Τι αλλάζει στον Πατραϊκό;- Μειώνεται ο πληθυσμός των ψαριών;- Γιατί θεωρείται «βρεφοκομείο» μπακαλιάρων

Μπροστά στην απειλή της μείωσης των πληθυσμών ψαριών βρίσκεται ο Πατραϊκός κόλπος. Και μπορεί να θεωρείται για κάποιους υπεύθυνη η αλιεία, ωστόσο τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι.

Όπως τονίζει στο thebest.gr o αναπληρωτής καθηγητής Βιολογίας και ιχθυολογίας, Δημήτρης Μουτόπουλος   «τα στοιχεία που υπάρχουν, αν μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστα δε δείχνουν μεγάλη μείωση, ωστόσο κίνδυνοι υπάρχουν καθώς παρατηρείται σταδιακή μείωση.

«Αναφορικά με τα ψάρια ο Πατραϊκός κόλπος αποτελεί σημαντικό αλιευτικό πεδίο για την αλίευση ειδών όπως είναι ο μπακαλιάρος, η γαρίδα, η κουτσομούρα και το λυθρίνι. Θεωρείται χώρος συγκέντρωσης νεαρών ατόμων μπακαλιάρου, είναι θα λέγαμε ένα βρεφοκομείο μπακαλιάρων και το απόθεμα αυτό χαρακτηρίζεται από  μεταναστευτική δραστηριότητα. Φεύγουν και έρχονται. Η γεωμορφολογία και το μικρό βάθος του κόλπου αυξάνει την ακτίνα δράσης των σκαφών, ειδικά των παράκτιων σκαφών και επιτρέπει την αλιεία σε όλο τον κόλπο, όλο το χρόνο. Παράλληλα η περιοχή έχει μία μεγάλη ιδιομορφία αλλά μπορούμε να πούμε ότι ο Πατραϊκός είναι μία άδεια επιφάνεια μεταξύ του Ιονίου και του κλειστού Κορινθιακού κόλπου που έχει βάθος. Οι αλιευτικοί πληθυσμοί έχουν προσαρμοστεί σε αυτές τις δομές και εκμεταλλεύονται τα φυσικά οικοσυστήματα. Η αλιευτική δραστηριότητα είναι σημαντική αλλά όχι από τις εντονότερες στην Ελλάδα. Ωστόσο ένα σημαντικό στοιχείο που επιδρά στα αποθέματα είναι η ρύπανση των θαλασσών και η υποβάθμιση του παράκτιου περιβάλλοντος.

Η υπεραλίευση σήμερα

‘Όπως αναφέρει μιλώντας στο thebest.gr για τους παράγοντες που οδηγούν στη μείωση πληθυσμών, o αναπληρωτής καθηγητής Βιολογίας και ιχθυολογίας, Δημήτρης Μουτόπουλος, «αυτό που είναι βασικό να αναφέρουμε αρχικά σε σχέση με την υπεραλίευση είναι ότι για τον ψαρά αλλά και για τον επιστήμονα, από τη βάση μέχρι και την κορυφή, σημασία έχει η μείωση της αλιευτικής παραγωγής ανά μονάδα αλιευτικής προσπάθειας. Ουσιαστικά στη σημερινή εποχή, ο αλιέας δαπανά περισσότερο χρόνο και χρήμα για να αλιεύσει λιγότερες ποσότητες ψαριών από αυτές που αλίευε πριν 30 ή 50 χρόνια. Αυτό είναι ένας δείκτης υπεραλίευσης δεδομένου ότι λείπουν τα μεγάλα σε μέγεθος ψάρια, όπως για παράδειγμα η φαγκριά. Αυτό είναι κάτι που το γνωρίζουν οι ψαράδες και φυσικά μπορούμε να το διαπιστώσουμε και με μία βόλτα στην ψαραγορά. Ωστόσο αν θέλουμε να μιλήσουμε ειδικά για την περιοχή του Πατραϊκού οι απαγορεύσεις της μηχανότρατας με νομοθετικές πράξεις, πριν από 50- 60 χρόνια,  έχουν δώσει για την αλιεία ένα καθεστώς μόνιμης προστασίας. Φαίνεται ότι δίνεται ο χρόνος στα τοπικά αποθέματα, κυρίως στον μπακαλιάρο, να ανακάμψουν και επιτρέπει τη διατήρηση της παραγωγής  σε επίπεδο τέτοιο ώστε την επόμενη χρονιά να αλιεύουν τους πληθυσμούς που υπάρχουν. Αφήνεται δηλαδή το περιθώριο να ανακάμψουν οι πληθυσμοί».

Βιομηχανία σε περιοχές με ιδιαίτερη σημασία

Τα χαρακτηριστικά του αλλοιώνονται με γοργούς ρυθμούς εξαιτίας της πίεσης από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες που γίνονται στην παράκτια ζώνη. Η οικιστική ανάπτυξη έχει προχωρήσει και οι παρεμβάσεις στην παράκτια ζώνη είναι πολλαπλές και διαφόρων τύπων. Επιπλέον βλέπουμε ότι γενικότερα η βιομηχανία αναπτύσσεται σε περιοχές που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αλιεία. Όλα αυτά έχουν συνέπειες στο οικοσύστημα και στα αποθέματα ψαριών. Η αλιεία κινδυνεύει να θεωρηθεί υπεύθυνη για τη ζημιά που γίνεται στο οικοσύστημα ενώ η πραγματικότητα είναι ότι και η ίδια επηρεάζεται άμεσα και έντονα από φυσικές και ανθρωπογενείς περιβαλλοντικές αλλαγές».

Όπως εξηγεί, «ο κύκλος ζωής των ψαριών τα οδηγεί στο να εξαρτώνται από την παράκτια ζώνη, από τα ρηχά νερά. Οι περιοχές με μικρό βάθος είναι και οι πιο αλλοιωμένες από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Είναι σαν να καταστρέφουμε τις μονάδες νεογνών που προσπαθούν να επιβιώσουν σε ένα νοσοκομείο.  Είναι σαν να καταστρέφουμε τις γέννες των ψαριών οπότε τα όποια αποθέματα βγαίνουν στην ανοιχτή θάλασσα είναι συνεχώς μειούμενα».