Το Παλαιό δημοτικό Νοσοκομείο Πατρών ...ξαναγεννιέται! Η...πολύπαθη ιστορία του

Το Παλαιό Δημοτικό Νοσοκομείο Πατρών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά κτήρια της πόλης και ένα σύμβολο της εξέλιξης της δημόσιας υγείας στην Πάτρα.

Η ανάγκη για τη δημιουργία ενός οργανωμένου νοσοκομείου έγινε ιδιαίτερα έντονη στα μέσα του 19ου αιώνα. Έτσι, το 1851 επιβλήθηκε ειδικός φόρος 0,25% στα εισαγόμενα προϊόντα, με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση της ανέγερσης του Δημοτικού Νοσοκομείου, επί δημαρχίας Ιωάννη Δ. Αντωνόπουλου.

Στις 15 Οκτωβρίου 1857 ο βασιλιάς Όθων έθεσε τον θεμέλιο λίθο του Δημοτικού Νοσοκομείου Πατρών. Εκείνη την εποχή η Πάτρα ήταν ήδη μια σημαντική πόλη περίπου 12.000 κατοίκων, με έντονη οικονομική δραστηριότητα, αλλά χωρίς οργανωμένες υποδομές υγειονομικής περίθαλψης.

Παρά τη σπουδαιότητα του έργου, χρειάστηκαν περίπου 15 χρόνια για να ολοκληρωθεί το πρώτο κτήριο του νοσοκομείου. Το αρχικό κτίσμα είχε χωρητικότητα μόλις 10 κλινών και το κόστος κατασκευής του έφτασε τις 137.000 δραχμές — ένα τεράστιο ποσό για τα δεδομένα της εποχής.

Το νοσοκομείο άρχισε τελικά να λειτουργεί την Πρωτοχρονιά του 1872. Ωστόσο, τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του ήταν ιδιαίτερα δύσκολα, καθώς το ίδρυμα στελεχωνόταν μόλις από έναν γιατρό, γεγονός που δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στην εξυπηρέτηση των ασθενών. Παρ’ όλες τις δυσκολίες, η λειτουργία του αποτέλεσε ένα εξαιρετικά σημαντικό βήμα για την πόλη: για πρώτη φορά η Πάτρα διέθετε ένα δημόσιο ίδρυμα υγειονομικής περίθαλψης.

Μέχρι τότε, σε περιόδους ανάγκης, ακόμα και ο ναός του Παντοκράτορα, κοντά στο σημείο όπου κατασκευάστηκε το νοσοκομείο, είχε χρησιμοποιηθεί ως πρόχειρο νοσηλευτήριο. Εκεί είχε εγκαταστήσει τραυματίες από τις μάχες ο Γάλλος στρατηγός Μαιζών κατά την περίοδο της Γαλλικής εκστρατείας στον Μοριά.

Η κοινωνική πραγματικότητα της εποχής ήταν έντονα αντιφατική. Στην Άνω Πόλη, που παρέμενε η πιο φτωχή και υποβαθμισμένη περιοχή της Πάτρας, σχηματίζονταν συχνά ουρές από άπορους και ταλαιπωρημένους πολίτες έξω από το νοσοκομείο, οι οποίοι περίμεναν – πολλές φορές μάταια – να λάβουν ιατρική βοήθεια.

Την ίδια στιγμή, στην Κάτω Πόλη εκτυλισσόταν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Οι εύποροι Πατρινοί συγκεντρώνονταν στο θέατρο Απόλλων, περιμένοντας με ανυπομονησία να παρακολουθήσουν την όπερα που έκανε τότε τα πρώτα της βήματα στην πόλη.

Το νοσοκομειακό συγκρότημα περιελάμβανε μαιευτικό τμήμα, παθολογικό τμήμα το οποίο στεγαζόταν σε μια κατεστραμμένη αίθουσα με σπασμένα κρεβάτια, παράθυρα και τζάμια, χειρουργικό τμήμα, ακτινολογικό τμήμα με τα πιο εξελιγμένα εργαλεία και συστήματα κατευθείαν από Αμερική, από δωρεές.

Δίπλα υπήρχε ο κλίβανος, τα πλυντήρια και τα λουτρά. Ενσωματωμένη μια εκκλησία, ο Άγιος Χαράλαμπος.

