Το εκκλησάκι της Αγίας Άννας στην Αchaia Clauss- Ένας καθολικός ναϊσκος για την Κωστάντζα Αντωνοπούλου - Ο Πατρινός δημοσιογράφος που έκανε εκεί το γάμο του

Από το περιοδικό ΠΑΤΡΙΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ της Καθολικής Ενορίας της πόλης, δημοσιεύουμε το εξαιρετικά σημαντικό κείμενό του  Αντώνη Γρίμα, σχετικά με τις  ληξιαρχικές εγγραφές που φυλάσσονται στο πολύτιμο Αρχείο του Καθολικού Ναού Πατρών. 

Η ΑΧΑΙΑ ΚΛΑΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ

Στις αρχές Δεκεμβρίου του περασμένου χρόνου έφτασε  στην Καθολική Ενορία επιστολή από την εταιρεία «Αχάια Κλάους», που ζητούσε να πληροφορηθεί τα εξής:

1. Για το Καθολικό προσωπικό, που έζησε και εργάσθηκε στην εταιρεία τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν η περιοχή ονομαζόταν Gutland ή Ριγανόκαμπος.2

2. Εάν είναι γνωστή άλλη ονομασία του Καθολικού Παρεκκλησίου της Αγίας Άννας, που βρίσκεται στον χώρο της, διότι σε βιβλίο αρχείου αναφέρεται « Εγκαίνια Καθολικού Ναού Αγίου Γεωργίου στις 23 Απριλίου 1899».

Η έρευνα στο αρχείο της ενορίας έφερε στο φως τα ακόλουθα:

— Οικογένια Μάλλιά (από την Μάλτα)

MALIA Φραγκίσκος : Συνεργάτης του Γουσταύου Κλάους, από την ίδρυση της εταιρείας το 1861 έως τον θάνατό του στην Gutland, όπου και ετάφη στις 15-3-1881. Υπάρχει αφιερωματική στήλη στο χώρο, για την προσφορά του.

MALIA Σπυρίδων του Φραγκίσκου

ΜΑLΙΑ Αιμίλιο, Νατάλε και Μιχάλης γιοί του Σπυρίδωνα. Βαπτίζουν όλοι μαζί στην Gutland 15 παιδιά από το 1880 έως το 1927.

MALIA Νατάλε του Σπυρίδωνα παντρεύεται την Φλόλα Αναστασία στην Gutland, στις 25 Ιουνίου 1911, παρουσία του Καθολικού Αρχιεπισκόπου Αθηνών Αντωνίου Δελένδα.

Νεώτερες, τέλος, Βαπτίσεις της ίδιας οικογένειας, στο καθολικό παρεκκλήσιο της Αγίας Άννας   αναφέρονται το 1959, 1961, 1969 των τριών κοριτσιών του Σπύρου- Αντωνίου Μάλλια γιού του Μιχάλη, αδελφού του Νατάλε.

— Οικογένεια Cαrambalese  (από την Moλφέτα της Νότιας Ιταλίας )

CARAMBALESE Μάουρο του Φραγκίσκου και οι γιοί του Φραγκίσκος, Πέτρος και Παύλος. Βαπτίζουν στην Gutland 8 παιδιά από το 1879 έως το 1915.

CARAMBALESE Θηρεσία του Μάουρο, γεννήθηκε στις 25-1-1882 στην Gutland και πέθανε στις 26-8-1882 και ετάφη εκεί.

—

Οικογένεια PUGLIESE (από το Modugno- Mπάρι )

PUGLIESE Βίτο: Βάπτισε στην Gutland 2 παιδιά, το 1899 και το 1901.

— Οικογένεια BEER (Γερμανία)

BEER Pietro, βάπτισε στην Gutland 1 παιδί το 1892.

— Οικογένεια WEEBER (Γερμανία)

WEEBER Ιoannes βάπτισε στην Gutland 2 παιδιά το 1895 και το 1902.

— Oikog;eneia RIEDL JOSEPH (Γερμανία) βάπτισε στην Gutland 3 παιδιά, 1895, 1899 και 1902.

