιλούσε από μόνη της. Ο συνδημότης, μάλιστα, για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του, τράβηξε και ορισμένες φωτογραφίες την στιγμή της αναχώρησης ενός φέρι μποτ με προορισμό την Ιταλία. Και έστειλε τις φωτογραφίες στο γραφείο του δημάρχου. Από το φουγάρο του πλοίου ένα ντουμάνι μαύρου καπνού αναδυόταν στον ουρανό. Και εκεί σχηματιζόταν ένα αχνό πέπλο καυσαερίου που απλωνόταν πάνω από ολόκληρη τη λιμενική ζώνη, με κατεύθυνση το κέντρο της Πάτρας.

Ο δήμαρχος επικοινώνησε αμέσως με το Λιμεναρχείο και ζήτησε να διενεργηθεί έλεγχος. Η απάντηση που πήρε δεν ήταν ιδιαίτερα πειστική. Έτσι, για το θέμα ενημερώθηκε το υπουργείο Περιβάλλοντος. Ο κ. Φούρας, εδώ και καιρό, λέει ότι η κυβέρνηση οφείλει να ελέγχει πιο τακτικά την εκπομπή ρύπων από τα πλοία και παράλληλα να θεσμοθετήσει έναν καινούργιο πόρο από τις πλοιοκτήτριες εταιρείες ο οποίος θα χρησιμοποιείται για «ανταποδοτικά περιβαλλοντικά» έργα στην πόλη.

Το λιμάνι, σύμφωνα με μελέτη του καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών και διευθυντή του Εργαστηρίου Πυρηνικής Τεχνολογίας κ. Ευάγγελου Μαραζιώτη, «εισφέρει» κατά 21,5% στους αιωρούμενους σωματιδιακούς ρυπαντές Pm10 που συγκεντρώνονται στην ατμόσφαιρα της πόλης. Άρα, το λιμάνι αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ρυπογόνους παράγοντες για την Πάτρα με αποτέλεσμα η περιοχή γύρω από τον Άγιο Διονύσιο να θεωρείται η πιο υποβαθμισμένη, από περιβαλλοντικής άποψης, περιοχή της πόλης.

Όμως, το λιμάνι δεν είναι ο μόνος παράγοντας επιβάρυνσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην πόλη. Οι βιομηχανικές και βιοτεχνικές δραστηριότητες, η θέρμανση και φυσικά η κυκλοφορία των αυτοκινήτων είναι οι άλλες τρεις μεγάλες «πηγές» ρύπανσης, με άμεση επίπτωση στην υγεία των κατοίκων της Πάτρας. Για παράδειγμα, η βιομηχανία – βιοτεχνία «εισφέρει» το 55% των σωματιδιακών ρυπαντών Pm10 που «συναντώνται» στην ατμόσφαιρα της πόλης ενώ η κυκλοφορία των αυτοκινήτων αφήνει πίσω της το 98% των εκπομπών μονοξειδίου του άνθρακα! Η πιο σημαντική πηγή του μονοξειδίου του άνθρακα (CO) είναι η ατελής καύση του άνθρακα και των υδρογονανθράκων γενικότερα. Το 80% περίπου του παγκόσμια παραγόμενου CO προέρχεται από τα αυτοκίνητα. Άλλες πηγές εκπομπής CO είναι τα ηφαίστεια, οι πυρκαγιές στα δάση, και διάφορες βακτηριακές δράσεις. Η αύξηση του CO στο αίμα επηρεάζει διάφορα ανθρώπινα όργανα και πρώτα - πρώτα αυτό στο οποίο η έλλειψη οξυγόνου έχει άμεσες συνέπειες, τον εγκέφαλο. Τα αποτελέσματα είναι η μείωση της φυσικής και πνευματικής ικανότητας του ανθρώπου. Είναι φανερό ότι τις συνέπειες αυτές υφίστανται οι οδηγοί αυτοκινήτων που το επάγγελμα τους, τους υποχρεώνει να κινούνται σε πολυσύχναστους δρόμους.

Έρευνες στο εξωτερικό έχουν δείξει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μειώνει το προσδόκιμο ζωής κατά 9 μήνες, κάτι που αναφέρει στην έρευνα του και ο καθηγητής κ. Μαραζιώτης. «Σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, στη λίστα των δέκα ευρωπαϊκών πόλεων με την μεγαλύτερη ατμοσφαιρική ρύπανση (PM₁₀), οι έξι πόλεις είναι ελληνικές. Μεταξύ αυτών και η Πάτρα, η οποία διαγκωνίζεται με την πόλη του  Βόλου, στην τρίτη θέση επικινδυνότητας σε εθνικό επίπεδο, με πρώτη την Θεσσαλονίκη και δεύτερη την Αθήνα», ανέφερε ο κ. Μαραζιώτης κατά τις εργασίες της ημερίδας Ecocity που παρουσιάστηκε πέρυσι στην Πάτρα.