Στο τέμπλο του κρεμασμένα εκατοντάδες τάματα. Εκεί που οι επιστήμονες και οι γιατροί δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα άρχιζαν οι προσευχές γεμάτες πίστη και ταπείνωση προς το Θεό.

Στην πίσω πλευρά υπήρχε το μικροβιολογικό τμήμα και στο τέλος απομονωμένο από τα άλλα η αίθουσα νεκροψίας, η πιο ψυχρή αίθουσα του νοσηλευτικού ιδρύματος.ο νοσοκομείο λειτούργησε έναν αιώνα.

Εξυπηρέτησε τραυματίες του πολέμου του 1897, τραυματίες των Βαλκανικών πολέμων 1912-1913, θύματα βομβαρδισμών του 1940 από τους Ιταλούς, στρατιώτες τραυματίες από την Ήπειρο του 1940-1941, όσους δεν βύθισαν τα γερμανικά αεροπλάνα μαζί με τα νοσοκομειακά πλοία που τους μετέφεραν στο λιμάνι της Πάτρας και πολλούς άλλους ασθενείς.

Λειτούργησε υπό την εποπτεία του Δήμου ώς το 1958, οπότε και κρατικοποιήθηκε.

Το Παλαιό Δημοτικό Νοσοκομείο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το όνομα του γιατρού Χρήστου Κορύλλου (1843-1930). Αρχικά Διευθυντής της Παθολογικής Κλινικής και από το 1904 Διευθυντής του Νοσοκομείου, ο Κορύλλος συνέταξε 3 πανομοιότυπες διαθήκες με τις οποίες όριζε κληρονόμο όλης της περιουσίας του το Νοσοκομείο.

Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι με τις διαθήκες του άφηνε από 300 δρχ. σε όλο το εργατικό προσωπικό του Νοσοκομείου.

Στον Χρήστο Κορύλλο οφείλουμε πολλές μελέτες για την οικονομική, κοινωνική, πνευματική, ιατρική, μετεωρολογική και περιβαλλοντική όψη της Πάτρας τον 19ο αιώνα. Η Πάτρα σήμερα τον τιμά δίνοντας το όνομά του σ΄ έναν από τους 2 κάθετους δρόμους του Παλαιού Δημοτικού Νοσοκομείου.

Χρήστος Κορύλλος:Ο σπουδαίος γιατρός που χάρισε τα πάντα στην επιστήμη, ίδρυσε την Παναχαϊκή και...τιμήθηκε με την ονομασία ενός...μικρού δρόμου

Φτάνουμε πια στην αναπαλαίωση του θεραπευτηρίου. Οι εργάτες σηκώνουν την πέτρα που ήταν κάποτε η βάση για το συντριβάνι της καταπράσινης αυλής και ανακαλύπτουν μια μεγάλη φωλιά φιδιών. Σημάδι ότι τα ιερά φίδια του Ασκληπιού δεν εγκατέλειψαν ποτέ το νοσοκομείο. Ένας αιώνας ιστορίας γράφτηκε σε αυτό το νοσοκομείο. Πλέον είναι ένα από τα πολλά στολίδια της Πάτρας, που σηματοδοτούν το πλούσιο παρελθόν της.

Μέσα σε αυτή τη διττή πραγματικότητα, το Δημοτικό Νοσοκομείο αποτέλεσε ένα σημείο αναφοράς για την κοινωνική πρόνοια και τη φροντίδα των πολιτών. Σήμερα, το ιστορικό αυτό συγκρότημα περνά σε μια νέα εποχή, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες εκτεταμένης ανακατασκευής και αποκατάστασης. Σύμφωνα με τη Δημοτική Αρχή, το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2027.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, το κτήριο θα μετατραπεί σε έναν πολυδύναμο πολιτιστικό χώρο που θα φιλοξενεί ψηφιακό κέντρο οπτικοακουστικής κληρονομιάς, εργαστήρια καλλιτεχνικής δημιουργίας, μικρό συνεδριακό κέντρο, χώρους πολλαπλών χρήσεων, γραφεία, καφέ – εστιατόριο και βοηθητικούς χώρους.