ΥΠΟΓΡΑΦΗ TOY J. RIEDL

— Στις τελετές ταφής του 1881 και 1882 στην Gutland ή Ριγανόκαμπο, υπάρχει η εγγραφή ότι η εξόδιος ακολουθία έγινε από το ορθόδοξο παρεκκλήσιο του Αγίου Θωμά.

Η εξόδιος ακολουθία της COSTANTZA MARPHISA του Ραφαήλ από την Νάπολη, συζύγου του Βλάση Αντωνόπουλου,  Προέδρου της εταιρείας, έγινε στον Καθολικό Ναό Αγίου Ανδρέα Πάτρας στις 9-5-1962 και η ταφή στην Gutland.

— Στις παραπάνω εγγραφές των Μυστηρίων Βάπτισης και Γάμου στην Gutland ή Ριγανόκαμπο δεν αναγράφεται εκκλησία, εκτός από μια βάπτιση στις 17-11-1912 της MALIA Μαρίας του Νατάλε, που γράφεται η εκκλησία της Παναγίας της Καρμήλου.

— Το Μυστήριο του Γάμου, τελέστηκε για τελευταία φορά στο παρεκκλήσιο της Αγίας Άννας  στις 12-6-2004 για το ζεύγος Μιχαέλας Σκοτσιμάρα του Νικολάου και του δημοσιογράφου Ανδρεόπουλου Φίλιππου από τον π. Μάρκο Βιδάλη.

— Αξίζει να σημειωθεί, σχετικά με την ονομασία του Καθολικού παρεκκλησίου, ότι στον μικρό αυτόν ιερό χώρο, υπάρχουν: εικόνα μεγάλων διαστάσεων έφιππου του Αγίου Γεωργίου, με αφιέρωση της οικογένειας από την Γερμανία  RIEDL του έτους 1899, εικόνας της Παναγίας της Καρμήλου  και τα αγαλματίδια στο Βήμα, της Αγίας Άννας  και της μικρής Παναγίας.

Κατά την διάρκεια της έρευνας αυτής, και κατόπιν πρωτοβουλίας του Συμβουλίου της ΕΚΝΕ 1970-72, «γεννήθηκε» η ιδέα της οργάνωσης και τέλεσης Θείας Λειτουργίας στο ιερό παρεκκλήσιο. Έτσι, μετά από πολλά χρόνια, άγνωστο πόσα, τελέσθηκε η Θεία Λειτουργία με την βοήθεια του Θεού, των ενοριτών και με την συμπαράσταση της εταιρείας, με απρόσμενη συμμετοχή πιστών, το υπέροχο ανοιξιάτικο μετα-πασχαλινό απόγευμα του Σαββάτου, 25 Απριλίου 2015.

Η γερμανόγλωσση επιγραφὴ «St George », ποὺ συμπεριλαμβάνεται στο υλικό του Καθολικού Παρεκκλησίου, μπέρδεψε τα πράγματα. Επειδὴ πάνω απὸ την εξωτερικὴ θύρα του ναϊσκου υπήρχε μία ιδιων διαστάσεων, αλλὰ πολὺ κατώτερης ποιότητος, επιγραφὴ μὲ τὴν ένδειξη St Anna, ποὺ δήλωνε τὸ όνομα τῆς ἐκκλησίας, εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσε  ενδεχομένως ἡ περίτεχνη πινακίδα να είχε θέση πάνω από την εξώθυρα του ίδιου ή κάποιου άλλου ναϊσκου για να δηλώνειο ότι είναι αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο.

Γράφει το ιστορικό αρχείο της Αchaia και των Καθολικών: "Ἡ ὑπερμεγέθης, ἐπιβλητικὴ θὰ ἔλεγε κανείς, εἰκόνα τοῦ Αγίου Γεωργίου , ποὺ βρίσκεται σὲ εἰδική, μαρμάρινη βάση, ἐντὸς τοῦ ναΐσκου, καὶ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι ἐκείνη ποὺ ἀναφέρει ὁ Σπύρος Μάλλιας ὡς κτῆμα τῶν προγόνων του τὸ ὁποῖο «μετὰ τὸ χτίσιμο τῆς Αγίας Άννας  ἡ οἰκογένεια Μάλλια μετέφερε … ἐκεῖ», γιατί, εὐτυχῶς, στὸ κάτω μέρος αὐτῆς τῆς εἰκόνας ὑπάρχει μιὰ ἐπιγραφὴ ἄκρως κατατοπιστική, ποὺ ἔρχεται μάλιστα νὰ ἐνισχύσει τὴν πληροφορία ὅτι «ἡ Καθολικὴ ἐκκλησία τοῦ Αγίου Γεωργίου καθιερώθηκε στὶς 11/23 Ἀπριλίου 1899». Ἡ ἐπιγραφὴ αὐτὴ γράφει κατὰ λέξη:

Gewidmet von Josef Riedl,sen.

Mit Frau

In Mühldorf a Inn 1899. Bayern

Ἀφιερωμένη ἀπὸ τὸν Ἰωσὴφ Ρίντλ, τὸν πρεσβύτερο

μετὰ τῆς συζύγου

στήν, παρὰ τὸν ποταμὸ Inn, πόλη Mühldorf. 1899. Βαυαρία

Πρέπει νὰ σημειωθεῖ ἐδῶ, ὅτι ὁ Josef Riedl ἦταν ἄμεσος συνεργάτης τοῦ Gustav Clauss, ὑψηλόβαθμο στέλεχος τῆς Οἰνοποιΐας – διάδοχος τοῦ Clauss  στὴ διεύθυνση τῆς επιχείρησης, μαζὶ μὲ τὸν Ludwig Gunter, ἀμέσως μετὰ τὸν θάνατο τοῦ ἱδρυτῆ – καί, ὅπως σαφῶς φαίνεται στὴν καταγραφὴ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Gutland, τοῦ 1899, ποὺ ὑπάρχει στὸ βιβλίο HAUPTBUCH GUTLAND I (Καθολικὸν) τῶν ἐτῶν 1893-1915, μόνιμος κάτοικος τῆς Gutland, Καθολικός.

Ἀπὸ τὴ συγκεκριμένη μάλιστα καταγραφή, μποροῦμε νὰ διαπιστώσουμε ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἐξέχουσα θέση τοῦ Josef Riedl στὴν ἄτυπη ἱεραρχία τῆς «Ἀχάια», ἀφοῦ τὸ ὄνομά του δεσπόζει πρῶτο–πρῶτο στὴ στήλη μὲ τοὺς Καθολικοὺς κατοίκους τοῦ χώρου (ὅπως συμβαίνει μὲ τὸ ὄνομα τοῦ Gustav Clauss στὴν ἀντίστοιχη στήλη τῶν Προτεσταντῶν), καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἰδιαίτερη σχέση του μὲ τὸν Ἅγιο Γεώργιο, ἀφοῦ ἀμέσως μετὰ τὸν Josef Riedl, ἀναφέρεται ὁ γιός του Georg, Josef Riedl. Ὅμως, ἄν κρίνουμε ἀπὸ τὴν συντετμημένη λέξη «sen.», ποὺ βρίσκεται στὴν ἐπιγραφὴ τῆς εἰκόνας, σὰν ἐπεξήγηση τοῦ ὀνόματος τοῦ ἀφιερωτῆ, ἐδῶ πρόκειται γιὰ τὸν Josef Riedl τὸν πρεσβύτερο, δηλαδὴ τὸν πατέρα τοῦ διαμένοντος καὶ κατέχοντος ἐξέχουσα θέση στὴν Οἰνοποιία Josef Riedl, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ ἴδιο ὄνομα μὲ τὸν πατέρα του. Ἦταν, Josef Riedl τοῦ Josef, ὅπως διαπίστωσε καὶ στὰ ληξιαρχικὰ βιβλία τῆς Καθολικῆς Ἐνορίας τῆς Πάτρας ὁ πολύτιμος συνοδοιπόρος, πλέον, σ’ αὐτὴ τὴν ἐρευνητική μας πορεία, κ. Ἀντώνης Γρίμας – ἐξαιρετικὸς χειριστὴς τοῦ σχετικοῦ ἀρχείου.