Ο οδηγός που κάθεται στην καμπίνα του αυτοκινήτου εισπνέει τρεις φορές περισσότερους ρύπους από κάποιον πεζό. Αυτό απέδειξε το πρώτο κομμάτι της έρευνας που εκπόνησε ομάδα ερευνητών του Ινστιτούτου Χημικών Διεργασιών του ΕΚΕΤΑ. Ο επικεφαλής της ομάδας Θανάσης Κωνσταντόπουλος λέει ότι «η έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί. Ήδη υποβάλλονται προτάσεις, ώστε το κινούμενο εργαστήριο να συλλέξει στοιχεία για την ατμοσφαιρική ρύπανση από μεγάλες πόλεις της Ελλάδας, που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με την αέρια ρύπανση, όπως η Πτολεμαΐδα, η Κοζάνη και η Πάτρα. Μέχρι τώρα πάντως κανένας φορέας δεν έδειξε ενδιαφέρον προκειμένου να αξιοποιηθεί για ερευνητικούς σκοπούς η συγκεκριμένη μονάδα».  Σύμφωνα με μια άλλη μελέτη, που έχει εκπονήσει στο πλαίσιο του διδακτορικού του ο Χρήστος Βλαχοκώστας, συνεργάτης του Εργαστηρίου Μετάδοσης της Θερμότητας της Πολυτεχνικής σχολής του ΑΠΘ, το 66% των περιστατικών βρογχίτιδας που καταγράφηκαν το 2002 στη Θεσσαλονίκη σχετίζεται με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η συγκεκριμένη μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι Θεσσαλονικείς χάνουν 10 μήνες από το προσδόκιμο ζωής εξαιτίας της αέριας ρύπανσης! Εντυπωσιακό είναι επίσης το γεγονός ότι μόνο το 2002 το 66% των περιστατικών βρογχίτιδας που καταγράφηκαν σχετίζονται άμεσα με την ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς συνέβησαν σε μέρες με υψηλές τιμές ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

«Για την Πάτρα αξίζει να σημειωθεί, ότι οι εκπομπές των σωματιδιακών ρυπαντών, από την οδική κυκλοφορία (Αστική και Υπεραστική) και τις λειτουργίες του Λιμανιού, ανήκουν κατά βάση στην κατηγορία μεγέθους (PM₁₀)», ανέφερε στην ημερίδα του Ecocity ο καθηγητής κ. Ε. Μαραζιώτης. Προσθέτοντας: «Αυτό έχει σαν  αποτέλεσμα να θεωρείται απαραίτητη η άμεση λήψη μέτρων περιορισμού τους και η διαμόρφωση στρατηγικών ελέγχου του τομέα των μεταφορών. Η διαπιστωμένη, εξάλλου, υποβάθμιση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα της  αστικής και ευρύτερης περιοχής της Πάτρας, σε συνδυασμό με την διόγκωση διαφόρων τοπικών παραμέτρων (κυκλοφοριακό φορτίο, λιμάνι, χρήση γης, κ.λπ.), τις διεθνείς συγκυρίες και τις προοπτικές ανάπτυξης της πόλης ως κομβικό σημείο του άξονα Πάτρα- Ιταλία- Ευρώπη, απαιτεί αυστηρά ορθολογικό προγραμματισμό και άμεσο ‘περιβαλλοντικό νοικοκύρεμα’. Η περισσότερο κορεσμένη (υποβαθμισμένη) περιοχή της πόλης είναι η Αγίου Διονυσίου και ακολουθούν η περιοχή της πλατείας Μαρούδα εκτεινόμενη στις νοτιοδυτικές περιοχές, το εμπορικό κέντρο, και βεβαίως τα αρκτικά διαμερίσματα. Τα τελευταία μαζί με την περιοχή του «Αγίου Διονυσίου» δέχονται την επίδραση όλου του φορτίου από το λιμάνι αλλά και τις κορεσμένες κυκλοφοριακά κεντρικές αρτηρίες Οθωνος Αμαλίας, Αγίου Ανδρέου, Αθηνών, Νόρμαν καθώς και όλη την κυκλοφορία για την εξυπηρέτηση των Σταθμών του ΚΤΕΛ Αγρινίου, του Τερματικού Σταθμού του Αστικού ΚΤΕΛ, των κεντρικών υπηρεσιών του ΙΚΑ κ.α. Βεβαίως κάτι ανάλογο συμβαίνει, στην ευρύτερη περιοχή της πλατείας «Μαρούδα», με την εξυπηρέτηση του Νοσοκομείου «Άγιος Ανδρέας» την προσπέλαση στο ΑΤΕΙ και την περιμετρική κ.α.».