Ο Αλέκος Βρέτος, ένας από τους 101 πιο επιδραστικούς ανθρώπους στην ελληνική μουσική σκηνή μιλάει στο thebest.gr: Αν μία μπάντα είναι το μίξερ, το κοινό είναι το ηλεκτρικό ρεύμα

Ο Αλέκος Βρέτος με αφορμή τη συναυλία του κουαρτέτου του (Αλέκος Βρέτος -ούτι, Δημήτρης Σεβδαλής -πιάνο, Περικλής Τριβόλης -κοντραμπάσο και Κώστας Μερετάκης -κρουστά) στην εναρκτήρια βραδιά του τριήμερου «Jazz+Πράξεις 2015» του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας, που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Οργανισμός του Δήμου Πατρέων την Πέμπτη 11 Ιουνίου στο Αίθριο του Παλαιού Δημοτικού Νοσοκομείου, μιλά στο thebest.gr  για ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων που περιλαμβάνουν τη σύνδεση τζαζ και παραδοσιακής μουσικής, την οικουμενικότητα της μουσικής, την εμπειρία από την επαφή με τα ακροατήρια αλλά και από τα live στην Ελλάδα και το εξωτερικό, τις συνεργασίες του με σπουδαίoυς μουσικούς διεθνείς και ντόπιους, τις επιρροές του, την κριτική και πολλά άλλα.

Το Αλέκος Βρέτος Quartet θα μας παρουσιάσει ένα κράμα αραβικής, jazz, και latin μουσικής με μεγάλες δόσεις αυτοσχεδιασμού. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συνθέσεις από το νέο cd του Αλέκου Βρέτου «K on Top» (απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και βραβεύτηκε με τη 2η θέση για το καλύτερο άλμπουμ στο Critics Poll 2014 του Jazzonline.gr,),   από παλαιότερες δουλειές του ("Yunan", το 2004 και "Mergin" το 2009) αλλά και άλλων συνθετών της jazz και της αραβικής μουσικής όπως ο W. Shorter, D. Ellington, S. Shaheen και A. Brahem κ.α. Έχει εμφανιστεί σε εμβληματικούς χώρους και σημαντικά φεστιβάλ εκτός και εντός Ελλάδας και μεταξύ άλλων σε Ηρώδειο, Berklee Performance Center (ΗΠΑ), Mount Holyoke College (ΗΠΑ), Tombs of Kings (Παλαιστίνη), Vortex Jazz Club (Μεγάλη Βρετανία), The 1er Piso Jazz Club (Μεξικό), Ηρώδειο, Μέγαρα Μουσικής και Θεσσαλονίκης, Half Note Jazz Club, Αρχαίο Θέατρο Άργους, 2nd Athens World Jazz Music Festival, 1st Μεσαιωνικό-Βυζαντινό Φεστιβάλ της Καστοριάς, 2ο Fougaro Jazz Festival κ.α.

Ο Αλέκος Βρέτος συμπεριλήφθηκε στους 101 πιο επιδραστικούς ανθρώπους στην ελληνική μουσική σκηνή για τις συνθέσεις και τη δεξιοτεχνία του στις πολυάριθμες συναυλίες του σε όλο τον κόσμο.

Η συνομιλία μαζί του αποδεικνύεται άκρως ενδιαφέρουσα και αποκαλυπτική.

Tι συνδέει την παραδοσιακή μουσική με την τζαζ και πού εσύ εστιάζεις με τη δική σου μουσική αυτή τη σύγκλιση; Πώς μπορούν και συνυπάρχουν ανατολικά, παραδοσιακά όργανα με «δυτικά» (αν θα μπορούσαμε να δώσουμε αυτό τον χαρακτηρισμό) όργανα;

Ο συνδετικός κρίκος κάθε μουσικής με μία άλλη, όποιο και αν είναι το ιδίωμα, είναι ο αυτοσχεδιασμός. Ο αυτοσχεδιασμός στην μουσική μπορεί να ξεπεράσει σύνορα (αν και δεν υπαρχουν στη μουσική), γεωγραφικά όρια, ταξικά όρια, όρια τεχνικά κλπ. Πατάς στον αυτοσχεδιασμό και υπερβαίνεις τα πάντα γιατί είναι κοινή γλώσσα για όλους. Για άλλους λιγότερο για άλλους περισσότερο αλλά υπάρχει για όλους.