Ὑπὸ αὐτὰ τὰ νέα δεδομένα, λοιπόν, καὶ πέρα ἀπὸ τὶς ὅποιες εὔλογες ὑποθέσεις ἤ ἀμφιβολίες, ἡ διατύπωση τῶν σχετικῶν μὲ τὸ Καθολικὸ Παρεκκλήσιο συμπερασμάτων, τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς:

1. Οἱ οἰκογένειες τῶν Καθολικῶν ποὺ κατοικοῦσαν μέσα στὸ Οἰνόκαστρο τῆς "Aχάια», ἀρχικὰ ἐκκλησιάζονταν στὸ σπίτι τοῦ μαλτέζικης καταγωγῆς Σπύρου Μάλλια ὁ ὁποῖος εἶχε διαμορφώσει ἕνα δωμάτιο γι’ αὐτὸν τὸν σκοπό, ἤ σὲ κάποιον Καθολικὸ ναό, ποὺ ἐγκαινιάστηκε τὴν 23η Ἀπριλίου τοῦ 1899 –ἡμέρα ἑορτῆς τοῦ Αγίου Γεωργίου  καὶ ἦταν ἀφιερωμένος στὸν Άγιο Γεώργιο.

1. Ὁ ναὸς της Αγίας Άννης, χτίστηκε στὰ 1927.

Τέλος, ἡ μαρτυρία τοῦ Κωνσταντίνου Ἀντωνόπουλου, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία μετὰ τὸν θάνατο τῆς Costanza Ἀντωνοπούλου ἡ «πέτρα» τῆς ἐκκλησίας – δηλαδὴ τὸ μικρῶν διαστάσεων τεμάχιο μαρμάρου στὸ ὁποῖο ἔχει, μὲ περισσὴ τέχνη, εἰσαχθεῖ καὶ καλυφθεῖ Ἅγιο λείψανο Ἁγίας ἤ Ἁγίου καὶ τοποθετεῖται σὲ ἀντίστοιχων διαστάσεων ὑποδοχή, στὴν Ἁγία Τράπεζα ἑνός ναοῦ, κατὰ τὴν τελετὴ τῶν ἐγκαινίων του – «γύρισε πίσω στὴν Ἰταλία, κι ἔτσι ἡ ἐκκλησία δὲν λειτουργάει πλέον», πρέπει νὰ ἐρευνηθεῖ περαιτέρω, δεδομένου ὅτι πρόσφατα τελέστηκε Θεία Λειτουργία, χωρὶς νὰ τεθεῖ, ἀπὸ τὸν Καθολικὸ Ἱερέα, θέμα ἀπουσίας τῆς «πέτρας» τῶν ἐγκαινίων. Βέβαια, ἡ συγκεκριμένη Θεία Λειτουργία δὲν τελέστηκε πάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα τοῦ ναΐσκου, ἀλλὰ πάνω σὲ μία αὐτοσχέδια «Ἁγία Τράπεζα» ποὺ βασίστηκε σὲ δύο παληὰ βαρέλια, καὶ τῆς ὁποίας τὸν συμβολισμὸ παρουσίασε ὁ π. Γεώργιος Ντάγκας, κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ὁμιλίας του, μὲ πολὺ ὡραῖο τρόπο" αναφέρει σε άψογη καθαρεύουσα το ιστορικό αρχείο.

Φέτος, αρκετά χρόνια μετά την τέλεση της τελευταίας Καθολικής Λειτουργίας στην Αγία Άννα, η δραστήρια Κοινότητα των Καθολικών της Πάτρας, υπό την ηγεσία του εφημερίου της π. Γεωργίου, προγραμμάτισε και πραγματοποίησε μετάβαση στο εκκλησάκι –το οποίο φρόντισε και ευπρέπισε μία εθελοντική ομάδα ενοριτών της Καθολικής εκκλησίας-, τέλεση της θ. Λειτουργίας και μικρή ξενάγηση στα κελάρια του Οινοποιείου.

Το απόγευμα του Σαββάτου 25 Απριλίου 2015 τελέστηκε η Θ. Λειτουργία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ο καθολικός παπάς, που αγάπησαν όλοι οι Πατρινοί- Ήρθε από το Λονδίνο, κερνάει "μακαρονάδες νεολαίας" και φέρνει στην εκκλησία ακόμη και... Ορθόδοξους