Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 5 Μαρτίου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 5 Μαρτίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:
Ευλόγιος
Ευλογία
Κόνων
Εορτολόγιο: Νικόλαος Βελιμίροβιτς, Νεομάρτυς Γεώργιος εκ Ραψάνης και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία
Νικόλαος Βελιμίροβιτς Επίσκοπος Ζίτσης και Αχρίδος
Ο «Σέρβος Χρυσόστομος» είναι μια από τις μεγαλύτερες μορφές της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Σερβίας του 20ου αι.  και αποτελεί φωτεινό παράδειγμα επισκόπου, θεολόγου, ομολογητή και πνευματικού πατέρα των νεωτέρων χρόνων. Γεννήθηκε την 23η Δεκεμβρίου 1880 στο χωριό Λέλιτς από γονείς φτωχούς αλλά ευσεβείς. Από νεαρή ηλικία διακρινόταν για την ευφυία, τη φιλομάθεια και τον βαθύ θρησκευτικό του ζήλο. Όταν δεν έγινε δεκτός στη Στρατιωτική Ακαδημία για λόγους υγείας, σπούδασε στην Ιερατική Σχολή του αγ. Σάββα Βελιγραδίου και με υποτροφία της Εκκλησίας συνέχισε ανώτερες σπουδές στην Ελβετία, τη Γερμανία και την Αγγλία, αποκτώντας έτσι λαμπρή μόρφωση και διδακτορικούς τίτλους. Ενδεικτικά, το 1908 υποστήριξε με επιτυχία στη Βέρνη διατριβή με θέμα «Η πίστη στην Ανάσταση του Χριστού ως θεμελιώδες δόγμα της αποστολικής Εκκλησίας», και τον επόμενο χρόνο, αφού ενεγράφη στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, υποστήριξε άλλη διδακτορική διατριβή στη Γενεύη περί της φιλοσοφίας του Μπέρκλεϋ (George Berkeley). 

Επιστρέφοντας στην πατρίδα του εκάρη μοναχός, χειροτονήθηκε ιερέας και εξελέγη καθηγητής στην Ιερ. Σχολή του Αγ. Σάββα. Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο αφοσιώθηκε στην παρηγοριά του χειμαζόμενου λαού και την περίθαλψη των πασχόντων, ενώ το 1915 εστάλη στην Αγγλία και τις Η.Π.Α. για να γνωστοποιήσει τις σκληρές δοκιμασίες του λαού του και να ζητήσει την οικονομική βοήθεια των Σέρβων μεταναστών. Το 1919 εξελέγη Επίσκοπος Ζίτσης και το 1919 μετατέθηκε στην Αχρίδα. Ως ποιμενάρχης επιδόθηκε με ακατάπαυστο ζήλο στην πνευματική αναγέννηση του λαού, στην αναδιοργάνωση της εκκλησιαστικής ζωής και στην ενίσχυση του μοναχισμού, παράλληλα δε συνέγραψε πολυάριθμα έργα, ποιητικού και βαθυστόχαστου ύφους, τα οποία «ανάγκασαν» τον Σέρβο άγιο Ιουστίνο Πόποβιτς να γράψει: «Ας με συγχωρέσει ο άγ. Ιωάννης Δαμασκηνός, αλλά ο Νικόλαος τον ξεπέρασε».

Το 1930 λαμβάνει μέρος στην Πανορθόδοξη Προσυνοδική Διάσκεψη στη Μονή Βατοπαιδίου, όπου εξέφρασε την αντίθεσή του στην τάση προσαρμογής των παραδόσεων της Εκκλησίας στο πνεύμα της εποχής, ενώ αργότερα, σχεδόν προφητικά προβλέπει την πνευματική αλλοίωση της Ευρώπης αν ανατραπούν τα χριστιανικά της θεμέλια, γράφοντας: «Ο Χριστός απομακρύνθηκε από την Ευρώπη, όπως άλλοτε από τη χώρα των Γαδαρηνών, μετά από αίτημα των κατοίκων της».