Ποιός ο ζωτικός χώρος που μπορεί να κινηθεί ένας Έλληνας μουσικός στο εξωτερικό; Υπάρχει ενδιαφέρον ή υπάρχουν στεγανά και προκαταλήψεις στο σημείο αυτό;

Στο εξωτερικό δεν συνάντησα ιδιαίτερα στεγανά για την μουσική που παίζουν οι Έλληνες μουσικοί, όποιο στυλ και είναι αυτό. Ο κόσμος το δέχεται με ενθουσιασμό και ενδιαφέρον. Όμως έμαθα ότι πολλές φορές δεν αρέσει η συμπεριφορά τους. Μου έκανε εντύπωση στην αρχή γιατί ήξερα ότι συνήθως η κακή μας συμπεριφορά σαν επαγγελματίες, ξετυλίγεται εσωτερικά (στην Ελλάδα), αλλά από διηγήσεις μουσικών και προμότερς, φαίνεται ότι πάντα υπάρχει ένας ή δύο που θα συμπεριφερθούν με άσχημο τρόπο παντού. Αυτό όμως έχει δώσει κακή εντύπωση για όλους μας και δεν την αξίζουμε οι περισσότεροι.

Με ποιο τρόπο αποδέχονται τα ακροατήρια τη μουσική σου όταν την παρουσιάζεις στο εξωτερικό και ποια η χημεία που αναπτύσσεται με το κοινό εντός της Ελλάδας; Ποια η εμπειρία σου από την Ευρώπη αλλά και από την Ασία αφού έχεις εμφανιστεί και στις δυο ηπείρους;

Κάθε χώρα, ή καλύτερα καθε γεωγραφική περιοχή, έχει την δική της αντίδραση ανάλογα με την παιδεία της, το ταμπεραμέντο της, τον πολιτισμό της, την παράδοσή της, το κλίμα, κλπ. Αλλά μπορώ να πω ότι όσο πιο νότια και ανατολικά τόση περισσότερη φασαρία και αδιαφορία και όσο πιο Βόρια ή Δυτικά τόση περισσότερη προσήλωση και ενδιαφέρον για το καινούργιο που δεν έχουν ακούσει. Συνήθως στο Νότο και στην Ανατολή (κι εμείς μέσα είμαστε και στα δύο) έχουμε έντονες μουσικές παραδόσεις. Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνο το μουσικό ιδίωμα της χώρας είναι έντονο μέσα μας αλλά και ο τρόπος που ακούμε μουσική. Το αντίθετο γίνεται στο Βορρά και στην Δύση που οι μουσικές παραδόσεις είναι «νεότερες» και μίγματα πολλών πολιτισμών. Έχουν μάθει να προσέχουν και να ακούνε με ενδιαφέρον το νεοφερμένο και καινούργιο, γιατί πολύ απλά δεν θα απορρίψουν κάτι που δεν έχουν ακόμα ακούσει λογω «εθνικής υπερηφάνιας». Το κοινό της τζαζ στην Ελλάδα είναι πολύ μικρό ακόμα, αλλά προσπαθεί να δημιουργηθεί και το κάνει με πολύ καλό τρόπο. Αρχίζουν να δέχονται τη μουσική μου με ωραίο αλλά «καχύποπτο» τρόπο. Μου αρέσει πολύ αυτό.

Πώς νιώθεις εσύ με τους μουσικούς σου όταν βρίσκεστε στη σκηνή τόσο μεταξύ σας όσο και ενώπιον του κοινού;

«Some moments on stage are better than sex» έλεγε ο δάσκαλός μου Simon Shaheen. Συμφωνώ πάρα πολύ με αυτό, καθ’ ότι μου έχει συμβεί. Και αυτό που μπορώ να πω με σιγουριά είναι ότι όταν το κάνεις με ανθρώπους που εμπιστεύεσαι μουσικά είναι πολύ καλύτερα και πολλές περισσότερες αυτές οι μαγικές στιγμές. Σε πρόβα δεν είναι το ίδιο, από την άποψη ότι εκεί είμαστε πιο ελεύθεροι, αλλά επειδή το φτιάχνουμε για το κοινό υπάρχουν πολλά πράγματα που έρχονται σε σύγκρουση ακόμα πριν έρθει να τελεσιδικήσει το αποτέλεσμα. Όχι ότι αυτή η διαδικασία δεν είναι όμορφη, αλλά της λείπει συνήθως η ένταση ενός live. Αν μία μπάντα είναι το μίξερ, το κοινό είναι το ηλεκτρικό ρεύμα. Αν το ρεύμα είναι δυνατό...

Ποιά η άποψή σου για την οικουμενική δύναμη της μουσικής και για την παγκοσμιοποίηση που αυτή μπορεί να λάβει στις σημερινές συνθήκες;

Η μουσική είναι κοινωνικό αγαθό και έτσι θα πρέπει να την αντιμετωπίζουμε. Οι μουσικοί δεν γεννιούνται μέσα από υπερφυσικές διαδικασίες για να είναι οι ιερείς της «μουσικής θρησκείας», που μόνο αυτοί μπορούν να κάνουν και να υποδεικνύουν τι πρέπει να γίνεται. Η κονωνία τους γαλουχεί και τους μαθαίνει όλα όσα ξέρουν και πράττουν. Δεν υπάρχει παρθενογέννεση, ειδικά στη μουσική. Το γούστο, το όργανο που διαλέγουμε, το στυλ της μουσικής, κ.α. είναι επιλογές, όχι ακούσιες, αλλά γίνονται μέσα από διαδικασίες οι οποίες συμβαίνουν συνεχώς και μας διαμορφώνουν όσο μεγαλώνουμε. Η παγκοσμιοποίηση της μουσικής έχει γίνει προ πολλού. Εδώ και 10 τουλάχιστον χρόνια, μη πω 20, το internet έχει καταφέρει αυτό που οι μεγαλύτερες εταιρίες της μουσικής βιομηχανίας δεν κατάφεραν για έναν αιώνα (ή δεν ήθελαν). Επιτέλους έχουμε ένα κάποιο δικαίωμα να μπορούμε να διαλέξουμε και αν αφουγκραστούμε μουσικές από όλο τον κόσμο. Αυτό μας βαραίνει με μια μεγαλύτερη ευθύνη ως προς το τι κάνουμε όλη αυτήν τη πληροφορία ως προς το μουσικό κομμάτι, γιατί πολλές φορές υπάρχει μεγάλη υπερβολή.

Ποιές θα υπογράμμιζες ως πιο σημαντικές συνεργασίες σου με άλλους καλλιτέχνες από το εξωτερικό και την Ελλάδα, είτε έχουν σχέση με το είδος που παίζεις είτε όχι,  και τι αποκόμισες από αυτές;

Η σημαντικότερη θεωρώ ότι ήταν τον Δεκέμβριο του 2010 με τον δάσκαλό μου Simon Shaheen στην Αθήνα. Από εκεί και πέρα έχω συνεργαστεί με τον Gilad Atzmon, τον John Crawford, τον Juan Castanon, τον Τάκη Πατερέλη, τον Λάκη Χαλκιά, και πολλούς άλλους από τους οποίους έχω πάρει και καλά και κακά. Το τι μαθαίνεις δεν είναι στο χέρι σου και δεν είναι πάντα γύρω από τη μουσική. Η εμπειρία έχει πολλά επίπεδα.

Πού θα εστίαζες τις μουσικές επιρροές σου σε καλλιτέχνες και είδη;

Χαίρομαι που μου κάνεις αυτή την ερώτηση γιατί είναι πάντα η ίδια από όλους, και δημοσιογράφους και κοινό, που δεν απαντιέται σε μία παράγραφο. Θα πρέπει να σου διηγηθώ τη ζωή μου ολόκληρη. Επιγραμματικά σου λέω λοιπόν ότι με έχει επηρεάσει βαθύτατα η jazz, η κλασική μουσική και η Αραβική μουσική...αυτές όμως είναι η κορυφή του παγόβουνου δυστυχώς. Μερικούς μουσικούς επίσης που μπορώ να αναφέρω είναι ο Miles Davis, o Sonny Rollins, o Marcel Khalife, o Simon Shaheen, o Ara Dinkjian, ο Τάκης Πατερέλης και τόσοι πολλοί ακόμα.

H υποδοχή των δίσκων σου και ειδικά του πιο πρόσφατου ήταν θερμή από την κριτική. Πιστεύεις ότι κάνει καλό σε έναν μουσικό να «ακούει» αυτές τις κριτικές, καλές ή κακές;

Εννοείται! Πρέπει να παίρνει κριτικές από παντού, να τις αναλύει και να γίνεται καλύτερος με κάθε νέα προσπάθεια. Όχι μόνο από τους δημοσιογράφους, αλλά από το κοινό και κυρίως από τους άλλους μουσικούς. Μόνο έτσι θα διορθώσει, θα μάθει και θα υπερνικήσει τις όποιες ατέλειες είτε του ιδίου, είτε του πρότζεκτ.

Tι θα ήθελες να νιώθουν οι ακροατές ενός δίσκου σου ή οι θεατές σε μια συναυλία σου με τη μουσική σου;

Θα ήθελα να νοιώσουν αυτό που νοιώθω κι εγώ! Αν και δεν γίνεται, θα ήθελα να νοιώθουν το ίδιο ενθουσιασμό για τη μουσική και την δυσκολία της και να εκτιμούν την προσπάθεια μας, κλπ,  Όπως προείπα αυτό δεν γίνεται, γι’ αυτό και το μόνο που πραγματικά προσδοκώ είναι να περάσουν καλά, να ευχαριστηθούν τη συναυλία και αν κερδίσουμε έστω και έναν καινούργιο ακροατή και θεατή θα είναι καλό για όλους μας. One fan at a time.

Και θυμηθείτε: «Η καλή μουσική είναι καλή από όπου κι αν προέρχεται» Miles Davis