Κατά τον Β΄ Παγκ. Πόλεμο διαμαρτυρήθηκε έντονα κατά των μαζικών εκτελέσεων στο Κράλιεβο αναφωνώντας: «Αυτό είναι γερμανικός πολιτισμός, να σκοτώνεις εκατό αθώους Σέρβους για έναν Γερμανό; Τότε οι Τούρκοι ήταν δικαιότεροι. Εάν είμαι ένοχος, σκοτώστε με. Προτιμώ να πεθάνω παρά να αντικρίζω καθημερινά τις συμφορές του λαού μου». Η θαρραλέα αυτή στάση οδήγησε στη σύλληψή του το 1941. Αρχικά φυλακίστηκε στη Σερβία για τρία χρόνια και το 1944 τον εκτόπισαν στο στρατόπεδο του Νταχάου, όπου υπέμεινε πείνα, κακουχίες και διάφορες ταπεινώσεις. Αποφυλακίστηκε στις 8 Μαΐου 1945 από τα συμμαχικά στρατεύματα, υπέφερε, ωστόσο, ισόβια από τα επακόλουθα της κακομεταχείρισης που υπέστη εκεί. Αδυνατώντας να επιστρέψει στην πατρίδα του λόγω του κομμουνιστικού καθεστώτος, μετέβη στην Αμερική, όπου αρχικά περιόδευε κηρύττοντας, ενώ στη συνέχεια δίδαξε σε ορθόδοξες Ακαδημίες και Ιερατικές Σχολές. Εκοιμήθη εν Κυρίω στις 18 Μαρτίου 1956 στη Μονή του Αγ. Σάββα Πενσυλβάνιας και το 1991 τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στη Μονή Τσέλιε Σερβίας, ενώ η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία τον κατέταξε επίσημα στο Αγιολόγιό της το 2003.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς ως σύγχρονου Πατρός της Εκκλησίας και αληθινού προφήτη της ορθόδοξης μαρτυρίας στον σύγχρονο κόσμο. Βιβλία του κυκλοφορούν και στην ελληνική γλώσσα.

Νεομάρτυς Γεώργιος εκ Ραψάνης
Στους πρόποδες του Ολύμπου και στην ακμάζουσα τότε κωμόπολη Ραψάνη γεννήθηκε στα τέλη του 18ου αι. ο νεομάρτυς αυτός από ανώτερη οικονομικά και κοινωνικά οικογένεια. Την εποχή εκείνη η Ραψάνη είχε βιομηχανία, εξήγε εξαιρετικό κρασί και αποτελούσε πόλο έλξης για τα γύρω χωριά του Ολύμπου, με αποτέλεσμα, ο λογιότατατος και ιδιαίτερα δραστήριος Επίσκοπος Πλαταμώνος και Λυκοστομίου Διονύσιος, ο οποίος είχε θεμελιώσει και προστάτευε και τη σπουδαία Σχολή στα Αμπελάκια, να προβεί το 1767 και στην ίδρυση ανάλογης Σχολής στη Ραψάνη.

Σ’ αυτή τη Σχολή, ο Γεώργιος ασκούσε το επάγγελμα του γραμματοδιδάσκαλου με ζήλο ένθεο και σφρίγος νεανικό, εμπνέοντας τους νεαρούς μαθητές του και δημιουργώντας στις αδιαμόρφωτες ψυχές τους ζωηρές πνευματικές ανησυχίες. Αυτό συνέβη και στην ψυχή ενός τουρκόπουλου, που ο πατέρας του, θέλοντας να αποκτήσει αξιόλογη παιδεία, το είχε στείλει να μάθει τα στοιχειώδη γράμματα μαζί με τα ελληνόπουλα. Προσαρμόστηκε σύντομα στο κλίμα του σχολείου και συναγωνιζόταν τους συμμαθητές του στις γνώσεις, στα φρονήματα, τις πεποιθήσεις και το ήθος, αφού, με τον καιρό επηρεάστηκε πολύ από τη χριστιανική πίστη και ζωή του διδάσκαλού του και των συμμαθητών του.

Το γεγονός αυτό δεν πέρασε απαρατήρητο από το οικογενειακό περιβάλλον και τον ευρύτερο κύκλο των Οθωμανών, οι οποίοι ανησύχησαν και δυσφόρησαν έντονα όταν εκείνο άρχισε να εκφράζεται με εκτίμηση για τα ιερά των Ρωμιών και να υποτιμά τα αντίστοιχα των Μωαμεθανών, με αποτέλεσμα να αναζητήσουν τον αίτιο και εν τέλει να σύρουν σιδηροδέσμιο τον Γεώργιο στον Τύρναβο, όπου διοικούσε ο γιος του Αλή πασά Βελής.

Η κατηγορία, η απόπειρα δηλαδή εκχριστιανισμού μουσουλμανόπαιδος, συνεπαγόταν καταδίκη σε μαρτυρικό θάνατο. Τα βασανιστήρια που υπέστη υπήρξαν φρικτά. Λουτρό με καυτό νερό, κάρφωμα με σιδερένια νύχια, πετάλωμα, διαπόμπευση, εξαρθρώσεις, πυρακτωμένο στεφάνι στο κεφάλι και τελικά δέσιμο σε πάσσαλο, άλειψη με πίσσα και ανάφλεξη. Έτος της άθλησης ήταν το 1818 (5 Μαρτίου), όταν ο Γεώργιος ήταν είκοσι ετών. Μαρτυρείται ότι επί τρεις ημέρες φωτεινός στύλος εμφανίστηκε πάνω από τον τάφο του μάρτυρα και είχε ως αποτέλεσμα να διατάξουν οι Τούρκοι μεταφορά του λειψάνου του στη Ραψάνη, όπου τελικώς τοποθετήθηκε σε αργυρή λειψανοθήκη με την επιγραφή: Ο ΕΝΔΟΞΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΘΛΗΣΑΣ ΕΝ ΤΥΡΝΑΒΩ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 1818 ΕΠΙ ΒΑΛΗ ΠΑΣΑ ΥΙΟΥ ΑΛΗ ΠΑΣΑ ΗΤΟΝ ΥΙΟΣ ΧΑΤΖΗ ΛΑΣΚΑΡΕΩΣ ΥΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΕΙΟΥ ΨΑΛΤΟΥ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΣ ΣΜΑΡΑΓΔΑΣ ΘΥΓΑΤΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΟΥ.

Ο άγ. Νικόδημος ο Αγιορείτης γράφει για του νεομάρτυρες: «Τα τίμια λείψανά σας θέλει δοξάση (ο Θεός) εδώ κάτω εις την γην ή με την επιφάνειαν του φωτός Του ή και άλλα σημεία και θαύματα, καθώς ήθελε κρίνει η θεία δικαιοσύνη Του, ή το ολιγώτερον ολιγώτερον θέλει να τα τιμήση με την παρά των χριστιανών προσκύνησιν και ευλάβειαν».

Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίου Κόνωνος του Ίσαυρου, μάρτυρος Νέστορος, ιερομάρτυρος Θεοφίλου επισκόπου Καισαρείας, μάρτυρος Κόνωνος του κηπουρού, μαρτύρων Αρχελάου, Κυρίλλου, Φωτίου και των συν αυτοίς, μάρτυρος Ευλαμπίου, μάρτυρος Ευλογίου, οσίου Κόνωνος του εκ Κύπρου, οσίου Μάρκου του Αθηναίου, οσίου Κιερανού του εξ Ιρλανδίας, οσίων Ιωάσαφ και Βασιλείου, των εκ Ρωσίας, οσιομάρτυρος Αδριανού και του οσίου Λεωνίδου των εκ Ρωσίας, νεομάρτυρος Ιωάννου του εκ Βουλγαρίας, η ανακομιδή των ιερών λειψάνων του αγίου Θεοδώρου του πρίγκηπος και των υιών αυτού αγίων Δαυίδ και Κωνσταντίνου.